II SAB/Ol 106/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Hanna Raszkowska Sędzia WSA Ewa Osipuk Protokolant specjalista Karolina Hrymowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi E. D. na bezczynność Dziekana Wydziału w udostępnieniu informacji publicznej I. umarza postępowanie sądowe w zakresie bezczynności organu; II. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. nie wymierza organowi grzywny; IV. zasądza od Dziekana Wydziału na rzecz skarżącej E. D. kwotę 340 zł (słownie: trzysta czterdzieści złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu 22 maja 2014 r. E.D. wystąpiła do Dziekana Wydziału [...] Szkoły Wyższej [...] w O. o udostępnienie informacji publicznej obejmującej treść jednej (dowolnie wybranej) decyzji administracyjnej w przedmiocie przyjęcia na studia kierunek [...] w 2013 r. Wskazała, że treść decyzji należy przesłać na jej adres. Pismem z dnia 11 sierpnia 2014 r. E.D., reprezentowana przez radcę prawnego P.B., zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie bezczynność Dziekana Wydziału [...] Szkoły Wyższej w załatwieniu powyższego wniosku. Wniosła o zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku w terminie 14 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku sądu wraz z aktami sprawy, zasądzenie od organu kosztów postępowania według norm przepisanych oraz o niewymierzanie organowi grzywny. Podkreślono, że do dnia wniesienia skargi skarżąca nie otrzymała informacji na swój wniosek złożony drogą mailową w dniu 22 maja 2014 r. Decyzją z dnia [...] Rektor Szkoły Wyższej [...] w O. wydał decyzję nr [...], na podstawie art. 10, art. 14 ust. 2, art. 16 ust. 1 i art. 17 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz art. 104 i art. 107 Kodeksu postepowania administracyjnego, którą odmówił udzielenia E.D. informacji publicznej dotyczącej udostępnienia treści jednej (dowolnie wybranej) decyzji w przedmiocie przyjęcia na studia kierunek [...] w 2013 r. Wniesioną skargę, w dniu 20 sierpnia 2014 r., Rektor Szkoły Wyższej [...] w O. (dalej: Rektor) przekazał Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu wraz z aktami sprawy oraz odpowiedzią na skargę. Wniósł o oddalenie skargi oraz wniosku o zasądzenie kosztów postepowania na rzecz skarżącej wobec bezprzedmiotowości takiego wniosku. Wskazał, że sprawa została rozpatrzona już decyzją z dnia [...] odmawiającą udzielenia informacji publicznej, a tym samym żądanie skargi zostało uwzględnione. Na rozprawie w dniu 21 października 2014 r. pełnomocnik Rektora wniósł o oddalenie skargi, gdyż sprawa została już rozpoznana, więc organ nie pozostaje w bezczynności. Zakwestionował aby informacja, o którą wystąpiła skarżąca była informacją publiczną, bowiem przedmiotowa uczelnia nie jest uczelnią publiczną, utrzymuje się z własnych środków. Nadto pełnomocnik zakwestionował aby skarga na bezczynność została wniesiona przed terminem wydania decyzji przez Rektora. Sąd postanowił zobowiązać pełnomocników stron do przedstawienia dowodów wskazujących na datę wniesienia skargi do Rektora. W piśmie procesowym z dnia 28 października 2014 r. pełnomocnik Rektora wskazał, że skarga E.D. wpłynęła do organu po dniu [...] sierpnia 2014 r., oraz, że nie odnotowano daty wpływu skargi do organu. Pismem procesowym z dnia 4 listopada 2014 r. pełnomocnik E.D. poinformował, że skarga została wysłana do druku w dniu 11 sierpnia 2014 r. i możliwe, że w tym samym dniu została nadana pocztą, najpóźniej dnia następnego. Przesyłka została nadana listem ekonomicznym, w związku z czym wniósł o zobowiązanie organu do przedstawienia koperty, w której skarga ta została wniesiona albo wypisu z rejestru korespondencji. Podkreślił, że porównanie dat sporządzenia decyzji i odpowiedzi na skargę, w której wskazano, że "żądanie skargi zostało uwzględnione", pozwala na przyjęcie, że skarga została nadana przed dniem wydania decyzji, bowiem nie można byłoby w niej napisać, że uwzględniono skargę, która do organu jeszcze nie wpłynęła. Na rozprawie w dniu 2 grudnia 2014 r. pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi i nieobciążanie go kosztami postepowania. Nadto podtrzymał stanowisko, iż brak jest podstaw do uznania, że decyzja wydana została w tej sprawie po wpłynięciu skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Podnieść należy, że stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przy czym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm.) zwanej dalej: ustawą ppsa. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawie skarg na akty administracyjne lub czynności z zakresu administracji publicznej, enumeratywnie wymienione w art. 3 § 2 ustawy ppsa., jak również na bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4a ustawy, gdy organ w ustalonym w przepisach prawa terminie, liczonym od dnia wszczęcia postępowania w sprawie, nie wydał decyzji administracyjnej lub postanowienia, bądź innego aktu albo nie podjął innej czynności z zakresu administracji publicznej. Wobec tego, aby móc skutecznie zarzucać organowi bezczynność należy wpierw stwierdzić, czy na takim organie ciąży wynikający z przepisów prawa obowiązek wszczęcia postępowania i podjęcia w nim stosownego rozstrzygnięcia (czynności), a dopiero później, iż obowiązku tego w nakazanym prawem terminie organ nie wypełnia. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu nie ma znaczenia okoliczność z jakich powodów określona decyzja, postanowienie lub inny akt nie zostały dokonane, a w szczególności czy bezczynność została spowodowana zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi była bezczynność Dziekana Wydziału [...] Szkoły Wyższej [...] w O. (dalej: SW) w udzieleniu informacji publicznej w zakresie udostępnienia treści jednej losowo wybranej decyzji administracyjnej w przedmiocie przyjęcia na studia. Aby móc skutecznie zarzucać temu organowi bezczynność należy w pierwszej kolejności stwierdzić, czy na takim podmiocie ciążył wynikający z przepisów prawa obowiązek udzielenia informacji publicznej. Wskazać zatem należy, wbrew twierdzeniu pełnomocnika wyrażonemu na rozprawie, że szkoła wyższa (w tym niepubliczna), jako część systemu nauki polskiej i systemu edukacji narodowej, jest powszechnie uważana za zakład administracyjny, wykonujący zadania publiczne. Skoro stosowne organy uczelni wykonują zadania z zakresu władzy publicznej i wydają w związku z tym akty administracyjne, to są one organem administracji publicznej w znaczeniu funkcjonalnym i ich działalność podlega ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. nr 112, poz. 1198 ze zm.). Twierdzeniu przedstawionemu na rozprawie przeczy także, sam fakt wydania przez SW decyzji administracyjnej z dnia [...], w której odmówiono udostępnienia żądanej informacji nie z uwagi na okoliczność, że informacja ta nie stanowiła informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej lecz z uwagi na ochronę prywatności dotyczącej danych konkretnej osoby w rozumieniu art. 5 ust. 2 u.d.i.p. pomimo, że ten przepis nie został przywołany w podstawie prawnej decyzji. W niniejszej sprawie sporna pomiędzy stronami pozostaje istotna dla jej rozstrzygnięcia kwestia, czy w dacie wniesienia skargi do Sądu (za pośrednictwem organu, którego bezczynność była jej przedmiotem) organ nie pozostawał już w tej bezczynności czy też nie. Na rozprawie oraz w piśmie procesowym pełnomocnik SW konsekwentnie podnosił, że skarga do organu wpłynęła już po wydaniu w dniu [...] decyzji administracyjnej odmawiającej udostępnienia żądanej informacji publicznej, przy czym na tę okoliczność nie przedstawiono jakiegokolwiek dowodu. Nie przedstawiono bowiem Sądowi koperty, w której skarga do organu wpłynęła, jak również innego dokumentu, w którym odnotowano wpływ takiej skargi do organu. Zatem poza twierdzeniem pełnomocnika, że skarga nie wpłynęła do organu przed wydaniem decyzji w tej sprawie nie przedstawiono żadnych dowodów na tę okoliczność. Stwierdzono jedynie w piśmie z dnia 28 października 2014 r., że nie odnotowano wpływu skargi E.D. do organu. W takim stanie sprawy, w ocenie Sądu, nieuzasadnione jest twierdzenie pełnomocnika organu, iż skarga wpłynęła po wydaniu w tej sprawie decyzji z dnia [...], skoro nie zachowała się żadna informacja na temat daty jej wpływu. Brak zatem podstaw do przyjęcia, że skarga wpłynęła po wydaniu decyzji, skoro brak jest jakichkolwiek informacji w organie co do daty jej wpływu. Na marginesie jedynie pozostaje wskazać, że skoro brak jest informacji co do daty wpływu skargi do organu, to zastanawiające pozostaje oświadczenie, że na pewno wpłynęła po wydaniu decyzji. Nadto należy również wskazać, że nie uzasadnione pozostaje takie oświadczenie, skoro z zestawienia tylko dat wydania decyzji w dniu [...] i informacji o wysłaniu decyzji do skarżącej w dniu 20 sierpnia 2014 r. oraz daty sporządzenia odpowiedzi na skargę w dniu 20 sierpnia 2014 r., nie wynika aby możliwym było, iż skarga wpłynęła po dniu wydania decyzji a przed jej otrzymaniem przez skarżącą, skoro decyzja została skierowania do skarżącej dopiero w dniu 20 sierpnia 2014 r. i w tym też dniu sporządzono odpowiedź na skargę. Nadto za zasadne należy przyjąć, iż skarga strony sporządzona w dniu 11 sierpnia 2014 r. wpłynęła do organu przed dniem wydania decyzji skoro w odpowiedzi na skargę znalazło się stwierdzenie, iż żądanie skargi zostało uwzględniono, bowiem sprawa została już rozpatrzona decyzją z dnia [...]