II SA/Ol 998/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Asesor WSA Asesor WSA Protokolant Tadeusz Lipiński Beata Jezielska Katarzyna Matczak (Spr.) Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lutego 2005 r. sprawy ze skargi Z. R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" r. Nr "[...]" w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania: I. uchyla zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego Z. R. kwotę 100 zł (sto) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane do czasu uprawomocnienia się wyroku. Z. R. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia 29 października 2004r. Nr "[...]", którym odmówiono mu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Nr "[...]" wydanej z upoważnienia Wójta Gminy S. przez Kierownika Referatu Gospodarki Gruntami i Ochrony Środowiska Urzędu Gminy w S. z dnia 30 grudnia 2002r. zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości położonych w obrębie geodezyjnym S., oznaczonych w ewidencji gruntów jako działka nr 96/1 o powierzchni 0,20 ha i działka nr 101/4 o powierzchni 0,0884 ha. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia podano, że Z. R. wystąpił w dniu 21 czerwca 2004r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji, którą zatwierdzono projekt podziału nieruchomości pozostających we współwłasności jego i małżonki A. R. Podano, iż wnioskodawca wyjaśnił, że nie odwoływał się w terminie, ponieważ zaufał uzgodnieniu dokonanemu w dniu 14 października 2002r. z Wójtem Gminy S., iż ten wykupi od nich działkę nr 27/8 o powierzchni 0,05 ha za odszkodowaniem do dnia 31 grudnia 2002r., jednak do chwili obecnej tego nie uczynił. To uzgodnienie było zresztą głównym warunkiem wyrażenia zgody na podział nieruchomości, natomiast Wójt nie wywiązał się z przyjętych zobowiązań. Kolegium wskazało, iż przedmiotowa decyzja doręczona została wnioskodawcy w dniu 10 stycznia 2003r. i zawierała prawidłowe pouczenie o terminie i organie właściwym do wniesienia odwołania, które należało złożyć - stosownie do art. 127 § l i art. 129 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego - w terminie czternastu dni od dnia doręczenia stronie decyzji. W tej sprawie 14 - dniowy termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 24 stycznia 2003r. Wyjaśniono, iż nie zasługuje na uwzględnienie argument przedstawiony przez Z. R., iż nie złożył odwołania w ustawowym terminie ufając zapewnieniu Wójta Gminy S. o wykupieniu jego nieruchomości, skoro z uzgodnienia podjętego w dniu 14 października 2002r. wynikało, że wykupienie gruntu ma nastąpić do dnia 31 grudnia 2002r., a decyzja organu doręczona została w dniu 10 stycznia 2003r. Zatem decyzja doręczona została już po upływie terminu wskazanego w uzgodnieniu i skoro wiadomym było już wówczas, że Wójt nie wywiązał się z uzgodnień odnośnie przejęcia od Państwa R. działki nr 27/8, to nie można obecnie skutecznie podnosić, że wystąpiła uzasadniona przyczyna uchybienia terminu do wniesienia odwołania od rzeczonej decyzji. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na niniejsze postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. Z. R. wniósł o merytoryczne rozpatrzenie tej sprawy. Zarzucił, że Kolegium odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości będących współwłasnością jego i żony mimo, że decyzja ta powinna być unieważniona, gdyż nie dotyczy uzgodnień, które zawarł z Wójtem Gminy S. w dniu 14 października 2002r. Z uzgodnień tych wynikało bowiem, że do dnia 31 grudnia 2002r. Gmina wykupi od nich działkę nr 27/8 o powierzchni 0,05 ha i przeznaczy na poszerzenie drogi-ulicy, gdyż taki był warunek odstąpienia dodatkowo gruntu o powierzchni 645 m2 na potrzeby Gminy S. Natomiast z decyzji Nr "[...]"wynika, że chciano bezpłatnie przejąć na własność Gminy powstałą z podziału działkę oznaczoną jako 101/8 o powierzchni 568 m2. Zarzucił, że Wójt próbował bezpłatnie przejąć ich własność - działkę o powierzchni 645 m2 składając wniosek do Sądu Rejonowego Wydziału Ksiąg Wieczystych "[...]", o ujawnieniem prawa Gminy do tej nieruchomości lecz działania te zostały powstrzymane zgłoszonym przez niego zastrzeżeniem i nie doszło do żadnych zmian w księdze wieczystej. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. wnosząc o jej oddalenie podtrzymało stanowisko prezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Dodatkowo wyjaśniło, że podnoszona przez skarżącego okoliczność, iż żona nie wyrażała zgody na odstąpienie działki nie może być przesłanką przemawiającą za przywróceniem terminu, gdyż ten argument może być co najwyżej podnoszony w postępowaniu przed sądem powszechnym. Nadto wskazano, iż Kolegium w podjętym postanowieniu nie miało możliwości ustosunkowania się do rozstrzygnięcia zawartego w decyzji zatwierdzającej projekt podziału, gdyż jej prawidłowość badana jest dopiero na etapie postępowania odwoławczego. Na rozprawie w dniu 17 lutego 2005r. przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Olsztynie Z. R. wyjaśnił, że składając wniosek do Kolegium chodziło mu o unieważnienie decyzji zatwierdzającej projekt podziału jego nieruchomości i nadal uważa, że ww. decyzja winna być unieważniona. