II SAB/Ol 144/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Osipuk po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. S. na bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego w K. w sprawie wyrażenia zgody na otrzymanie katalogu ze sklepu "[...]" postanawia odrzucić skargę. Pismem z 4 października 2021 r., Z S. (dalej jako: "skarżący"), wniósł do tut. Sądu skargę na bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego w K. (dalej jako: "Dyrektor ZK") w sprawie wyrażenia zgody na otrzymanie katalogu ze sklepu "[...]". W odpowiedzi na skargę, Dyrektor ZK wniósł o jej odrzucenie lub ewentualnie o jej oddalenie. Podał, że skarżący był osadzony w Zakładzie Karnym w K. przez krótkie okresy: od 30 marca do 30 kwietnia 2021 r. oraz od 1 do 10 czerwca 2021 r. W okresie odbywania kary skarżący podlega między innymi przepisom ustawy z 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. z 2021 r., poz. 53 z późn. zm.), dalej jako: "k.k.w.", przepisom wykonawczym do k.k.w., a także przepisom wydawanym przez organy Służby Więziennej, w tym dyrektorów poszczególnych zakładów karnych. Stosownie do art. 6 § 2 k.k.w., skazany może składać wnioski, skargi i prośby do organów wykonujących orzeczenie. Zgodnie zaś z art. 102 pkt 10 k.k.w., skazany ma prawo do składania wniosków, skarg i próśb organowi właściwemu do ich rozpatrzenia oraz przedstawienia ich, w nieobecności innych osób, administracji zakładu karnego, kierownikom jednostek organizacyjnych Służby Więziennej, sędziemu penitencjarnemu, prokuratorowi i Rzecznikowi Praw Obywatelskich. Szczegółowe kwestie dotyczące rozpatrywania skarg skazanych reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 13 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobów załatwiania wniosków, skarg i próśb osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych (Dz.U. z 2013 r., poz. 647, dalej jako: "rozporządzenie z 2003 r."). W art. 2 k.k.w. określono organy postępowania wykonawczego, lecz sądy administracyjne nie zostały wskazane jako organy tego postępowania. Ponadto prośby, skargi i wnioski skarżącego są rozpatrywane w oparciu o wyżej wskazane przepisy, a nie przepisy administracyjne. W związku z tym, skarżący w sposób bezpodstawny wskazuje w skardze, że składa ją na podstawie prawa administracyjnego, gdyż wobec skarżącego nie toczyło się postępowanie administracyjne w oparciu o przepisy prawa administracyjnego. Tryb zaskarżania decyzji wydawanych w ramach odbywanej kary pozbawienia wolności reguluje art. 7 k.k.w. Skazany może zaskarżyć do sądu decyzję dyrektora zakładu karnego z powodu jej niezgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, a skargi rozpoznaje sąd właściwy zgodnie z art. 3 k.k.w., czyli sąd penitencjarny. Zatem w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki uzasadniające odrzucenie skargi, gdyż sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. W przypadku nieuwzględnienia wniosku o odrzucenie skargi, w ocenie Dyrektora ZK, zachodzą przesłanki uzasadniające oddalenie skargi. Dyrektor ZK nie prowadził bowiem przewlekle postępowania wobec skarżącego i nie pozostawał w bezczynności. Podano, że z wyjaśnień kierownika działu penitencjarnego ZK "[...]" A. G. (w załączeniu) wynika, iż skarżący nie składał do Dyrektora ZK "[...]" wniosku z 5 czerwca 2021 r. o udzielenie mu zgody na otrzymanie katalogu ze sklepu "[...]". Z wyjaśnień A. Z. (w załączeniu) wynika, iż skarżący nie składał skarg w wyżej wskazanym trybie w zakresie braku odpowiedzi na jego wnioski w powyższym zakresie. Ponadto, skarżący nie składał ponaglenia w sprawie wyrażenia mu zgody na otrzymanie katalogu ze sklepu "[...]", co jest wymagane zgodnie z art. 53 § 2b Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Nawet więc jeśli sprawa należałaby do właściwości sądu administracyjnego, to skarżący nie spełnił koniecznego warunku do złożenia i do tego sądu skargi na