II SA/Ol 990/10

PostanowienieWSA w Olsztynie2011-01-03

Skład orzekający: Agnieszka Bińczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który jest zwolniony z mocy ustawy z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, może zostać zwolniony z obowiązku ponoszenia kosztów ustanowienia adwokata w postępowaniu administracyjnosądowym?
Ratio decidendi
Skarżący, który jest zwolniony z mocy ustawy z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, może zostać przyznany częściowy zakres prawa pomocy obejmujący ustanowienie adwokata, jeżeli wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania. Sytuacja materialna skarżącego, w tym niskie dochody po potrąceniach komorniczych i korzystanie ze świadczeń pomocy społecznej, przemawia za przyznaniem mu prawa pomocy w tym zakresie.
Stan faktyczny
J. S. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczące zasiłku celowego. Skarżący wskazał na trudności z czytaniem i pisaniem z powodu stanu zdrowia, prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, nie posiada majątku, a jego dochody to renta netto oraz zasiłki celowe. Z renty dokonywane są potrącenia komornicze, a skarżący korzysta z pomocy społecznej.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 3 stycznia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie zasiłku celowego – uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące ustanowienie adwokata. We wniosku z dnia "[...]", złożonym na urzędowym formularzu, J. S. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", Nr "[...]". W uzasadnieniu podniósł m.in., iż z powodu stanu zdrowia ma trudności z czytaniem i pisaniem. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, skarżący prowadzi 1-osobowe gospodarstwo domowe. Nie posiada żadnych nieruchomości, zasobów pieniężnych oraz przedmiotów wartościowych. Mieszka w lokalu socjalnym, a źródłami jego utrzymania są renta w kwocie "[...]" netto oraz zasiłki celowe. W rubryce nr 11 skarżący wskazał, iż ponosi miesięcznie wydatki na czynsz w kwocie "[...]" oraz "[...]" w kwocie "[...]". Ze znajdującej się w aktach administracyjnych aktualizacji wywiadu środowiskowego wynika m.in., iż skarżący "[...]" wymaga pomocy przy czytaniu i pisaniu. Z renty skarżącego dokonywane są potrącenia komornicze z tytułu "[...]". Z pisma przesłanego organowi odwoławczemu przez organ I instancji wraz z odwołaniem wynika ponadto, iż skarżący korzysta systematycznie ze świadczeń z pomocy społecznej, przeznaczonych na zaspokojenie różnego rodzaju potrzeb (pomoc w formie bezpłatnych obiadów, zasiłki celowe na zakup leków, żywności, pokrycie kosztów zużytej energii i gazu). Wskazać należy, iż w świetle art. 239 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie ppsa, skarżący zwolniony jest z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie z mocy ustawy. Tym samym w zakresie rozstrzygnięcia przedmiotowego wniosku pozostaje kwestia ustanowienia zawodowego pełnomocnika. Zgodnie z art. 262 ppsa, do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych odpowiednie zastosowanie mają przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy. W świetle art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ppsa, ustanowienie adwokata, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przedstawiona wyżej sytuacja materialna skarżącego przemawia za uznaniem, że w niniejszej sprawie spełniona została przesłanka warunkująca przyznanie stronie prawa pomocy, obejmującego ustanowienie adwokata. Zauważyć należy, iż skarżący nie posiada majątku, dzięki któremu mógłby pozyskać środki pieniężne na opłacenie kosztów postępowania sądowego. Jego sytuacja finansowa jest natomiast tak zła, że zmusza go do posiłkowania się świadczeniami z pomocy społecznej. Skarżący ma wprawdzie stałe źródło dochodu, jednakże po potrąceniach komorniczych, do dyspozycji pozostaje mu zaledwie "[...]". Kwota ta nie jest wystarczająca na zaspokojenie wszystkich niezbędnych potrzeb skarżącego, w tym w zakresie pełnego wyżywienia i leczenia oraz na pokrycie wszystkich opłat mieszkaniowych. W tej sytuacji za obiektywnie niemożliwe uznać należy zabezpieczenie przez niego z tego źródła środków pieniężnych, które mogłyby być przeznaczone na pokrycie kosztów postępowania związanych z ustanowieniem adwokata. Mając na uwadze ich wysokość oraz wysokość środków pieniężnych, jakimi dysponuje skarżący, stwierdzić zatem należy, iż nie jest on w stanie ponieść przedmiotowych kosztów bez uszczerbku koniecznego dla siebie utrzymania. W świetle powyższego, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 i art. 262 ppsa, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło