II SAB/Ol 16/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora Sędziowie Sędzia WSA Hanna Raszkowska Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk (spr.) Protokolant St. sekretarz sądowy Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu w dniu 5 stycznia 2012 r. na rozprawie sprawy ze skargi A.Z. na bezczynność Dyrektora Aresztu Śledczego w wydaniu zaświadczenia postanawia odrzucić skargę. WSA/post.1 - sentencja postanowienia Wnioskiem z dnia 11 grudnia 2010 r. A. Z. zwrócił się do Dyrektora Aresztu Śledczego o wydanie zaświadczenia odnośnie ustalonej przepisami prawa normy godzin pracy – służby funkcjonariuszy Aresztu Śledczego. Następnie pismem z dnia 21 stycznia 2011 r. A. Z. wniósł skargę na bezczynność Dyrektora Aresztu Śledczego, wnosząc o zobowiązanie Dyrektora Aresztu do wydania zaświadczenia bądź aktu o odmowie wydania zaświadczenia o określonej informacji i treści z wniosku skarżącego z dnia 11 grudnia 2010 r. w terminie 14 dni od doręczenia organowi prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. W uzasadnieniu skargi A. Z. wskazał, że pismem z dnia 11 grudnia 2010 r. zwrócił się do Dyrektora Aresztu Śledczego z wnioskiem o wydanie zaświadczenia o określonej informacji i treści. Następnie pismem z 13 stycznia 2011 r. wystąpił ze skargą do organu wyższej instancji na bezczynność Dyrektora Aresztu Śledczego, a pismem z 18 stycznia 2011 r. wezwał Dyrektora Aresztu do usunięcia naruszenia prawa. Skarżący podniósł, że organ pozostaje w zwłoce, gdyż nie wydał żadnego zaświadczenia (o określonej informacji i treści), ani też nie wydał żadnego innego aktu administracyjnego o odmowie wydania zaświadczenia o określonej informacji i treści. Przyjąć należy w ocenie skarżącego, że organ pozostaje w bezczynności w dokonaniu czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącej uprawnienia wynikającego z art. 217 Kodeksu postępowania administracyjnego (zwanego dalej: k.p.a.). W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie wskazując, że w dniu 28 grudnia 2010 r. wydał stronie stosowne zaświadczenie załączając do niego 8 wyciągów z arkuszy szczegółowego rozliczenia przez skarżącego czasu pełnienia służby za okres od 21 grudnia 2005 r. do 23 maja 2009 r. W ocenie organu powyższe zaświadczenie, jak również załączone dokumenty w pełni odzwierciedlają informację o jaką wnioskował skarżący. Zaświadczenie zostało wydane zgodnie ze stanem prawnym na podstawie dokumentacji dotyczącej ewidencji czasu służby funkcjonariuszy działu ochrony. Dodatkowo organ podniósł, że skarżący przed wniesieniem skargi nie wyczerpał środków zaskarżenia mu przysługujących, mianowicie nie poprzedził skargi złożeniem do Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie. W dniu 28 marca 2011 r. skarżący złożył wniosek o wyłączenie w niniejszej sprawie sędziów WSA w Olsztynie: sędzi NSA Janiny Kosowskiej, sędziów WSA: Marzenny Glabas, Alicji Jaszczak-Sikory, Bogusława Jażdżyka, Beaty Jezielskiej, Tadeusza Lipińskiego, Katarzyny Matczak, Adama Matuszaka, Hanny Raszkowskiej, Zbigniewa Ślusarczyka oraz referendarzy sądowych: Agnieszki Bińczyk i Krzysztofa Nesteruka z powodu istnienia uzasadnionej wątpliwości co do bezstronności sędziów i referendarzy sądowych, którzy brali udział w prowadzonych wcześniej postępowaniach dotyczących spraw skarżącego, który został rozpoznany postanowieniem tut. Sądu z dnia 7 kwietnia 2011 r., oddalając wniosek o wyłączenie oznaczonych sędziów i referendarzy sądowych. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 20 maja 2011 r. (sygn. I OZ 363/11) oddalił zażalenie skarżącego na powyższe postanowienie. Następnie w dniu 5 lipca 2011 r. skarżący złożył ponownie wniosek o wyłączenie w niniejszej sprawie sędziów WSA w Olsztynie: sędzi NSA Janiny Kosowskiej, sędziów WSA: Marzenny Glabas, Alicji Jaszczak-Sikory, Bogusława Jażdżyka, Beaty Jezielskiej, Tadeusza Lipińskiego, Katarzyny Matczak, Adama Matuszaka, Hanny Raszkowskiej, Zbigniewa Ślusarczyka, Andrzeja Błesińskiego, Zofii Skrzyneckiej, Wiesławy Pierechod oraz referendarzy sądowych: Agnieszki Bińczyk i Krzysztofa Nesteruka z powodu istnienia uzasadnionej wątpliwości co do bezstronności sędziów i referendarzy sądowych, którzy brali udział w prowadzonych wcześniej postępowaniach dotyczących spraw skarżącego, który został rozpoznany postanowieniem tut. Sądu z dnia 22 sierpnia 2011 r., oddalając wniosek o wyłączenie oznaczonych sędziów i referendarzy sądowych. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 5 października 2011 r. (sygn. I OZ 752/11) oddalił zażalenie skarżącego na powyższe postanowienie. Z kolei pismem z dnia 4 stycznia 2012 r. przesłanym do Sądu za pomocą faksu skarżący ponowił wniosek o wyłączenie wymienionych sędziów i referendarzy sądowych, a ponadto zażądał wyłączenie kolejnych sędziów: sędziego NSA Włodzimierza Kędzierskiego, sędziów WSA Renaty Kanteckiej i Tadeusza Piskozuba. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie: p.p.s.a., wymienia enumeratywnie sprawy poddane kontroli sądowi administracyjnemu. Do takich spraw należą także skargi na bezczynność organów administracji publicznej, lecz jedynie w przypadkach, o których mowa w ust. 2 pkt 1 - 4a powołanego artykułu, tj. w przypadku gdy organ orzeka w drodze decyzji administracyjnej, postanowienia w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończącego postępowanie, a także postanowienia rozstrzygającego sprawę co do istoty, postanowienia w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa oraz pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego wydawanych w indywidualnych sprawach. Uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w określonych wyżej sprawach, sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (art. 149 § 1 p.p.s.a.) Należy w tym miejscu zwrócić uwagę na to, iż zakres stosowania środków określonych w ustawie p.p.s.a. jest dopuszczalny tylko w sprawach skarg objętych właściwością sądów administracyjnych. Sądy administracyjne mogą rozważać zastosowanie lub odmowę zastosowania wobec działalności administracji publicznej określonych ustawą środków wyłącznie w zakresie objętym właściwością sądów. Zastosowanie danego rodzaju środka następuje po rozpoznaniu sprawy zgodności z prawem zaskarżonego działania wykonującego administrację publiczną, a brak właściwości sądu administracyjnego wyłącza zastosowanie lub odmowę zastosowania środków przewidzianych omawianą ustawą. Wynika to expressis verbis z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., który stanowi, że sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego (por. B. Adamiak w glosie do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lipca 2004 r. sygn. OSK 547/04 - OSP 2006r., nr 5 poz. 62). Wymagało zatem więc zbadania, czy w związku z wejściem w życie z dniem 13 sierpnia 2010 r. ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. Nr 79, poz. 523 ze zm.) przedmiotowa skarga podlega kognicji sądu administracyjnego. Należało bowiem uwzględnić, że postępowanie przed sądami administracyjnymi toczy się zgodnie z przepisami obowiązującymi w dacie orzekania. Ustawa z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej w sposób odmienny od dotychczasowego uregulowała zasady orzekania w sprawach dotyczących funkcjonariuszy Służby Więziennej. Z przepisów rozdziału 20 tej ustawy, określających zasady rozpatrywania sporów o roszczenia funkcjonariuszy ze stosunku służbowego, wynika, że nie wszystkie sprawy podlegają załatwieniu w trybie postępowania administracyjnego i kontroli sądu administracyjnego. Część spraw, mimo że dotyczą stosunku służbowego, poddane zostały orzekaniu przez sąd właściwy w sprawach z zakresu prawa pracy, zaś niektóre ze spraw służbowych zostały wyłączone z możliwości ich zaskarżania w jakimkolwiek trybie. Jak wynika z art. 217 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej przez sprawy ze stosunku służbowego należy rozumieć: nawiązanie stosunku służbowego, powoływanie oraz mianowanie funkcjonariuszy na stanowiska służbowe, przenoszenie, odwoływanie i zwalnianie ze stanowisk służbowych, nadawanie stopni Służby Więziennej, zawieszanie w czynnościach służbowych, zwalnianie ze służby, stwierdzanie wygaśnięcia stosunku służbowego, ustalanie uposażenia, przyznawanie świadczeń pieniężnych oraz inne konieczne czynności związane z powstaniem, zmianą, ustaniem stosunku służbowego oraz realizacją wynikających z treści tego stosunku służbowego uprawnień i obowiązków funkcjonariuszy. Zgodnie z ust. 1 tego artykułu sprawy takie rozstrzyga przełożony w formie pisemnej. Jednakże w ramach formy pisemnej ustawodawca przewidział różny tryb załatwiania spraw służbowych, a w konsekwencji również odmienny tryb zaskarżania rozstrzygnięć w tych sprawach. Zgodnie z art. 218 ust. 1 i 2 ustawy o Służbie Więziennej sprawy dotyczące zwolnienia ze służby, przeniesienia z urzędu do pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej, przeniesienia na niższe stanowisko służbowe oraz zawieszenia w czynnościach służbowych rozstrzyga się w formie decyzji, od której funkcjonariusz może, w terminie 14 dni, wnieść odwołanie do wyższego przełożonego. Do postępowań w tych sprawach stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnych, a od decyzji organu odwoławczego przysługuje prawo do wniesienia skargi do sądu administracyjnego (art. 218 ust. 4 i ust. 5 tej ustawy). Sprawy wynikające z podległości służbowej, dotyczące powoływania oraz mianowania na stanowiska służbowe, odwoływania oraz zwalniania ze stanowisk służbowych i przenoszenia do dyspozycji, nadawania stopni Służby Więziennej, delegowania do czasowego pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej, oddelegowania do wykonywania zadań służbowych poza Służbą Więzienną w kraju lub poza granicami państwa oraz powierzenia obowiązków służbowych na innym stanowisku służbowym rozstrzyga się w formie rozkazu personalnego, od którego odwołanie nie przysługuje (art. 219 ust. 1 i ust. 3 tej ustawy). Zgodnie zaś z art. 220 ustawy o Służbie Więziennej spory o roszczenia ze stosunku służbowego funkcjonariuszy w sprawach niewymienionych w art. 218 ust. 1 i art. 219 ust. 1 i 2 rozpatruje sąd właściwy w sprawach z zakresu prawa pracy. W świetle tych unormowań należy stwierdzić, iż jakakolwiek sprawa dotycząca godzin czasu służby i wypracowanych nadgodzin ponad normę czasu służby nie podlega kognicji sądów administracyjnych. Spory w tym zakresie mogą być rozpoznawane jedynie przed sądem pracy. Stosownie do treści art. 217 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej sprawa z wniosku skarżącego została załatwiona pismem. Fakt, że organ nazwał je zaświadczeniem - zgodnie zresztą z wnioskiem skarżącego - nie czyni tego pisma zaświadczeniem w rozumieniu art. 217 k.p.a. i nie przesądza o kognicji sądu administracyjnego. Obecnie bowiem jedynie sprawy wymienione w art. 218 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej załatwiane są w formie decyzji i tylko do postępowań w tych sprawach stosuje się przepisy k.p.a. (art. 218 ust. 4 ustawy o Służbie Więziennej). Kwestie dotyczące czasu służby nie zostały wymienione w art. 218 ust. 1. To zaś oznacza, że przełożony, czy też były przełożony funkcjonariusza nie działał w sprawie jako organ administracji wydający zaświadczenie w rozumieniu art. 217 k.p.a. Przełożony bowiem w trybie art. 217 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej załatwił sprawę ze stosunku służbowego w formie pisemnej. To zaś oznacza, że sprawy wypracowanych nadgodzin w służbie nie podlegają obecnie procedurze administracyjnej, gdyż nie mieszczą się w katalogu spraw wymienionych art. 218 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej. Tym samym nie podlegają kontroli sądu administracyjnego, lecz zostały poddane kognicji sądu właściwego w sprawach z zakresu prawa pracy. Stwierdzając zatem, iż rozpatrywanie zaistniałego sporu nie leży we właściwości rzeczowej sądu administracyjnego, należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Skarżący przed rozprawą w dniu 4 stycznia 2012 r. złożył wniosek o wyłączenie sędziów WSA w Olsztynie, których wyłączenia domagał się już w rozpoznanym wniosku z dnia 28 marca 2011 r. i 5 lipca 2011 r., a ponadto wniósł o wyłącznie: sędziego NSA Włodzimierza Kędzierskiego i sędziów WSA Renaty Kanteckiej i Tadeusza Piskozuba. Odnosząc się do powtórnego wniosku o wyłączenie sędziów tut. Sądu, należy w pełni podzielić pogląd wyrażony w postanowieniu NSA z dnia 10 czerwca 2011 r., sygn. akt I OW 70/11. W postanowieniu tym NSA stwierdził, że kolejne żądanie wyłączenia sędziów, w którym nie przytoczono żadnych okoliczności mogących w jakikolwiek sposób wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziów, nie jest wnioskiem, o którym mowa w art. 19 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i nie wymaga rozpoznania. NSA ocenił, że takie postępowanie nie stanowi korzystania z przysługujących stronie uprawnień procesowych, ale jest działaniem obliczonym na podważenie autorytetu sądu jako takiego. Z tych względów Sąd postanowił pozostawić w aktach sprawy pismo z dnia 4 stycznia 2011 r. Natomiast w części dotyczącej sędziów WSA: sędziego NSA Włodzimierza Kędzierskiego oraz sędziów WSA Renaty Kanteckiej i Tadeusza Piskozuba, Sąd postanowił przedstawić wniosek skarżącego Przewodniczącemu Wydziału celem nadania dalszego biegu.