II SAB/Ol 137/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas po rozpoznaniu w dniu 29 sierpnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W.S. na bezczynność Wójta Gminy w sprawie wystawienia pisemnego oświadczenia postanawia odrzucić skargę. WSA/post.1 - sentencja postanowienia W. S. (dalej jako: "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na bezczynność Wójta Gminy (dalej również jako: "organ") w sprawie braku pisemnej odpowiedzi na pismo z 27 marca 2021 r. zatytułowane "wezwanie", złożone w sprawie znak: (...), w którym skarżący wezwał Wójta Gminy do wystawienia pisemnego oświadczenia dotyczącego mocy prawnej dokumentów urzędowych załączonych do złożonego przez skarżącego wniosku oraz zamieszczenie w treści uzasadnienia decyzji zajętego w tej kwestii przez organ stanowiska. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że postanowieniem z 15 marca 2021 r., znak: (...), Wójt Gminy wznowił postępowanie zakończone decyzją z 7 listopada 2019 r. w związku z naruszeniem przepisów o właściwości. Wobec zawiadomienia skarżącego, że jest stroną postępowania, skarżący złożył wniosek wraz z "wezwaniem" (jako załącznik) do sporządzenia pisemnej odpowiedzi dotyczącej wskazanych dokumentów urzędowych. Skarżący zarzucił, że do chwili wniesienia skargi nie otrzymał odpowiedzi. Mimo upływu terminów Wójt Gminy nie podjął żadnych działań zmierzających do merytorycznego rozpatrzenia jego wezwania i wydania stosownego pisma. Skarżący podał, że w toku postępowania odwołaczego przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Olsztynie wskazywał na brak odpowiedzi na jego wezwanie, do którego organ nie odniósł się w wydanym postanowieniu z 2 lutego 2022 r., nr (...). W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wyjaśniono, że w toku postępowania wznowieniowego dotyczącego ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania części magazynu w ramach istniejącej zabudowy zagrodowej w gospodarstwie rolnym, zlokalizowanym w granicy działki o nr (...), obręb (...) – S., gmina E., skarżący pismem z 27 marca 2021 r. złożył obszerny wniosek "w sprawie wznowionego postępowania zakończonego decyzją z 7 listopada 2019 r." wraz z załącznikami, w tym załącznikiem nr 11 stanowiącym wezwanie. Wniosek ten został w całości dołączony do akt przedmiotowej sprawy. Decyzją z 16 czerwca 2021 r. Wójt Gminy umorzył postępowanie wznowieniowe. Po rozpoznaniu złożonych odwołań, w tym odwołania skarżącego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie decyzją z 1 września 2021 r., nr (...) utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy. Informacje podane przez organ znajdują powierdzenie w aktach administracyjnych, wspólnych dla spraw o sygn. II SA/Ol 301/22, II SA/Ol 306/22, II SA/Ol 307/22 oraz II SA/Ol 318/22, z których wynika, że pismo skarżącego z 27 marca 2021 r., adresowane do Wójta Gminy zatułowane "wezwanie" dotyczące sprawy znak: (...), stanowiło załącznik nr 11 do pisma złożonego w toku wznowionego postępowania administracyjnego zakończonego decyzją z 7 listopada 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Merytoryczne rozpoznanie zasadności skargi poprzedzone jest badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie zaś z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 735, dalej również jako k.p.a.), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Ponadto, stosownie do art. 3 § 2a p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Powołane wyżej przepisy i normy prawne wyznaczają zakres kognicji sądów administracyjnych, wyjaśniając jakie konkretnie działania organów administracji publicznej, i w jakim przedmiocie bezczynność tych organów, może być zaskarżona do sądu administracyjnego. Tym samym, kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne ma charakter ograniczony, co oznacza, że objęte są nią jedynie działania administracyjne, czy ich brak, wskazane w ustawie. W związku z tym, że przedstawiony katalog ma charakter zamknięty, wniesienie skargi wykraczającej poza ten zakres, skutkuje jej odrzuceniem jako niedopuszczalnej, zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Podkreślić przy tym należy, że w przypadku skargi na bezczynność organu przedmiotem kontroli sądowej nie jest określony akt lub czynność, lecz niepodejmowanie przez organ nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych. Powyższe wynika z treści art. 149 § 1 p.p.s.a, zgodnie z którym sąd, uwzględniając skargę na bezczynność organu w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji lub dokonania czynności; zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Sąd może zatem uwzględnić skargę na bezczynność organu, nie przesądzając merytorycznej treści rozstrzygnięcia, wyłącznie wówczas, gdy organ administracji publicznej pozostaje w zwłoce pomimo tego, że miał obowiązek podjąć działanie w określonej formie i określonym terminie, przy czym na taki akt służy skarga do sądu administracyjnego. Z treści skargi wniesionej w niniejszej sprawie wynika, że jej przedmiotem jest bezczynność organu w sprawie pisemnej odpowiedzi na "wezwanie", stanowiące załącznik nr 11 do pisma-wniosku z 27 marca 2021 r. złożonego przez skarżącego w toku postępowania wznowieniowego. Zaznaczyć zatem należy, że skarga na bezczynność organu jest pochodną skargi na określone formy działania organu, czyli jest dopuszczalna tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje administracyjne, określone postanowienia oraz akty i czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (por. postanowienia NSA: z 4 września 2012 r., II GSK 1324/12; z 17 lipca 2012 r., I OSK 1620/12 oraz z 7 lipca 2010 r., II GSK 737/10). Zatem dopuszczalność skargi na bezczynność organu administracji publicznej występuje wówczas, gdy organ zwleka z wydaniem decyzji, postanowienia albo aktu lub dokonaniem czynności dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, a sprawa ma charakter sprawy z zakresu administracji publicznej. Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie zachodzi. Skarżący, niezadowolony z braku odniesienia się przez organ do złożonego "wezwania", mógł bronić swojego interesu prawnego w postępowaniu wznowieniowym poprzez wniesienie odwołania od decyzji organu I instancji, co uczynił, a także przez wniesienie skargi do sądu administracyjnego. Jak Sądowi wiadomo z urzędu (sprawa sygn.akt II SA/Ol 301/22) i co wynika wynika z akt administracyjnych, postępowanie wznowieniowe zostało zakończone decyzją ostateczną. Oznacza to, że w dacie wnoszenia niniejszej skargi bezczynność nie istniała, a co za tym idzie nie istniał przedmiot zaskarżenia. Wszystkie pisma strony przedkładane w toku postępowania wznowieniowego zostały już załatwione ostateczną decyzją. Kwestia tego, czy organ odniósł się do nich w uzasadnieniu decyzji kończącej wznowione postępowanie nie należy do przedmiotu niniejszej sprawy, a mogła być kontrolowana w przypadku ewentualnego zaskarżenia decyzji wydanej we wznowionym postępowaniu. Zgodnie z uchwałami Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OPS 5/19 oraz z dnia 7 marca 2022 r., sygn. akt II OPS 1/21, dostępne w CBOSA, skarga na bezczynność wniesiona po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. W uchwałach tych NSA wyjaśnił, że stan bezczynności ustaje z chwilą wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie. Stan bezczynności zawsze może być uznany za mający miejsce w toku postępowania administracyjnego. Skoro wiadomym jest, że wznowione postępowanie, w którym zostało złożone przedmiotowe pismo zostało zakończone ostateczną decyzją admintracycjną, to udzielenie ochrony jednostce nie jest prawnie możliwe wobec ustania stanu bezczynności, a prowadzenie w tym przedmiocie postępowania przestaje mieć podstawy prawne ze względu na brak celu jego prowadzenia. Trzeba mieć bowiem na uwadze, że celem skargi na bezczynność jest przede wszystkim doprowadzenie do usunięcia stanu bezczynności, natomiast w przypadku merytorycznego załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym taki stan już nie istnieje. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., orzekł o odrzuceniu skargi.