II SAB/Ol 14/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Matuszak po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "[...]" na bezczynność Prezydenta "[...]" w weryfikacji wniosku zgłoszonego w ramach ""[...]" Budżetu Obywatelskiego" postanawia odrzucić skargę. Z przedłożonych Sądowi akt sprawy wynika, że w dniu 23 listopada 2018 r. zostało złożone do "[...]" (dalej jako: organ administracji) pismo, podpisane przez "[...]" (dalej jako: skarżąca), "[...]". Do pisma załączono sprzeciw kierowany do Rady Miasta "[...]" z załącznikami. W piśmie tym zakwestionowano zasadność modernizacji w ramach projektu osiedlowego, finansowanego z "[...]" Budżetu Obywatelskiego, drogi dojazdowej do Rodzinnego Ogrodu Działkowego "[...]"". Oceniono, że projekt ten jest sprzeczny z zasadami konkursu OBO, gdyż droga nie służy mieszkańcom osiedla, lecz stanowi wyłącznie dojazd do działek. "[...]" wniosła do tut. Sądu skargę, w której podała, że w dniu 23 listopada 2018 r. złożyła w imieniu własnym, mieszkańców i Rady Osiedla "[...]" do organu administracji opisane wyżej pismo. Z uwagi na brak odpowiedzi, w dniu 16 stycznia 2019 r. złożone zostało ponaglenie. Pomimo tego, organ nie udzielił odpowiedzi do dnia wniesienia skargi. W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej odrzucenie, wywodząc, że sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, zaś z ostrożności procesowej - wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej. Wyjaśnił, że pismo z dnia 23 listopada 2018 r. dotyczy zarzutów autorów projektu z osiedla "[...]", składanego w ramach "[...]" Budżetu Obywatelskiego w zakresie dopuszczenia do udziału w głosowaniu projektu nr "[...]", dotyczącego remontu drogi dojazdowej do prywatnych działek "[...]" ", położonych na obrzeżu miasta, co zdaniem autorów, narusza zasady "[...]" Budżetu Obywatelskiego, "[...]". Organ administracji podał, że Rada Miasta "[...]" podjęła uchwałę Nr "[...]" w sprawie określenia zasad i trybu przeprowadzania konsultacji społecznych z mieszkańcami i mieszkankami Gminy "[...]". W zakresie "[...]" Budżetu Obywatelskiego obowiązuje zarządzenie "[...]" z dnia 9 marca 2018 r., którego naruszenie, w przedmiocie dopuszczenia do udziału w głosowaniu projektu nr 116, zarzucane jest w piśmie z 23 listopada 2018 r. W ocenie organu, ani kwestia wyboru projektów w ramach OBO, ani zarzucana bezczynność w kwestiach związanych z budżetem obywatelskim nie należy do właściwości sądów administracyjnych, gdyż nie mieści się w art. 3 ust. 2 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, a w konsekwencji zarzucana bezczynności nie mieści się w art. 3 ust. 2 pkt 9 tej ustawy. W ocenie organu, poruszane w skardze kwestie nie dotyczą indywidualnych uprawnień czy obowiązków skarżącej ani bezczynności w powyższych sprawach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Przed przystąpieniem do rozpoznania skargi, sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm.), dalej jako: p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a, tj. bezczynności organu administracji w wydaniu: decyzji administracyjnych, postanowień wydawanych w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, a także postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty, postanowień wydawanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, innych niż wyżej wymienione aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa oraz pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego wydawanych w indywidualnych sprawach. Ponadto, stosownie do art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Wyjaśnić też należy, że z bezczynnością w sprawie administracyjnej mamy do czynienia, gdy organ zobowiązany do podjęcia określonych czynności proceduralnych, przewidzianych w obowiązujących przepisach prawa, nie wykonuje ich w terminie określonym przez te przepisy. W konsekwencji zarzut bezczynności jest skuteczny, gdy organ, będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do wydania aktu administracyjnego, pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność ma bowiem na celu spowodowanie wydania przez organ administracji publicznej oczekiwanego aktu i rozstrzygnięcia określonej sprawy administracyjnej. Nie każda zatem bezczynność organu administracji publicznej podlega kontroli sądu administracyjnego. Zaznaczyć należy, że przedmiotem skargi nie jest uchwała "[...]" z dnia 27 marca 2013 r. w sprawie określenia zasad i trybu przeprowadzania konsultacji społecznych z mieszkańcami i mieszkankami Gminy "[...]" ani zarządzenie "[...]" z dnia 9 marca 2018 r. w sprawie przeprowadzenia konsultacji społecznych z mieszkańcami"[...]", lecz brak działania związanego z szeroko rozumianym wykonaniem tych aktów. Skarżąca domaga się bowiem udzielenia odpowiedzi na pismo w sprawie dopuszczenia do głosowania jednego ze zgłoszonych w ramach budżetu obywatelskiego projektu. Rozważenia wymaga więc, czy bezczynność w tym zakresie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Stosownie do art. 5a ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 506) w wypadkach przewidzianych ustawą oraz w innych sprawach ważnych dla gminy mogą być przeprowadzane na jej terytorium konsultacje z mieszkańcami gminy. Zgodnie z ust. 2 zasady i tryb przeprowadzania konsultacji z mieszkańcami gminy określa uchwała rady gminy, z zastrzeżeniem ust. 7. Ust. 3 cytowanego artykułu stanowi zaś, że szczególną formą konsultacji społecznych jest budżet obywatelski. W ust. 4 przewidziano zaś, że w ramach budżetu obywatelskiego mieszkańcy w bezpośrednim głosowaniu decydują corocznie o części wydatków budżetu gminy. Zadania wybrane w ramach budżetu obywatelskiego zostają uwzględnione w uchwale budżetowej gminy. Rada gminy w toku prac nad projektem uchwały budżetowej nie może usuwać lub zmieniać w stopniu istotnym zadań wybranych w ramach budżetu obywatelskiego. Postępowanie dotyczące oceny projektów zgłoszonych w trakcie konsultacji z mieszkańcami gminy w trybie art. 5a ustawy o samorządzie gminnym nie dotyczy indywidualnych uprawnień ani obowiązków wnioskodawców, lecz określonych działań organów gminy. Nie jest też skierowane do indywidualnie określonych adresatów, a do ogółu mieszkańców gminy. Ponadto, nie jest podejmowane w ramach postępowania administracyjnego określonego w Kodeksie postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Z art. 5a ustawy o samorządzie gminnym wynika bowiem, że konsultacje mają opiniotwórczy i niewiążący charakter, a ich zasadniczym celem jest dostarczenie organom samorządowym informacji o potrzebach, preferencjach i oczekiwaniach mieszkańców oraz ich zaktywizowanie i zaproszenie do udziału w debacie społecznej. Ponadto, konsultacje mają na celu umożliwienie członkom wspólnoty samorządowej wypowiedzenia swojej opinii in gremio na określony temat będący przedmiotem konsultacji (zob. B. Dolnicki (red.) w: Ustawa o samorządzie gminnym. Komentarz, wyd. III, Lex 2016). Z uwagi na powyższe, w zakresie kognicji sądu administracyjnego nie mieści się bezczynność w zakresie udzielenia odpowiedzi na pismo kwestionujące zasadność jednego ze zgłoszonych projektów w ramach budżetu obywatelskiego. Skoro bowiem udzielenie odpowiedzi na pismo mieszkańców w sprawie oceny projektu zgłoszonego w ramach budżetu obywatelskiego nie należy do spraw, o których jest mowa w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a p.p.s.a., ani nie może być ocenione jako dotyczące aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w Kodeksie postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw, to skarga na bezczynność organu administracji w tym zakresie, na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 i pkt 9 p.p.s.a. również nie przysługiwała. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., skargę należało odrzucić.