II SAB/Ol 13/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Ślusarczyk Sędziowie Sędzia WSA Beata Jezielska Sędzia WSA Tadeusz Lipiński (spr.) Protokolant Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lipca 2009 r. sprawy ze skargi A. U. na bezczynność Prezydenta Miasta w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia "[...]", dotyczącego wydania decyzji opisanej w art. 6 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oddala skargę. Z akt administracyjnych przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie wynika, że pismem z dnia 15 października 2008 r., A. U.i zwrócił się do Prezydenta o wydanie decyzji administracyjnej na podstawie art. 6 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Następnie pismem z dnia 31 grudnia 2008 r. A. U. wniósł zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego na nie załatwienie sprawy w terminie. W piśmie tym zostało wskazane, że pomimo wniesionego żądania i upływu terminu sprawa skarżącego nie została załatwiona. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia "[...]" uznało zażalenie za nieuzasadnione wskazując, że sprawa ta została załatwiona w innym postępowaniu. W dniu 18 marca 2009 r. A. U. wniósł do sądu skargę na bezczynność Prezydenta w sprawie wszczętej jego wnioskiem z dnia 15 października 2008 r. dotyczącej wydania decyzji administracyjnej opisanej w art. 6 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. W ocenie skarżącego organ nie wykonał obowiązku zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, nie załatwił sprawy przez wydanie decyzji oraz nie wykonał obowiązku zorganizowania odbierania odpadów komunalnych. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta wniósł o jej odrzucenie i podniósł, że sprawa wniosku skarżącego była rozpoznawana przez sąd i została prawomocnie osądzona. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawie skarg na akty administracyjne lub czynności z zakresu administracji publicznej, jak również na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a art. 3 § 2 ustawy, kiedy organ w ustalonym w przepisach prawa terminie nie wyda decyzji administracyjnej lub postanowienia, bądź innego aktu albo nie podejmie innej czynności z zakresu administracji publicznej. Bezczynność organu administracji ma miejsce wówczas, gdy mimo wszczęcia postępowania w sprawie, w prawnie ustalonym terminie organ administracji publicznej nie podejmie żadnych czynności w sprawie lub, gdy wprawdzie prowadzi postępowanie w sprawie, jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończy go wydaniem w terminie decyzji lub postanowienia, czyli w przypadku skargi na bezczynność kontrola sądu ma na celu sprawdzenie, czy mimo wszczęcia postępowania w sprawie, organ administracji publicznej pozostaje w zwłoce w jej załatwieniu w rozumieniu art. 104 § 1 k.p.a. W niniejszej sprawie bezczynności Prezydentowi Miasta przypisać nie można. W pierwszej jednak kolejności należy odnieść się do wniosku o odrzucenie skargi z uwagi na powagę rzeczy osądzonej. W ocenie sądu wniosek ze sprawy rozpoznawanej obecnie nie jest tożsamy z wnioskiem będącym przedmiotem sprawy o sygnaturze II SAB/Ol 58/08, wówczas, to jest w dniu 19 września 2008r. A. U., powołując się na treść art. 61 § 1 k.p.a. oraz na art. 6 ust. 7 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, wystąpił do Prezydenta Miasta z wnioskiem o wydanie z urzędu decyzji o wyznaczeniu "koncesjonowanego śmieciarza na odbiór odpadów komunalnych za cenę zgodną z uchwałą Rady Miasta nr IX/72/07 z dnia 18 kwietnia 2007r." w sprawie ustalenia górnych stawek opłat ponoszonych przez właścicieli nieruchomości za usługi w zakresie odbierania zgromadzonych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych i nieczystości ciekłych. Przedmiot niniejszej sprawy jest zbliżony do sprawy poprzednio rozpoznawanej przez sąd, ale tak jak to wyżej zaznaczono nie jest tożsamy. Nie budzi też wątpliwości to, że skarżący wniesienie skargi do sądu poprzedził zażaleniem na niezałatwienie sprawy w terminie skierowanym do organu administracji publicznej wyższego stopnia, tak więc skargę należało