II SAB/Ol 156/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. S. na bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego w sprawie umożliwienia wywiązywania się z obowiązków wynikających z prawomocnie orzeczonych wyroków sądowych postanawia odrzucić skargę. WSA/post.1 - sentencja postanowienia Pismem z 25 października 2021 r. Z.S. (dalej jako: skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego (dalej jako: Dyrektor ZK) w sprawie umożliwienia wywiązywania się z obowiązków wynikających z prawomocnie orzeczonych wyroków sądowych. Skarżący podniósł, że do dnia złożenia skargi nie otrzymał odpowiedzi na swoje pismo z 5 czerwca 2021 r. skierowane do Dyrektora ZK w sprawie umożliwienia mu wywiązywania się z obowiązków wynikających z prawomocnie orzeczonych wyroków sądowych. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Zakładu Karnego wniósł o jej odrzucenie, podnosząc, że niniejsza sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. W przypadku zaś nieuwzględnienia wniosku o odrzucenie skargi, w ocenie Dyrektora ZK, zachodzą przesłanki uzasadniające oddalenie skargi. Dyrektor ZK nie prowadził bowiem przewlekle postępowania wobec skarżącego i nie pozostawał w bezczynności. Wskazano, że skarżący nie składał do Dyrektora ZK wniosku z 5 czerwca 2021 r. w sprawie umożliwienia mu wywiązywania się z obowiązków wynikających z prawomocnie orzeczonych wyroków sądowych. W związku z tym, Dyrektor ZK nie miał obiektywnej możliwości udzielenia odpowiedzi na wniosek, który nie został do niego złożony. Ponadto skarżący nie składał ponaglenia w kwestii udzielenia mu odpowiedzi na jego pismo, co jest wymagane zgodnie z art. 53 § 2b Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę wykonywania administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przed przystąpieniem do rozpoznania skargi, sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność. Merytoryczne badanie legalności aktów administracyjnych poddanych kognicji sądu jest bowiem możliwe jedynie wówczas, gdy skarga na nie jest dopuszczalna, tzn. gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu administracyjnego, skargę wniósł uprawniony podmiot oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została wniesiona w terminie. Zgodnie zaś z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2020 r. poz. 2325 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2020 r., poz. 256, dalej jako: k.p.a.), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Ponadto, stosownie do art. 3 § 2a p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). W ocenie Sądu przedmiot wniesionej w niniejszej sprawie skargi nie mieści się w żadnej z wymienionych wyżej kategorii bezczynności podlegających jurysdykcji sądów administracyjnych. Z treści skargi wynika bowiem, że skarżący jest niezadowolony z działalności administracji Zakładu Karnego, a w szczególności z faktu, że nie uzyskał odpowiedzi na złożone przez siebie 5 czerwca 2021 r. pismo w sprawie umożliwienia mu wywiązywania się z obowiązków wynikających z prawomocnie orzeczonych wyroków sądowych. Należy zatem wyjaśnić, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (tekst jednolity Dz.U. z 2021 r., poz. 53 ze zm., dalej jako: k.k.w.), wykonywanie orzeczeń w postępowaniu karnym, w postępowaniu o przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe i w postępowaniu w sprawach o wykroczenia oraz kar porządkowych i środków przymusu skutkujących pozbawieniem wolności odbywa się, co do zasady, według przepisów tej ustawy. W myśl art. 6 § 2 k.k.w. skazany może składać wnioski, skargi i prośby do organów wykonujących orzeczenie. Przy czym wszelkie prośby i wnioski dotyczące działalności jednostki organizacyjnej Służby Więziennej załatwia kierownik tej jednostki w ramach prowadzonej przez siebie działalności, stosownie do § 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobów załatwiania wniosków, skarg i próśb osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych (tekst jednolity Dz.U. z 2013 r., poz. 647 ze zm.). Natomiast w myśl § 3 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia skargi dotyczące działalności jednostek organizacyjnych oraz postępowania funkcjonariusza Służby Więziennej i pracownika Służby Więziennej, załatwiają: 1) kierownik jednostki organizacyjnej - jeżeli skarga jest do niego adresowana, a nie dotyczy jego bezpośredniej działalności lub bezpośredniej działalności jego zastępcy i podjętych przez nich decyzji, chyba że w tym zakresie zostanie uznana za zasadną; 2) dyrektor okręgowy Służby Więziennej – jeżeli skarga dotyczy działalności nadzorowanej przez niego jednostki organizacyjnej i nie została załatwiona w trybie określonym w pkt 1 lub w ust. 2; 3) Dyrektor Generalny Służby Więziennej lub osoba przez niego wyznaczona - jeżeli skarga dotyczy działalności okręgowego inspektoratu Służby Więziennej i nie została załatwiona w trybie określonym w pkt 1; 4) Minister Sprawiedliwości lub osoba przez niego wyznaczona – jeżeli skarga dotyczy działalności Centralnego Zarządu Służby Więziennej i nie została załatwiona w trybie określonym w pkt 1. Zatem do tych właśnie podmiotów skarżący winien kierować wszelkie wnioski i uwagi dotyczące jednostki organizacyjnej, w której odbywa karę pozbawienia wolności. Należy przy tym podkreślić, że żaden przepis prawa nie przewiduje, aby czynności organów postępowania wykonawczego, jak również czynności sądu penitencjarnego dokonywane były poprzez wydawanie aktów o charakterze administracyjnym, wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4 p.p.s.a. Ponadto żaden z przepisów k.k.w. nie stanowi o stosowaniu, w zakresie regulowanym rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości, przepisów k.p.a., zwłaszcza, że stosownie do treści art. 1 § 2 k.k.w. do postępowania w zakresie nieuregulowanym ustawą stosuje się odpowiednio przepisy postępowania karnego. W związku z powyższym, należy stwierdzić, że skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie mieści się w zakresie kognicji sądu administracyjnego i nie może być rozpatrywana przez ten sąd, bowiem kwestie związane z organizacją i działalnością zakładu karnego pozostają poza kompetencjami sądu administracyjnego. W tym stanie sprawy, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 58 § 3 p.p.s.a., skargę jako niedopuszczalną należało odrzucić.