bezczynność w sprawie przedmiotowego wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne, stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.), dalej jako: "p.p.s.a.", obejmuje orzekanie m.in. w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 (są to sprawy obejmujące decyzje i postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym i zabezpieczającym, a także inne akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, podjęte poza szeroko rozumianym postępowaniem administracyjnym) lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (tj. sprawy obejmujące indywidualne interpretacje przepisów prawa podatkowego oraz opinie zabezpieczające). Sąd administracyjny, na podstawie art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a., rozpoznaje również skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1 - 3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w kodeksie postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Ponadto, stosownie do art. 3 § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Powyższe regulacje stanowią określenie właściwości rzeczowej sądów administracyjnych i wynikają z przepisów art. 175 ust. 1 i art. 177 Konstytucji RP. Zgodnie z Konstytucją, wymiar sprawiedliwości sprawują Sąd Najwyższy, sądy powszechne, sądy administracyjne oraz sądy wojskowe. Przy czym, zasadą jest, że sądy powszechne sprawują wymiar sprawiedliwości we wszystkich sprawach z wyjątkiem spraw ustawowo zastrzeżonych do właściwości innych sądów. Oznacza to, że ustrojodawca ustanowił generalne domniemanie właściwości sądownictwa powszechnego w rozstrzyganiu wszelkich spraw z zakresu wymiaru sprawiedliwości. Wyjątkiem są natomiast sprawy, które ustawowo zostały zastrzeżone do właściwości innych sądów – w tym sądów administracyjnych. Tym samym, kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne ma charakter ograniczony, co oznacza, że objęte są nią jedynie działania administracyjne, czy ich brak, wskazane w ustawie. Przedmiot wniesionej w niniejszej sprawie skargi (wyrażenie zgody na otrzymanie katalogu ze sklepu), nie mieści się w żadnej z wymienionych wyżej kategorii bezczynności, podlegających jurysdykcji sądów administracyjnych. Zgodnie z art. 1 § 1 k.k.w., wykonywanie orzeczeń w postępowaniu karnym, w postępowaniu o przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe i w postępowaniu w sprawach o wykroczenia oraz kar porządkowych i środków przymusu skutkujących pozbawieniem wolności odbywa się, co do zasady, według przepisów tej ustawy. Zgodnie z art. 6 § 2 k.k.w., skazany może składać wnioski, skargi i prośby do organów wykonujących orzeczenie, które są załatwiane w oparciu o przepisy rozporządzenia z 2003 r. Skazany może także, jeżeli k.k.w. nie stanowi inaczej, na podstawie art. 7 § 1 k.k.w., zaskarżyć do sądu decyzje organów postępowania wykonawczego, wymienionych w art. 2 pkt 3 - 6 i 10 k.k.w., w tym decyzje dyrektora zakładu karnego. Zgodnie jednak z art. 7 § 2 k.k.w. skargi takie rozpoznaje właściwy sąd powszechny. Mając powyższe na względzie należało stwierdzić, że żaden przepis prawa nie przewiduje, aby czynności organów postępowania wykonawczego dokonywane były poprzez wydawanie aktów o charakterze administracyjnym, wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4 p.p.s.a. Także żaden z powołanych wyżej przepisów k.k.w. nie stanowi o stosowaniu, w zakresie regulowanym rozporządzeniem z 2003 r., przepisów k.p.a., zwłaszcza, że stosownie do treści art. 1 § 2 k.k.w., do postępowania w zakresie nieuregulowanym ustawą stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego. Żaden przepis nie przewiduje także kontroli sądowoadministracyjnej w przypadku, jakiego dotyczy skarga. W związku z tym, skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie należy do właściwości sądu administracyjnego i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. i art. 58 § 3 p.p.s.a.