II SAB/Ol 121/14

Dnia 4 listopada 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) Sędzia WSA Beata Jezielska Protokolant Specjalista Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2014 roku sprawy ze skargi S. K. na bezczynność Dziekana Wydziału w udostępnieniu informacji publicznej I. umarza postępowanie sądowe w zakresie bezczynności organu; II. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. nie wymierza organowi grzywny; IV. zasądza od Dziekana Wydziału na rzecz skarżącego kwotę 340 zł (trzysta czterdzieści złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu 14 lipca 2014 r. S.K. wystąpił, drogą e-mailową, do Dziekana Wydziału [...] Uczelni w E. o udostępnienie mu treści jednej (dowolnie wybranej) decyzji w przedmiocie przyjęcia na kierunek [...] w 2013 r. w Uczelni w E. W dniu 13 sierpnia 2014 r. S.K., reprezentowany przez radcę prawnego P.B., wniósł za pośrednictwem Dziekana Wydziału [...] Uczelni w E. (dalej zwanej: Uczelnią), skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na bezczynność tego organu w załatwieniu wniosku z dnia 14 lipca 2014 r. Wniósł o: 1) zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku w terminie 14 dni od dnia doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, 2) zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych, 3) niewymierzanie organowi grzywny. Pismem z dnia 1 września 2014 r. Prodziekan Wydziału [...] poinformował S.K., że wobec złożonego w dniu 14 lipca 2014 r. wniosku o udostępnienie informacji publicznej przesyła w załączeniu zanonimizowaną decyzję Rektora o przyjęciu na studia, która znajduje się z posiadaniu Dziekana Wydziału. W odpowiedzi na skargę, przekazaną Sądowi w dniu 2 września 2014 r., radca prawny reprezentujący Uczelnię, przekazała skargę wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Wniosła o umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wobec przesłania skarżącemu zanonimizowanej decyzji o przyjęciu na studia na kierunek [...]. Wskazała, że skoro sprawa została już załatwiona, gdyż udzielono informacji stronie po wniesieniu skargi, to postępowanie sądowe staje się bezprzedmiotowe. Podniesiono, że budzi zdziwienie, że ten sam pełnomocnik reprezentuje osoby skarżące, w podobnych rodzajowo sprawach, tożsamych co do przedmiotu wniosku, przy czym jest on pełnomocnikiem trzech osób pochodzących z różnych miast (O., W., O.). Wszystkie te osoby złożyły podobne treściowo wnioski do każdego z Wydziałów Uczelni i wybrały tego samego pełnomocnika mającego siedzibę Kancelarii w jeszcze innym mieście. Wskazano, iż skargi złożone zostały w okresie urlopowym na uczelni, gdy wiadomym jest, że jest to okres martwy. Przy ustalaniu obowiązku zapłaty od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania wniesiono o uwzględnienie powyższej podniesionych okoliczności oraz ocenę, iż wkład pracy pełnomocnika nie był znaczny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Podnieść należy, że stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przy czym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm.) zwanej dalej: ustawą ppsa. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawie skarg na akty administracyjne lub czynności z zakresu administracji publicznej, enumeratywnie wymienione w art. 3 § 2 ustawy ppsa., jak również na bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4a ustawy, gdy organ w ustalonym w przepisach prawa terminie, liczonym od dnia wszczęcia postępowania w sprawie, nie wydał decyzji administracyjnej lub postanowienia, bądź innego aktu albo nie podjął innej czynności z zakresu administracji publicznej. Wobec tego, aby móc skutecznie zarzucać organowi bezczynność należy wpierw stwierdzić, czy na takim organie ciąży wynikający z przepisów prawa obowiązek wszczęcia postępowania i podjęcia w nim stosownego rozstrzygnięcia (czynności), a dopiero później, iż obowiązku tego w nakazanym prawem terminie organ nie wypełnia. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu nie ma znaczenia okoliczność z jakich powodów określona decyzja, postanowienie lub inny akt nie zostały dokonane, a w szczególności czy bezczynność została spowodowana zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi była bezczynność Dziekana Wydziału [...] Uczelni w E. w udzieleniu informacji publicznej w zakresie udostępnienia treści jednej losowo wybranej decyzji administracyjnej w przedmiocie przyjęcia na studia. Aby móc skutecznie zarzucać temu organowi bezczynność należy w pierwszej kolejności stwierdzić, czy na takim podmiocie ciąży wynikający z przepisów prawa obowiązek udzielenia informacji publicznej. Wskazać zatem należy, że szkoła wyższa (w tym niepubliczna), jako część systemu nauki polskiej i systemu edukacji narodowej, jest powszechnie uważana za zakład administracyjny, wykonujący zadania publiczne. Skoro stosowne organy uczelni wykonują zadania z zakresu władzy publicznej i wydają w związku z tym akty administracyjne, to są one organem administracji publicznej w znaczeniu funkcjonalnym i ich działalność podlega ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. nr 112, poz. 1198 ze zm.). Jak wynika z przekazanych Sądowi akt, w dniu wniesienia skargi organ pozostawał bezczynny w rozpoznaniu wniosku skarżącego z dnia 14 lipca 2014 r. Stan ten jednak został usunięty po wniesieniu skargi, a przed przekazaniem skargi przez organ do Sądu. Uczelnia bowiem uznając złożony wniosek za żądanie udostępnienia informacji publicznej w postaci jednej - losowo wybranej - decyzji w przedmiocie przyjęcia na studia, przy piśmie z dnia 1 września 2014 r. przekazała zanonimizowaną treść takiej decyzji na adres skarżącego. Nie budzi zatem wątpliwości okoliczność, że bezczynność - będąca przedmiotem skargi - przestała istnieć po jej wniesieniu, ponieważ organ załatwił wniosek strony poprzez udostępnienie żądanej informacji. W tym stanie rzeczy uwzględnić należało, że zgodnie z art. 149 § 1 ustawy ppsa. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność organu, zobowiązuje go do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Skoro wniosek skarżącego o udzielenie żądanej informacji został już załatwiony, to postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie jego bezczynności stało się bezprzedmiotowe i podlega w związku z tym umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy ppsa. Z tego też względu orzeczono jak w punkcie I sentencji wyroku. Nie stało się jednakże bezprzedmiotowe postępowanie sądowe w całości. Podjęcie działania przez organ, którego bezczynność była przedmiotem skargi, nie zwalnia Sądu z obowiązku rozważenia i dokonania oceny, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz, w zależności od tej oceny, ewentualnego orzeczenia o wymierzeniu organowi grzywny. Stosownie bowiem do treści art. 149 § 1 zd. drugie ustawy ppsa. Sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W przedstawionych okolicznościach faktycznych tej sprawy Sąd nie znalazł podstaw do uznania, że bezczynność Uczelni miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z przekazanych akt sprawy oraz wyjaśnień zawartych w odpowiedzi na skargę wynika bowiem, że jedynie nieznacznie uchybiono terminowi, określonemu w art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Przy czym nie zignorowano wniosku o udostępnienie żądanej informacji, lecz z uwagi na okres urlopowy nie udostępniono jej w ustawowym terminie, natomiast po otrzymaniu skargi w tej sprawie a przed jej przekazaniem do Sądu, wniosek skarżącego został rozpoznany. Okoliczności powyższe uzasadniają rozstrzygnięcie zawarte w pkt II i III wyroku. Zgodnie bowiem z treścią art. 149 § 2 ustawy ppsa. sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Przepis ten nie obliguje sądu do wymierzenia grzywny, lecz daje mu takie uprawnienie w razie stwierdzenia, że bezczynność miała charakter rażącego naruszenia prawa. Kwestia ta pozostawiana jest do uznania sądu orzekającego w sprawie. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy zaniechanie organu, choć oczywiste, nie wymaga dyscyplinowania poprzez wymierzanie grzywny, z czym zgodził się sam skarżący, który w skardze wnosił o niewymierzenie organowi grzywny. O kosztach postępowania, obejmujących zwrot od Uczelni na rzecz skarżącego uiszczonego wpisu od skargi w kwocie 100 zł oraz koszty zastępstwa procesowego w kwocie 240 zł, rozstrzygnięto w pkt IV sentencji na zasadzie art. 201 § 1 ustawy ppsa. w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 20 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013r. poz. 490). Zgodnie ze wskazanym unormowaniem zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu w razie umorzenia postępowania z przyczyny określonej w art. 54 § 3 ustawy ppsa., a więc gdy organ, którego bezczynność była przedmiotem skargi, uwzględni ją w ramach autokontroli.