. Nadto skoro pełnomocnik organu stwierdził, że skarga wpłynęła do organu po wydaniu decyzji to winien tę okoliczność wykazać, natomiast nie przedstawiono koperty, w której skarga została wniesiona, jak również wypisu z dziennika korespondencji, w którym odnotowano by datę wpłynięcia skargi. Reasumując, w okolicznościach niniejszej sprawy Sąd uznała za zasadne twierdzenie pełnomocnika skarżącej, że skarga została wniesiona do organu przed datą wydania decyzji, co oznacza, iż organ do dnia wniesienia skargi pozostawał w bezczynność w rozpoznaniu wniosku z dnia 22 maja 2014 r. Na marginesie jedynie pozostaje wyjaśnić, że w przypadku spraw dotyczących udzielenia informacji publicznej znajduje zastosowanie termin, o którym mowa w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. (tj. bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni), a ten w tej sprawie został znacząco przekroczony. W przypadku rozpoznawania spraw dotyczących bezczynności, która przestała istnieć po dniu wniesienia skargi, ponieważ organ rozpoznał wniosek odmawiając decyzją udzielenia informacji publicznej z uwagi na ochronę prywatności osoby fizycznej, Sąd zobligowany jest do uwzględnienia okoliczności, które zaistniały na dzień orzekania i wobec rozpoznania złożonego wniosku dotyczącego udostepnienia informacji publicznej brak jest podstaw do nałożenia na SW obowiązku rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji. W tym stanie rzeczy uwzględnić należało, że zgodnie z art. 149 § 1 ustawy ppsa. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność organu, zobowiązuje go do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Skoro wniosek skarżącej o udzielenie żądanej informacji został już załatwiony, to postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie bezczynności organu stało się bezprzedmiotowe i podlega w związku z tym umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy ppsa. Z tego też względu orzeczono jak w punkcie I sentencji wyroku. Nie stało się jednakże bezprzedmiotowe postępowanie sądowe w całości. Podjęcie działania przez organ, którego bezczynność była przedmiotem skargi, nie zwalnia Sądu z obowiązku rozważenia i dokonania oceny, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz, w zależności od tej oceny, ewentualnego orzeczenia o wymierzeniu organowi grzywny. Stosownie bowiem do treści art. 149 § 1 zd. drugie ustawy ppsa. Sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W przedstawionych okolicznościach faktycznych tej sprawy Sąd nie znalazł podstaw do uznania, że bezczynność SW miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wprawdzie z przedstawionych akt sprawy wynika, że uchybiono terminowi, określonemu w art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, lecz z uwagi na okres końca roku akademickiego a następnie okres urlopowy nie udostępniono jej w ustawowym terminie. Nie budzi natomiast wątpliwości, że po otrzymaniu skargi organ zadziałał wydając decyzję w tej sprawie przed jej przekazaniem do Sądu, co oznacza, że wniosek skarżącej został rozpoznany. Okoliczności powyższe uzasadniają rozstrzygnięcie zawarte w pkt II i III sentencji wyroku. Zgodnie bowiem z treścią art. 149 § 2 ustawy ppsa. sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Przepis ten nie obliguje sądu do wymierzenia grzywny, lecz daje mu takie uprawnienie w razie stwierdzenia, że bezczynność miała charakter rażącego naruszenia prawa. Kwestia ta pozostawiana jest do uznania sądu orzekającego w sprawie. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy zaniechanie organu, choć oczywiste, nie wymaga dyscyplinowania poprzez wymierzanie grzywny, z czym zgodziła się sama skarżąca, która w skardze wnosiła o niewymierzenie organowi grzywny. O kosztach postępowania, obejmujących zwrot od SW na rzecz skarżącej uiszczonego wpisu od skargi w kwocie 100 zł oraz koszty zastępstwa procesowego w kwocie 240 zł, rozstrzygnięto w pkt IV sentencji na zasadzie art. 201 § 1 ustawy ppsa. w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 20 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013r. poz. 490). Zgodnie ze wskazanym unormowaniem zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu w razie umorzenia postępowania z przyczyny określonej w art. 54 § 3 ustawy ppsa., a więc gdy organ, którego bezczynność była przedmiotem skargi, uwzględni ją w ramach autokontroli.