ocenić merytorycznie. Zgodnie z treścią art. 6 ust. 7 ustawy z dnia 13 września 1996r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2005 r. Nr 236, poz. 2008) wójt, burmistrz, prezydent miasta wydaje z urzędu decyzję, w której ustala: 1) obowiązek uiszczania opłat za odbieranie odpadów komunalnych lub opróżnianie zbiorników bezodpływowych; 2) wysokość opłat wyliczonych z zastosowaniem stawek, o których mowa w ust. 2; 3) terminy uiszczania opłat, o których mowa w pkt 1; 4) sposób i terminy udostępniania urządzeń lub zbiorników w celu ich opróżnienia. Przepis ten wyraźnie stanowi, iż we wskazanym zakresie właściwy organ działa z urzędu, niezależnie od woli adresata. Zatem to ocenie organu ustawodawca pozostawił potrzebę wydania decyzji w trybie tego przepisu. W takim przypadku organ samodzielnie rozstrzyga, czy wszcząć postępowanie w sprawie, czy też nie. Złożony w tym zakresie wniosek skarżącego, nie może stanowić prawnie skutecznej inicjatywy wszczęcia takiego postępowania, bo skarżący nie ma prawnej możliwości jego wszczęcia z dniem wniesienia podania do organu. Po prostu brak jest podstaw prawnych do skutecznego złożenia podania w tym zakresie. Sąd rozstrzygający niniejszą sprawę w całej rozciągłości podziela interpretację art. 61 § 1 k.p.a. przedstawioną w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie w sprawie II SAB/Ol 58/08, iż postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu, a przepis ten wskazuje na szczególną przesłankę prowadzenia postępowania administracyjnego, które może opierać się na wynikającej z przepisów szczegółowych, w tym głównie prawa materialnego, zasadzie oficjalności lub skargowości. W przypadku strony (podmiotu który ma interes prawny w wydaniu decyzji) przesłanką skuteczności żądania wszczęcia postępowania jest oparcie danego rodzaju postępowania na zasadzie skargowości. O tym jednak czy w danym postępowaniu obowiązuje zasada skargowości, czy zasada oficjalności przesądzają przepisy prawa materialnego. To z przepisów szczegółowych, mających w konkretnej sprawie zastosowanie, musi wynikać, iż postępowanie administracyjne może być prowadzone na wniosek strony. Przy czym jeżeli norma prawa materialnego nie przesądza, czy sprawa podejmowana jest na wniosek, czy z urzędu, przyjmuje się, że gdy przedmiotem jest przyznanie uprawnienia - postępowanie oparte jest na zasadzie skargowości, zaś gdy przedmiotem jest nałożenie obowiązku - postępowanie wszczynane jest z urzędu. Zatem przepis art. 61 § 1 k.p.a. nie daje stronie samoistnie prawa do żądania wszczęcia postępowania w każdej sprawie, tak jak nie ma charakteru normy kompetencyjnej, upoważniającej organ administracji publicznej do wszczęcia postępowania z urzędu w każdej sprawie, ponieważ takie prawo, czy też w przypadku organu upoważnienie (zobowiązanie) może wynikać jedynie z przepisów szczegółowych. Tylko w postępowaniu opartym na zasadzie skargowości, podanie wniesione przez stronę wszczyna postępowanie w sprawie zakreślonej treścią wniosku. Natomiast w sytuacji, gdy norma prawa materialnego precyzuje, że organ wydaje w danej sprawie decyzję z urzędu, wówczas podanie osoby zainteresowanej rozstrzygnięciem może stanowić dla organu jedynie źródło informacji co do możliwości podjęcia postępowania administracyjnego z urzędu. Tak więc jeżeli skarżący nie może skutecznie domagać się wszczęcia postępowania to jednocześnie nie może domagać załatwienia sprawy w terminie i zarzucać organowi bezczynności w sytuacji gdy postępowanie w ogóle nie zostało wszczęte. Podkreślić należy także to, że w swoim żądaniu z dnia 15 października 2008 r. jak zażaleniu z dnia 31 grudnia 2008 r. skarżący wnosił o wszczęcie postępowania administracyjnego i wydanie decyzji. Dlatego też późniejsze podnoszenie w skardze, że prezydent nie wykonał obowiązku zorganizowania odbierania odpadów komunalnych niezależnie od tego czy jest słuszne czy nie, w żadnym przypadku nie mogło skutkować uznaniem, iż organ pozostaje w bezczynności Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż brak jest podstaw do uwzględnienia skargi, dlatego też należało ją oddalić na podstawie art. 151 ppsa.