II SAB/Ol 1/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędzia WSA Irena Szczepkowska (spr.) Asesor WSA Bogusław Jażdżyk po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 kwietnia 2008 r. wniosku R.D. o wyłączenia A.M. - sędziego WSA w Olsztynie w sprawie ze skargi R.D. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia oddalić wniosek. WSA/post.1 - sentencja postanowienia R.D. złożył ustnie do protokołu rozprawy wniosek o wyłączenie sędziego WSA w Olsztynie A.M. od orzekania w sprawie o sygn. akt II SAB/Ol 1/08. Jako uzasadnienie wniosku podał, że znają się z sędzią jeszcze z czasów studenckich. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje. Stosownie do uregulowań art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.), niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd może również wyłączyć sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony. Zgodnie z obecnym brzmieniem tego przepisu, podstawą uwzględnienia wniosku lub żądania o wyłączenie jest istnienie okoliczności tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. W konsekwencji podstawą wyłączenia sędziego na gruncie P.p.s.a. będą nie tylko okoliczności objęte brzmieniem art. 19 P.p.s.a sprzed 6 grudnia 2006 r. (charakteryzujące się przede wszystkim istnieniem więzi emocjonalnej, której podstawą jest stosunek pokrewieństwa, przyjaźni, dłuższej znajomości, zależności gospodarczej, społecznej), ale wszelkie obiektywnie zaistniałe okoliczności, dające podstawę do sformułowania uzasadnionych zastrzeżeń co do bezstronności sędziego przy rozstrzyganiu danej sprawy. Przyczyny wyłączenia sędziego na wniosek strony zostały przez ustawodawcę jedynie ogólnie scharakteryzowane. Stąd też zasadność wniosku o wyłączenie sędziego na wniosek strony zależna będzie od okoliczności faktycznych, jakie w każdym konkretnym przypadku mogą mieć wpływ na sposób prowadzenia postępowania przez sędziego (zob. T. Woś, H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2005 r., s. 155). Mając na uwadze, że instytucja wyłączenia sędziego stanowi gwarancję konstytucyjnego prawa do bezstronności sąd, rozpatrując wniosek obowiązany jest nie tylko zbadać, czy ów szczególny stosunek osobisty istnieje i czy występują podstawy wyłączenia, ale także, czy przytoczone okoliczności mogą budzić wątpliwości co do bezstronności sędziego i uzasadniać jego wyłączenie. Nie wszystkie jednak stosunki osobiste ze stroną lub jej przedstawicielem mogą uzasadniać wyłączenie sędziego od rozpoznania sprawy, lecz tylko takie, które na podstawie obiektywnych okoliczności mogą wywołać wątpliwości co do jego bezstronności (por. T. Woś, op. cit., s. 155). W postanowieniu z dnia z 22 lutego 2008 r., sygn. akt II FZ 61/08 (niepubl.) Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę, że okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi być realna a nie potencjalna. Nie jest zatem wystarczająca sama podejrzliwość strony bądź utrata wiarygodności w bezstronność sędziego wynikająca z urojeń lub przeczuleń strony. Nie ma znaczenia subiektywne przekonanie strony o braku bezstronności sędziego wyznaczonego do rozpoznawania sprawy, lecz konieczne jest wskazanie poważnych powodów, które obiektywnie spowodowałyby utratę zaufania do bezstronności sędziego. Wobec powyższego wątpliwość co do bezstronności sędziego musi być uzasadniona, co wiąże się z przedstawieniem odpowiedniej argumentacji. Uwzględniając przedstawione stanowisko, należało zatem dokonać oceny, czy istnieją podstawy do wyłączenia sędziego A.M. od orzekania w niniejszej sprawie. Zgodnie z wymogiem art. 22 § 2 P.p.s.a., w którym ustawodawca nałożył na sędziego, którego dotyczy wniosek o wyłączenie, obowiązek złożenia w tym zakresie stosownych wyjaśnień, sędzia A.M. złożył oświadczenie, w którym wskazał, iż między nim a żadną ze stron lub jej przedstawicielem nie zachodzi okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności w niniejszej sprawie. Sędzia wyjaśnił, iż pana R.D. zna z czasów studiów, które odbył na "[...]" w latach "[...]". Nigdy z wymienionym nie utrzymywał bliższych stosunków koleżeńskich. Po studiach Pana R.D. spotkał nie więcej niż dwa razy w Sądzie Rejonowym w N., gdzie pracował jako sędzia. Dokładnej daty spotkania nie pamięta, mogło to być w latach "[...]". Od tego czasu nie miał jakichkolwiek kontaktów ze skarżącym. W związku z powyższym, sędzia A.M. oświadczył, że nie znajduje podstaw do wyłączenia go od orzekania w niniejszej sprawie. Odnosząc się do wniosku skarżącego o wyłączenie sędziego, stwierdzić należy, że w świetle przytoczonych przepisów prawa, nie mógł on odnieść skutku. Znajomość z czasów studiów ukończonych ponad 24 lata temu, która według oświadczenia sędziego nie opierała się na bliższych kontaktach koleżeńskich ze skarżącym, czy też dwa incydentalne spotkania w późniejszym czasie, nie stanowią okoliczności wywołującej wątpliwość co do bezstronności sędziego w niniejszej sprawie. Tego rodzaju znajomość nie wskazuje na emocjonalne nastawienie sędziego A.M. do sprawy. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 22 § 1 i 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.