II SAB/Ol 143/14

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 13 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. Z. o zwolnienie od kosztów sądowych lub częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R. Z. na bezczynność Rady Gminy "[...]" w udostępnieniu informacji publicznej postanawia odmówić zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych. We wniosku, złożonym na urzędowym formularzu, skarżący – R. Z. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych lub częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. W rubrykach nr 5, 9 i 11 podniósł, iż jest osobą o "[...]" stopniu niepełnosprawności, nie pracuje od dnia "[...]" – sprawa pracownicza toczy się przed sądem pracy, a on ze względu na niewydanie dokumentów przez pracodawcę nie może zarejestrować się w urzędzie pracy. Nie ma środków na pokrycie wszystkich zobowiązań, a w konsekwencji powstają zaległości. Skarżący wskazał stałe obciążenia: raty dwóch kredytów, opłata za pokój, prąd, leki, telefon w łącznej kwocie "[...]". Dodał, iż obecnie "w kupieniu żywności" pomagają mu rodzice, lecz na inną ich pomoc nie może liczyć. Wskazał również, iż w dniu "[...]" wystąpił do ośrodka pomocy społecznej z wnioskiem o pomoc finansową. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący prowadzi 1-osobowe gospodarstwo domowe. Nie posiada żadnych nieruchomości, zasobów pieniężnych i przedmiotów wartościowych. Do dnia "[...]" źródłem jego dochodu było wynagrodzenie za pracę w kwocie "[...]". Do przedmiotowego wniosku skarżący załączył kopie: wyroku w sprawie o ustalenie stopnia niepełnosprawności, dokumentacji medycznej (2 karty) i wezwania z sądu pracy oraz wyciąg z rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowego za okres jednego miesiąca i historię rachunku kredytowego za okres trzech miesięcy, a także oświadczenie rodziców, zgodnie z którym mieszka w ich mieszkaniu i z tego tytułu partycypuje w kosztach jego utrzymania (czynsz, prąd) w łącznej kwocie "[...]" oraz może liczyć na ich pomoc jedynie "w zakresie zakupu wyżywienia". W związku z koniecznością uzupełnienia informacji na temat sytuacji rodzinnej i finansowej skarżącego oraz wyjaśnienia wątpliwości powstałych na tle złożonego przez niego oświadczenia, wezwany on został do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych dotyczących sytuacji rodzinnej (w zakresie odnoszącym się do rodziców, u których mieszka i z których pomocy obecnie korzysta) oraz finansowej (w zakresie odnoszącym się do wysokości i przeznaczenia ponoszonych przez skarżącego wydatków oraz kredytów, wykazanych w rubryce nr 5, a ponadto kopii decyzji, wydanej w związku z wystąpieniem do ośrodka pomocy społecznej z wnioskiem o pomoc finansową, a w przypadku niewydania decyzji – zaświadczenia z tego ośrodka o sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej skarżącego oraz wyciągów z posiadanych przez niego rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy). W związku z zakresem żądania określonym w rubryce nr 4, skarżącego wezwano ponadto do wskazania w jakim zakresie jest w stanie ponieść koszty sądowe w niniejszej sprawie. W wezwaniu zawarte zostało pouczenie, zgodnie z którym nieprzedłożenie w wyznaczonym terminie żądanych dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych może stanowić podstawę odmowy przyznania prawa pomocy. Wskazać należy, iż zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie ppsa, zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, następuje jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści przytoczonego przepisu wynika, że w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy, to na stronie spoczywa ciężar wykazania, iż nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych. Składając formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, powinna tym samym skrupulatnie go wypełnić, a w sytuacji, gdy zawarte w nim oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach okaże się niewystarczające dla oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości (art. 255 ppsa), przedłożyć dodatkowe oświadczenia i dokumenty źródłowe pozwalające na zweryfikowanie złożonego przez nią oświadczenia i dokonanie oceny jej rzeczywistej sytuacji rodzinnej i materialnej. W niniejszej sprawie, pomimo zawartego w wezwaniu pouczenia o skutkach nieprzedłożenia w wyznaczonym terminie wymienionych w nim dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych, skarżący nie przedłożył ani żadnych oświadczeń, czy też dokumentów źródłowych ani żadnego pisma wyjaśniającego brak ich złożenia. Wobec powyższego nie jest możliwe jednoznaczne stwierdzenie, czy rzeczywiście skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych, czy to w całości, czy też w części. To, że skarżący, mimo wezwania, nie przedkłada żądanych dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych dotyczących jego sytuacji rodzinnej i finansowej, nie wyjaśniając jednocześnie przyczyn braku ich złożenia, uniemożliwia zweryfikowanie jego oświadczenia w tym zakresie i tym samym ocenę jego rzeczywistych możliwości płatniczych. Rodzi również wątpliwości co do rzetelności złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach i nie pozwala przyjąć w sposób nie budzący wątpliwości, że skarżący nie posiada i nie jest w stanie zdobyć środków pieniężnych, które mogłyby posłużyć do sfinansowania kosztów sądowych, czy to w całości, czy też w części, bez uszczerbku koniecznego dla niego utrzymania. Wskazać należy, że oświadczenie niepełne oraz takie, które budzi wątpliwości nie może stanowić podstawy przyznania prawa pomocy. Prawo pomocy jest bowiem instytucją wyjątkową i jako taka powinno być stosowane tylko w stosunku do osób, które w sposób nie budzący wątpliwości wykazały, że spełniają przesłanki do jego otrzymania, czego w warunkach niniejszej sprawy skarżący nie uczynił. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, orzeczono jak w sentencji.