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, jednakże z innych powodów niż w niej wskazano. Zgodnie z art. l § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, póz. 1269) stosownie do przysługujących sądowi administracyjnemu kompetencji, Sąd kontroluje zaskarżone decyzje - postanowienia pod względem ich zgodności z prawem, przy czym nie jest związany zarzutami skargi lecz granicami danej sprawy - art. 134 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1270, ze zm). Zatem usunięcie zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego może nastąpić tylko w przypadku, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia organ naruszył prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § l pkt l ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Oceniając zaskarżone postanowienie pod kątem jego zgodności z prawem Sąd stwierdził, że zostało ono wydane z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, skutkującym koniecznością jego uchylenia. Sąd nie będąc związany zarzutami skargi lecz granicami danej sprawy stwierdził, że zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem art. 8 i 9 Kodeksu postępowania administracyjnego, które zobowiązują organy administracji publicznej do prowadzenia postępowania w taki sposób aby pogłębiać zaufanie do organów Państwa, jak również stosownie do zasady wyrażonej w art. 9 Kpa są zobowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieść wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania i podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy, a w szczególności do wyjaśnienia w pierwszej kolejności rzeczywistej woli strony zawartej w piśmie skarżącego z dnia 21 czerwca 2004r. zatytułowanego jako "odwołanie" a skierowanego do Kolegium. W tej sprawie postępowanie przeprowadzone przed Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. narusza wskazane wyżej zasady postępowania, jak również art. 7 i art. 77 § l Kpa.. Na wstępie podkreślić należy, iż zasadnicze znaczenie w sprawie ma prawidłowe zakwalifikowanie podania złożonego przez skarżącego. Oceniając na tym etapie postępowania, czy wniesione pismo jest faktycznie odwołaniem od decyzji Nr "[...]" wydanej z upoważnienia Wójta Gminy S. przez Kierownika Referatu Gospodarki Gruntami i Ochrony Środowiska Urzędu Gminy w S. z dnia 30 grudnia 2002r., którą zatwierdzono projekt podziału nieruchomości położonych w obrębie geodezyjnym S., oznaczonych w ewidencji gruntów jako działka nr 96/1 o powierzchni 0,20 ha i działka nr 101/4 o powierzchni 0,0884 ha, stanowiących współwłasność Z. R. i A. R., czy też wnioskiem w innej sprawie należy mieć na uwadze, iż w postępowaniu administracyjnym istnieje zasada według której o znaczeniu pisma decyduje jego treść a nie forma czy nazwa / wyrok NSA z dnia 2 stycznia 1988r. sygn. akt SA/Wr 815/87 ONSA 1988 Nr l póz. 31, wyrok NSA z dnia 2 marca 1987r sygn. III SA 92/87, nie publikowany/. Nie jest zatem istotne jaką nazwę wnioskodawca nadał swojemu podaniu. Istotna jest treść tego podania. Sąd dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia doszedł do przekonania, iż żądanie zawarte w podaniu skarżącego z dnia 21 czerwca 2004r. zostało ocenione w sposób arbitralny, gdyż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. pismo to uznało za odwołanie wraz z zawartym w jego treści wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, gdyż tylko w takim przypadku organ mógł orzekać w przedmiocie przywrócenia terminu do złożenia odwołania od ww. decyzji. Taką ocenę intencji skarżącego w aspekcie treści zawartych we wskazany piśmie Sąd musiał uznać co najmniej za przedwczesną. Z treści podania wynikało bowiem, że skarżący podnosi okoliczności, które w jego ocenie świadcząc nieważności wydanej decyzji zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości, z powodu braku zgody małżonki na dokonany podział i bezpłatne przejęcie działki na własność Gminy S. Już tylko ta okoliczność winna wzbudzić uzasadnione wątpliwości organu orzekającego w tej sprawie co do rzeczywistej woli skarżącego, czy pismo to nie jest wnioskiem o wszczęcie postępowania w jednym z nadzwyczajnych trybów postępowania tj. stwierdzenia nieważności decyzji, czy też wznowienia postępowania w tej sprawie, skoro skarżący wskazuje na okoliczność braku działania małżonki w sprawie dotyczącej podziału jej nieruchomości. Ten argument skarżącego został potwierdzony na rozprawie przed Sądem, podczas której skarżący potwierdził, że jego intencją było unieważnienie decyzji zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości jako niezgodnej z prawem. Zatem na tym etapie postępowania przedwczesne było przyjęcie, że skarżący składa odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania bez jednoznacznego ustalenia jaka jest jego rzeczywista wola i czego faktycznie żąda w swoim piśmie z dnia 21 czerwca 2004r. skierowanym do Kolegium. Podnieść należy, że argumentem przemawiającym za koniecznością jednoznacznego ustalenia treści żądania skarżącego jest informacja zawarta w jego podaniu, iż ma on świadomość złożenia swojego pisma po terminie przewidzianym do złożenia odwołania od decyzji lecz podnosi okoliczności, które w jego ocenie stanowią o nieważności podjętej decyzji, a ta okoliczność obligowała organ orzekający w tej sprawie do ustalenia rzeczywistej woli skarżącego. Brak postępowania w tym zakresie skutkuje naruszeniem art. 7 i art. 77 Kpa, obligującymi do dokładnego i pełnego wyjaśnienia każdej sprawy, jak również art. 8 i 9 Kpa. W tych warunkach Sąd uznając, iż zaskarżone postanowienie narusza przepisy postępowania, które miały wpływ na wynik sprawy na podstawie art. 145 § l pkt l lit "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1270, ze zm) orzekł jak w sentencji wyroku. Sąd orzekł w przedmiocie wykonalności zaskarżonego postanowienia w oparciu o art. 152 ww. ustawy, zaś art. 200 tej ustawy uzasadnia rozstrzygnięcie w przedmiocie zasadzonych kosztów postępowania sądowego na rzecz Z. R.