II SA/Ol 990/14
PostanowienieWSA w Olsztynie2015-01-09
Skład orzekający: Beata Jezielska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny pierwszej instancji, ponownie rozpoznając sprawę po uchyleniu jego postanowienia przez NSA, powinien zasądzić zwrot kosztów dojazdu pełnomocnika skarżącego w oparciu o faktycznie poniesione, racjonalne i celowe koszty przejazdu samochodem, a nie koszty dojazdu środkami komunikacji publicznej?Ratio decidendi
Sąd administracyjny pierwszej instancji, ponownie rozpoznając sprawę po uchyleniu jego postanowienia przez NSA, jest związany wykładnią prawa dokonaną przez NSA. W przypadku kosztów dojazdu pełnomocnika, NSA wskazał, że powinny być one ustalone w oparciu o faktycznie poniesione, racjonalne i celowe koszty przejazdu samochodem, a nie koszty komunikacji publicznej. Sąd pierwszej instancji, stosując się do tej wykładni, zasądził zwrot kosztów dojazdu na podstawie stawki za kilometr oraz faktycznej odległości, uwzględniając również wpis od zażalenia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o zasądzenie kosztów postępowania sądowego po tym, jak Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) uchylił decyzję Wojewody w przedmiocie zobowiązania do opuszczenia terytorium RP. WSA pierwotnie zasądził koszty, ale NSA uchylił postanowienie w części dotyczącej kosztów dojazdu pełnomocnika, nakazując ponowne rozpoznanie wniosku w oparciu o faktycznie poniesione koszty przejazdu samochodem. Następnie WSA, ponownie rozpoznając sprawę, zasądził wyższą kwotę kosztów, uwzględniając koszty dojazdu pełnomocnika samochodem oraz wpis od zażalenia.Rozstrzygnięcie
Zasądzono od Wojewody na rzecz skarżącego kwotę 920,83 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Jezielska po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2015r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku V. T. o zasądzenie kosztów postępowania w sprawie ze skargi V. T. na decyzję Wojewody z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie zobowiązania do opuszczenia terytorium RP postanawia zasądzić od Wojewody na rzecz skarżącego V. T. kwotę 920,83 zł (dziewięćset dwadzieścia złotych osiemdziesiąt trzy grosze) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wyrokiem z dnia "[...]" (Sygn. akt "[...]") Wojewódzki Sąd Administracyjny w O. - po rozpatrzeniu skargi V. T. - uchylił decyzję Wojewody z dnia "[...]" oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji w przedmiocie zobowiązania do opuszczenia terytorium RP. W pkt 3 tego wyroku Sąd orzekł o kosztach postępowania, zasądzając od organu na rzecz skarżącego kwotę 624 zł. Jak wskazano w uzasadnieniu wyroku kwota ta została wyliczona przy uwzględnieniu uiszczonego wpisu w kwocie 300 zł, kosztów zastępstwa procesowego w wysokości 240 zł, określonych zgodnie z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. z 2013r. poz. 490) oraz kosztów dwukrotnego przejazdu pełnomocnika skarżącego do Sądu celem uczestniczenia w rozprawach w wysokości 84 zł. Jednocześnie Sąd nie uwzględnił wnioskowanych przez pełnomocnika kosztów opłaty skarbowej, gdyż ta nie została opłacona, zaś przy określeniu wysokości kosztów dojazdu Sąd - uwzględniając okoliczność, że faktyczna odległość pomiędzy siedzibą Sądu a miejscowością, w której znajduje się kancelaria pełnomocnika skarżącego (M.) wynosi około 84 km, a nie jak wynika z wyliczeń pełnomocnika – 118 km i uznając, że brak jest wskazania faktycznych kosztów – zasądził koszty dojazdu środkami komunikacji publicznej.
Od postanowienia zawartego w punkcie 3 powyższego wyroku pełnomocnik skarżącego złożył zażalenie wnosząc o zasądzenie od Wojewody na jego rzecz zwrotu poniesionych przez niego kosztów dojazdu w wysokości faktycznie poniesionej, a także należnego pełnomocnikowi wynagrodzenia powiększonego do maksymalnej stawki minimalnej opisanej treścią § 14 ust. 2 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych.
Postanowieniem z dnia "[...]" (sygn. akt "[...]") Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie zawarte w pkt 3 wyroku WSA w O. z dnia "[...]" sygn. akt "[...]" i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w O. do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że zgodnie z art. 205 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r. poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez radcę prawnego zalicza się jego wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. Podniesiono, że wysokość wynagrodzenia za czynności pełnomocnika skarżącego zasadnie zasądzono w wysokości 240 zł, czyli w wysokości określonej zgodnie z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu. Wskazano bowiem, że w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nakład pracy pełnomocnika nie uzasadniał zasądzenia wynagrodzenia w kwocie przewyższającej minimalną stawkę, gdyż dokonanych przez pełnomocnika czynności procesowych nie można uznać za inne, jak typowe - zwykłe działania wykonywane przez pełnomocników reprezentujących stronę przed sądem. Podano, że stopień przyczynienia się do wyjaśnienia sprawy przez pełnomocnika nie przekraczał zwykłej staranności przy rozpatrywaniu tego rodzaju postępowań, a pełnomocnik skarżącego nie uzasadnił przekonująco zawartego w zażaleniu wniosku o zmianę wysokości zasądzonych kosztów postępowania, gdyż nie wskazał szczególnych okoliczności wymagających zwiększonego nakładu pracy, wykraczającego poza typowe sytuacje przewidziane przez ustawodawcę. Natomiast Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Sąd I instancji niezasadnie zasądził pełnomocnikowi skarżącego zwrot kosztów dojazdu w oparciu o koszty dojazdu środkami komunikacji publicznej w sytuacji, gdy z oświadczeń pełnomocnika wynika, że trasę z kancelarii do Sądu pokonywał własnym samochodem. Podniesiono przy tym, że faktycznie w spisie kosztów przejazdu pełnomocnik skarżącego podał ilość przejechanych kilometrów odbiegającą od faktycznej odległości dzielącej siedzibę jego kancelarii od Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, jednakże nakazano Sądowi I instancji rozpoznać przedmiotowy wniosek o zwrot kosztów postępowania dokonując oceny wysokości rzeczywiście poniesionych, racjonalnych i celowych (w szczególności co do wyboru trasy) kosztów przejazdu samochodem pełnomocnika skarżącego na rozprawy w dniu "[...]" oraz w dniu "[...]".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. p.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Przepis ten z mocy art. 197 § 2 p.p.s.a. ma zastosowanie także do postępowania toczącego się na skutek zażalenia, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie. Przez ocenę prawną, o której mowa w art. 190 p.p.s.a., należy zaś rozumieć osąd o prawnej wartości sprawy, a ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak też kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania takiej, a nie innej decyzji. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, ciążący na sądzie rozpoznającym ponownie daną sprawę, może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego.
Wskazać zatem należy, że uchylając postanowienie dotyczące kosztów postępowania w mniejszej sprawie, zawarte w wyroku tut. Sądu z dnia "[...]" (sygn. akt "[...]") Naczelny Sąd Administracyjny zakwestionował wyłącznie brak uwzględnienia w zasądzonej kwocie kosztów dojazdu pełnomocnika skarżącego do Sadu na dwie rozprawy w wysokości fatycznie poniesionej, wskazując przy tym ze winny to być koszty rzeczywiste, racjonalne i celowe. W związku z tym ponownie rozpatrując wniosek pełnomocnika skarżącego Sąd uwzględnił okoliczność, że odległość pomiędzy siedzibą Sądu w O., a miejscowością M., gdzie znajduje się kancelaria pełnomocnika skarżącego wynosi około 84 km. Sąd uwzględnił przy tym stawkę za 1 km w wysokości 0,8358 zł, określoną w § 2 pkt 1 lit. b rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 25 marca 2002r. w sprawie warunków ustalania oraz sposobu dokonywania zwrotu kosztów używania do celów służbowych samochodów osobowych, motocykli i motorowerów niebędących własnością pracodawcy; Dz. U. nr 27, poz. 271 ze zm.). Stosownie bowiem do art. 205 § 3 p.p.s.a. przysługujące stronie należności z tytułu kosztów przejazdów ustala się i wypłaca według zasad określonych w przepisach działu 2 tytułu III ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Zgodnie zaś z art. 85 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. z 2014r. poz. 10125 ze zm.) górna granica przyznawanych kosztów stanowi wysokość kosztów przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce budżetowej z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju. Zatem koszty przejazdu na dwie rozprawy do tut. Sądu (w dniu "[...]" oraz "[...]") wyniosły 280,83 zł (84 km x 0,8358 zł x 4). Dodatkowo Sąd uwzględnił także zwrot wpisu od zażalenia w wysokości 100 zł. Pozostałe koszty zostały ustalone, tak jak w wyroku z dnia "[...]", tj. z uwzględnieniem uiszczonego wpisu od skargi w kwocie 300 zł oraz kosztów zastępstwa procesowego w wysokości 240 zł. W związku z tym wysokość zasądzonych kosztów postępowania ustalono na kwotę 920, 83 zł.
W związku z powyższym na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 w zw. z art. 190 oraz 209 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło