II SAB/Ol 122/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Matuszak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Jezielska Sędzia WSA Ewa Osipuk Protokolant St. sekretarz sądowy Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2014 r. sprawy ze skargi E.D na bezczynność Dziekana Wydziału w udostępnieniu informacji publicznej 1) umarza postępowanie sądowe w zakresie bezczynności organu; 2) stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3) nie wymierza organowi grzywny; 4) zasądza od Uczelni na rzecz skarżącej kwotę 340 zł (trzysta czterdzieści złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. WSA/wyr.1 – sentencja wyroku Wnioskiem, złożonym w dniu "[...]" drogą e-mailową, E. D. wystąpiła do Dziekana Wydziału o udostępnienie treści jednej (dowolnie wybranej) decyzji w przedmiocie przyjęcia na studia I stopnia kierunek "[...]" w 2013 r. Następnie, pismem z dnia "[...]", nadanym w placówce pocztowej w tym samym dniu, wnioskodawczyni, reprezentowana przez radcę prawnego P. B., złożyła – za pośrednictwem organu - skargę do tut. Sądu na niezałatwienie przedmiotowego wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Wniosła o zobowiązanie organu do jego rozpoznania w terminie 14 dni od dnia doręczenia organowi prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania w sprawie według norm przepisanych i niewymierzanie organowi grzywny. Skarga wraz z odpowiedzią i aktami sprawy została nadana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przez organ w placówce pocztowej w dniu 2 września 2014 r. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o umorzenie postępowania w sprawie. Wskazał, że udzielił skarżącej żądanej informacji pomimo, że wniosek został złożony do Dziekana Wydziału, gdy tymczasem jest to organ niewłaściwy, bowiem decyzje w sprawie przyjęcia na studia zastrzeżone są – w myśl Statutu Uczelni – do właściwości Rektora. Ponieważ jednak Dziekan dysponował przedmiotową informacją, udzielił jej zgodnie z art. 4 ust. 3 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Ponadto, organ podniósł, że skargi są składane przez pełnomocnika w podobnych rodzajowo sprawach, tożsamych co do przedmiotu wniosku i osób skarżących. Zostały złożone w okresie urlopowym na Uczelni. Organ wniósł o uwzględnienie powyższego oraz ocenę, że wkład pracy pełnomocnika nie był znaczny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Sprawowana przez sądy administracyjne kontrola działalności administracji publicznej obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1– 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.). Ich właściwość w powyższym zakresie dotyczy zatem niepodejmowania przez organy administracji nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych. W przypadku skargi na bezczynność organu, przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak, w sytuacji gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. W piśmiennictwie i judykaturze przyjmuje się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności (zob. T. Woś, H. Krysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 86; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 14 stycznia 2010 r., sygn. akt IV SAB/Wr 66/09, wyrok NSA z 20 lipca 1999 r., I SAB 60/99; OSP 2000, nr 6, poz. 87). Z bezczynnością organu w zakresie dostępu do informacji publicznej mamy do czynienia, gdy organ zobligowany jest udzielić informacji publicznej, a jej nie udziela i nie wydaje stosownej decyzji o odmowie udostępnienia informacji. W przypadku zaś, gdy informacja, o jaką ubiega się strona nie ma charakteru informacji publicznej, organ nie pozostaje w zwłoce w zakresie udostępnienia informacji publicznej. W art. 7, art. 13 i art. 14 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2001 r. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), uregulowano sposób udostępnienia informacji publicznej, natomiast odmowa udostępnienia takiej informacji następuje w trybie art. 16 ust. 1 ustawy. Ustawa dopuszcza też stwierdzenie przez organ, że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej i wówczas organ powiadamia jedynie zainteresowanego, że jego wniosek nie znajduje podstaw w przepisach prawa. Zgodnie zaś z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej – prawo do uzyskania informacji publicznej obejmuje uprawnienie do uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. W przedmiotowej sprawie organ przyjął, że żądana informacja stanowi informację publiczną i usunął stan bezczynności wraz z przekazaniem skargi do Sądu, gdyż udostępnił skarżącemu żądaną informację wraz pismem z dnia "[...]". Nie budzi wątpliwości, że bezczynność, będąca przedmiotem skargi przestała istnieć po wniesieniu skargi, gdyż skarżącej przekazano żądaną informację. Postępowanie sądowoadministracyjne w przedmiocie wyznaczenia organowi terminu do udostępnienia żądanej informacji publicznej stało się więc bezprzedmiotowe i w związku z tym podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe z innych przyczyn, niż wymienione w pkt 1 i 2 tego paragrafu. Umorzenie postępowania przed sądem następuje, gdy w jego toku zaistnieją zdarzenia, które uniemożliwiają osiągnięcie jego celu, albo powodują, że dokonanie przez sąd administracyjny kontroli zaskarżonego aktu lub czynności staje się zbędne lub nawet niedopuszczalne. Sąd administracyjny ma obowiązek uwzględnienia tych zdarzeń, o ile istnieją one w dacie orzekania. W sprawach ze skargi na bezczynność organów administracji publicznej, bezprzedmiotowość postępowania będzie miała miejsce, gdy stan bezczynności przestanie istnieć, co do zasady, w wyniku wydania aktu lub podjęcia określonej czynności przez organ - po wniesieniu skargi, a przed wydaniem rozstrzygnięcia przez sąd. Wskazać tu należy, że w sprawach skarg na bezczynność organu sąd orzeka, biorąc za podstawę stan faktyczny sprawy w czasie wydania orzeczenia sądowego. Jeżeli w toku postępowania sądowoadministracyjnego, przed dniem orzekania w sprawie ze skargi na bezczynność, organ administracji publicznej nie pozostaje już w stanie bezczynności, to sąd nie może uwzględnić skargi na tzw. milczenie władzy. Jednocześnie należy stwierdzić, że podjęcie działania przez organ, którego bezczynność była przedmiotem skarg, nie powoduje, że postępowanie sądowoadministracyjne stało się w całości bezprzedmiotowe. Nie zwalnia bowiem Sądu od dokonania oceny, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (por. postanowienie NSA z dnia 26 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1360/12, ONSA i WSA nr 1/2013, poz. 7, postanowienie NSA z dnia 17 października 2012 r. sygn. akt I OSK 2443/12 i z dnia 18 czerwca 2013 r. sygn. I OSK 1221/13, dostępne w CBOSA ). Stosownie do treści art. 149 § 1 zd. drugie p.p.s.a., Sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Rozstrzygnięcie w tym przedmiocie ma za zadanie umożliwić stronie ewentualne dochodzenie odszkodowania, o którym mowa wart. 417¹ § 3 Kodeksu cywilnego z tytułu niezgodnego z prawem zaniechania organu co do wydania aktu administracyjnego lub dokonania czynności, lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. W okolicznościach niniejszej sprawy, Sąd nie znalazł podstaw do uznania, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z akt sprawy wynika, że udzielono informacji skarżącej w dniu "[...]". Wskazano, że przyczyną nieudzielenia informacji w terminie był okres urlopowy na Uczelni. W pkt. 4 sentencji Sąd orzekł, na zasadzie art. 201 § 1 p.p.s.a. o zwrocie skarżącej od organu kosztów postępowania. Odnosząc się do wniosku organu o miarkowanie kosztów, Sąd wskazuje, że nie przewidują tego przepisy p.p.s.a., które pozwalają Sądowi na zasądzenie tylko części kosztów postępowania jedynie w przypadku częściowego uwzględnienia skargi (art. 206 p.p.s.a.), co jednak nie miało miejsca w przedmiotowej sprawie.