II SA/Ol 992/15
PostanowienieWSA w Olsztynie2015-12-23
Skład orzekający: Bogusław Jażdżyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku, gdy strona jest zwolniona z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, a jej sytuacja materialna nie pozwala na poniesienie kosztów ustanowienia adwokata bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania, sąd powinien ustanowić dla niej adwokata?Ratio decidendi
Sąd powinien utrzymać w mocy postanowienie o umorzeniu postępowania w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, jeśli strona jest ustawowo zwolniona z ich uiszczania. Natomiast w zakresie ustanowienia adwokata, sąd powinien uwzględnić wniosek, jeśli sytuacja materialna strony nie pozwala na poniesienie kosztów zastępstwa procesowego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania, nawet jeśli nie występują przesłanki do pełnego zwolnienia od kosztów sądowych.Stan faktyczny
Referendarz sądowy umorzył postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i odmówił ustanowienia adwokata dla skarżącego D. P. Skarżący wniósł sprzeciw, wskazując na swoją trudną sytuację materialną (utrzymuje się z zasiłku stałego i świadczeń z pomocy społecznej) oraz potrzebę posiadania fachowej wiedzy adwokata do obrony swoich praw. Sąd rozpoznał sprzeciw.Rozstrzygnięcie
Utrzymano w mocy pkt 1) zaskarżonego postanowienia (umorzenie postępowania w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych); zmieniono zaskarżone postanowienie w punkcie 2) i ustanowiono dla skarżącego adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk po rozpoznaniu w dniu 23 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu D. P. od postanowienia Referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie umarzającego postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i odmawiającego ustanowienia dla skarżącego adwokata w sprawie ze skargi D. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]"Nr "[...]" w przedmiocie dodatku mieszkaniowego postanawia 1) utrzymać w mocy pkt 1) zaskarżonego postanowienia; 2) zmienić zaskarżone postanowienie w punkcie 2) i ustanowić dla skarżącego adwokata. WSA/post.1 - sentencja postanowienia
Postanowieniem z dnia 9 listopada 2015 r. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie umorzył postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i odmówił ustanowienia dla skarżącego adwokata.
Sprzeciw od wymienionego postanowienia wniósł D. P. W sprzeciwie wskazał, że żyje w ubóstwie ponieważ utrzymuje się z zasiłku stałego i innych świadczeń z pomocy społecznej. Zasiłek stały nie jest wystarczający do pokrycia wszystkich niezbędnych potrzeb skarżącego, wobec czego skarżący otrzymuje zasiłki celowe na częściowe zaspokojenie innych potrzeb. Podniósł ponadto, że adwokat ma wiedzę fachową, której nie posiada skarżący, by należycie bronić przed sądem swych praw.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje.
Na podstawie art. 259 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270, zwanej dalej: p.p.s.a.) od zarządzeń i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, strona albo adwokat, radca prawny, doradca podatkowy lub rzecznik patentowy mogą wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia zarządzenia lub postanowienia. Sprzeciw wniesiony przez adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego wymaga uzasadnienia. Rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy (art. 260 § 1 p.p.s.a.).
Po pierwsze wskazać należy, że sąd zobowiązany był utrzymać w mocy pkt 1) zaskarżonego postanowienia. Stosowanie bowiem do treści art. 239 § 1 pkt 1 lit. h p.p.s.a. skarżący nie ma w niniejszej sprawie obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Zatem postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie jako zbędne podlegało umorzeniu stosownie do art. 249a p.p.s.a., o czym prawidłowo orzekł Referendarz sądowy.
Tym samym w zakresie merytorycznego rozstrzygnięcia przedmiotowego wniosku pozostaje kwestia ustanowienia adwokata.
Zgodnie z art. 262 p.p.s.a., do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych odpowiednie zastosowanie mają przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy. Jak wynika z odpowiedniego zastosowania art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika dla osoby fizycznej następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść związanego z tym kosztu, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Sąd mając na uwadze trudną sytuację materialną skarżącego, która została przedstawiona we wniosku o przyznanie prawa pomocy, jak również wniesionym sprzeciwie stwierdził, że sytuacja ta nie pozwala na poniesienie kosztów związanych z ustanowieniem adwokata, bez uszczerbku koniecznego dla utrzymania skarżącego. Zauważyć należy, iż podstawowym źródłem utrzymania skarżącego jest zasiłek stały w kwocie 529 zł. Mając na uwadze jego wysokość, za obiektywnie niemożliwe uznać należy zabezpieczenie z tego źródła środków pieniężnych, które mogłyby być przeznaczone na pokrycie wskazanych kosztów postępowania, a skarżący nie posiada środków majątkowych, które umożliwiłyby mu ich poniesienie.
W konsekwencji, na podstawie art. 260 § 1 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło