II SAB/Ol 146/14

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. S. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. S. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy "[...]" w sprawie wymeldowania postanawia odmówić zwolnienia skarżącej od kosztów sądowych. We wniosku, złożonym na urzędowym formularzu PPF, skarżąca – W. S. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazała, iż jest osobą samotną, niepracującą, otrzymuje czasowe alimenty, z których jest jej bardzo trudno utrzymać siebie i dom. Nie jest w stanie opłacać wszystkich bieżących rachunków, dlatego też jest zmuszona do jego sprzedaży. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, skarżąca prowadzi 1-osobowe gospodarstwo domowe. Do jej majątku należy dom o powierzchni "[...]". Skarżąca nie posiada żadnych zasobów pieniężnych i przedmiotów wartościowych, a źródłem jej dochodu są alimenty w wysokości "[...]". W piśmie procesowym, do którego załączony został urzędowy formularz PPF, skarżąca podniosła, iż obecnie w sądzie rodzinnym toczy się jej sprawa rozwodowa, w toku której przyznane zostały jej czasowe alimenty. Wskazała, iż mieszka sama, nie może znaleźć pracy, a czasowe alimenty z ledwością wystarczają na opłacenie rachunków i przeżycie. Do przedmiotowego pisma skarżąca załączyła ponadto pojedyncze wydruki z rachunku bankowego, dokumentujące wydatki poniesione w okresie jednego miesiąca oraz wpływy z tytułu alimentów z okresu trzech miesięcy. W związku z koniecznością uzupełnienia informacji na temat sytuacji materialnej skarżącej oraz wyjaśnienia wątpliwości powstałych na tle złożonego przez nią oświadczenia, skarżąca wezwana została do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych dotyczących sytuacji majątkowej (w zakresie odnoszącym się do majątku wspólnego jej i jej męża) oraz finansowej (w zakresie odnoszącym się do przyznanych skarżącej alimentów oraz źródeł jej utrzymania w okresie ostatnich 12 miesięcy przed uzyskaniem alimentów, statusu osoby bezrobotnej, wysokości i przeznaczenia ponoszonych przez skarżącą wydatków oraz sprawy rozwodowej i wiążących się z nią kosztów, a także wyciągów z posiadanych przez skarżącą rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy). W wezwaniu zawarte zostało pouczenie, zgodnie z którym nieprzedłożenie w wyznaczonym terminie żądanych dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych może stanowić podstawę odmowy przyznania prawa pomocy. Wskazać należy, iż zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie ppsa, zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, następuje jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści przytoczonego przepisu wynika, że w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy, to na stronie spoczywa ciężar wykazania, iż nie jest w stanie ponieść określonych kosztów postępowania. Składając formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, powinna tym samym skrupulatnie go wypełnić, a w sytuacji, gdy zawarte w nim oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach okaże się niewystarczające dla oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości (art. 255 ppsa), przedłożyć dodatkowe oświadczenia i dokumenty źródłowe pozwalające na zweryfikowanie złożonego przez nią oświadczenia i dokonanie oceny jej rzeczywistej sytuacji rodzinnej i materialnej. W niniejszej sprawie, pomimo zawartego w wezwaniu pouczenia o skutkach nieprzedłożenia w wyznaczonym terminie wymienionych w nim dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych, skarżąca nie przedłożyła ani żadnych oświadczeń, czy też dokumentów źródłowych ani żadnego pisma wyjaśniającego brak ich złożenia. Wobec powyższego nie jest możliwe jednoznaczne stwierdzenie, czy rzeczywiście skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych, czy to w całości, czy też w części. To, że skarżąca, mimo wezwania, nie przedkłada żądanych dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych dotyczących jej sytuacji majątkowej oraz źródeł utrzymania i ponoszonych przez nią wydatków, a także wyciągów z rachunków bankowych, nie wyjaśniając jednocześnie przyczyn braku ich złożenia, uniemożliwia zweryfikowanie jej oświadczenia w zakresie sytuacji materialnej i tym samym ocenę jej rzeczywistych możliwości płatniczych. Rodzi również wątpliwości co do rzetelności złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach i nie pozwala przyjąć w sposób nie budzący wątpliwości, że skarżąca nie posiada i nie jest w stanie zdobyć środków pieniężnych, które mogłyby posłużyć do sfinansowania kosztów sądowych, czy to w całości, czy też w części, bez uszczerbku koniecznego dla niej utrzymania. Wskazać należy, że oświadczenie niepełne oraz takie, które budzi wątpliwości nie może stanowić podstawy przyznania prawa pomocy. Prawo pomocy jest bowiem instytucją wyjątkową i jako taka powinno być stosowne tylko w stosunku do osób, które w sposób nie budzący wątpliwości wykazały, że spełniają przesłanki do jego otrzymania, czego w warunkach niniejszej sprawy skarżąca nie uczyniła. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, orzeczono jak w sentencji.