II SAB/Ol 143/14
PostanowienieWSA w Olsztynie2014-11-13
Skład orzekający: Adam Matuszak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku uiszczenia przez stronę wpisu od skargi, postępowanie incydentalne w przedmiocie przyznania prawa pomocy (zwolnienia od kosztów sądowych) powinno zostać umorzone, czy oddalone?Ratio decidendi
W przypadku uiszczenia przez stronę wpisu od skargi, wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych staje się bezprzedmiotowy. Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje umorzenia postępowania w sprawach wpadkowych, takich jak przyznanie prawa pomocy. W związku z tym, w takiej sytuacji wniosek ten podlega oddaleniu, a nie umorzeniu.Stan faktyczny
Referendarz sądowy odmówił R. Ż. zwolnienia od kosztów sądowych z uwagi na nieprzedłożenie wymaganych dokumentów. Skarżący wniósł sprzeciw, wskazując, że uiścił już wpis od skargi, co czyni postępowanie incydentalne bezprzedmiotowym i powinno skutkować jego umorzeniem. Sąd rozpoznał sprzeciw na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Matuszak po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu R. Ż. od postanowienia Referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie z dnia 13 października 2014 r., sygn. akt II SAB/Ol 143/14, odmawiającego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R. Ż. na bezczynność Rady Gminy w udostępnieniu informacji publicznej postanawia oddalić wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych. WSA/post.1 - sentencja postanowienia
Postanowieniem z dnia 13 października 2014 r., sygn. akt II SAB/Ol 143/14, Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie odmówił zwolnienia R. Ż. od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazał m.in., że nieprzedłożenie przez skarżącego dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych uniemożliwia stwierdzenie, czy rzeczywiście skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych.
W sprzeciwie od powyższego postanowienia R. Ż. wniósł o jego uchylenie i umorzenie postępowania incydentalnego wywołanego wnioskiem o udzielenie prawa pomocy. Wskazał, że w dniu 1 października 2014 r., jeszcze przed otrzymaniem wezwania do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, została dokonana wymagana wpłata od skargi, o czym poinformowano Sąd osobnym pismem. W związku z powyższym postępowanie incydentalne stało się bezprzedmiotowe.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
W myśl art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Stosownie do art. 243 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Z treści powyższego artykułu wynika, że prawo pomocy może być przyznane stronie wyłącznie na jej wniosek, co wyklucza jednocześnie możliwość działania Sądu z urzędu.
W niniejszej sprawie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, a następnie uiścił wymagany wpis od skargi. W konsekwencji merytoryczne rozpoznawanie wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez dokonywanie oceny oświadczeń skarżącego co do jego sytuacji majątkowej i zdolności płatniczych było niecelowe. Uiszczenie wpisu oznaczało bowiem, że skarżący rezygnuje z możliwości ubiegania się o uzyskanie finansowej pomocy państwa w procesie sądowym.
Wyjaśnić również należy, że art. 161 § 1 pkt 1-3 p.p.s.a. nie przewiduje umorzenia postępowania wszczętego w sprawach wpadkowych (akcesoryjnych) takich, jak przyznanie prawa pomocy. Ustawa p.p.s.a. nie zawiera przepisu, który pozwalałby umorzyć postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy. Z tego względu rezygnacja z ubiegania się o przyznanie prawa pomocy skutkuje oddaleniem wniosku o przyznanie prawa pomocy, a nie umorzeniem postępowania.
Mając powyższe na uwadze orzeczono, jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło