II SAB/Ol 160/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Matczak po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.S. na bezczynność Polskiego Związku Działkowców [...] Okręgowy Zarząd w O. w sprawie przywrócenia właściwego stanu rowu melioracyjnego postanawia: odrzucić skargę. WSA/pos.1- sentencja postanowienia W dniu 3 października 2014 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wpłynęła skarga A.S. na bezczynność Okręgowego Zarządu Polskiego Związku Działkowców w związku z brakiem odpowiedzi na jej pismo i brakiem podjęcia działań związanych z problemem przywrócenia właściwego stanu rowu melioracyjnego w obrębie działki nr [...], której PZD jest użytkownikiem wieczystym na terenie, na którym położony jest ROD [...]. Wyjaśniła skarżąca, że od 30 lat jest użytkownikiem działki nr [...] w ROD [...], zaś od ponad 10 lat ma problem z ciągłym zalewaniem jej ściekami miejskimi i wodami opadowymi. Przyczyną zalewania jest brak właściwego przepływu wody, po samowolnym zakryciu rowu melioracyjnego na terenie ROD [...], co wykazała inspekcja wykonana przy użyciu kamery TV przez Urząd Miejski w O. W związku z zalewaniem ponosi ciągłe szkody. Wskazała, że pomimo ciągłych monitów i pism PZD nie podejmuje żadnych działań naprawczych. Do skargi załączyła pismo z dnia 4 września 2014 r. skierowane do PZD Okręgowego Zarządu w O., pismo otrzymane z Urzędu Miasta w O. z dnia 31 lipca 2014 r., płytę CD oraz dwa zdjęcia zalanej działki. W odpowiedzi na skargę z dnia 28 października 2014 r., Polski Związek Działkowców Okręgowy Zarząd w O. (dalej: PZD) wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o jej oddalenie a ponadto zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Wyjaśniono, że w ocenie PZD skarga winna być odrzucona na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z uwagi na fakt, że sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Organy PZD nie wydają żadnych decyzji ani postanowień w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym czy zabezpieczającym, ani interpretacji podatkowych. PZD nie jest organem administracji publicznej tylko stowarzyszeniem działającym na podstawie ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych i ustawy prawo o stowarzyszeniach. Nie zlecono mu wykonywania żadnych spraw z zakresie szeroko pojętej administracji. Nie prowadzi żadnych akt administracyjnych, w związku z czym nie jest możliwe ich przedłożenie Sądowi. Podejmowane czynności przez PZD nie mają charakteru publicznoprawnego w związku z czym wniosek o odrzucenie skargi jest zasadny. Nadto podniesiono, że strona skarżąca nieprawidłowo określiła stronę przeciwną, bowiem osobowość prawną stosownie do zapisu ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych posiada Polski Związek Działkowców, którego jednostkami organizacyjnymi są Okręgowe Zarządy PZD i Rodzinne Ogrody Działkowe, przy czym jednostki organizacyjne PZD korzystają z osobowości prawnej PZD w ramach uprawnień i odpowiedzialności określonej w statucie. Rodzinny ogród działkowy reprezentowany jest przez zarząd, który reprezentuje ROD w sprawach sądowych, administracyjnych i podatkowych - §3, §59 ust. 2 oraz §92 statutu PZD. Uwzględniając powyższe ewentualną stroną przeciwną powinien być Rodzinny Ogród Działkowy reprezentowany przez zarząd a nie Okręgowy Zarząd PZD. Nie sposób nadto mówić w tej spawie o bezczynności, skoro z żadnych przepisów nie wynika obowiązek podjęcia przez Okręgowy Zarząd PZD jakichkolwiek działań w tej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Merytoryczne badanie legalności aktów administracyjnych poddanych kognicji sądu administracyjnego możliwe jest wówczas, gdy skarga spełnia wymogi formalne, została złożona w terminie oraz, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu administracyjnego. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia rozpoznanie sprawy co do istoty. Przed przystąpieniem do rozpoznawania sprawy co do meritum, należało zatem zbadać dopuszczalność skargi wniesionej w rozpoznawanej sprawie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2012 r. poz. 270, ze zm.) dalej zwana: ustawą ppsa., ustawa ta normuje postępowanie sądowe w sprawach z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie w innych sprawach, do których jego przepisy stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy sądowoadministracyjne). W myśl art. 3 § 2 tej ustawy kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne, 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo które kończą postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania, o której mowa we wspominanym art. 3 § 2 pkt 8 ustawy ppsa. podlega kontroli sądu administracyjnego jedynie w takim przypadku, gdy organ nie podejmuje czynności, czy też nie wydaje orzeczenia, które mogłyby być zaskarżone do sądu administracyjnego. Innymi słowy nie każda bezczynność organu może być przedmiotem skargi. Jeżeli określona aktywność organu nie podlegała kognicji sądu administracyjnego to i kontroli sądowoadministracyjnej nie będzie podlegać bezczynność organu w tym zakresie. Sąd odrzuca natomiast skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego (art. 58 § 1 pkt 1 ustawy ppsa.). Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz.U. z 2014 r. poz. 40) rodzinne ogrody działkowe są urządzeniami użyteczności publicznej, służącymi zaspokajaniu wypoczynkowych, rekreacyjnych i innych potrzeb socjalnych członków społeczności lokalnych poprzez zapewnienie im powszechnego dostępu do ROD oraz działek dających możliwość prowadzenia upraw ogrodniczych na własne potrzeby, a także podniesienie standardów ekologicznych otoczenia. Stosownie zaś do art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz.U. z 2005 r. Nr 169, poz. 1419, ze zm) Polski Związek Działkowców, zwany dalej "PZD", jest ogólnopolską, samodzielną i samorządną organizacją społeczną powołaną do reprezentowania i obrony praw i interesów swych członków wynikających z użytkowania działek w rodzinnych ogrodach działkowych, przy czym jak wynika z ust. 2 tego przepisu PZD jest niezależny w wykonywaniu swych zadań i podlega tylko ustawom. Jednostkami organizacyjnymi PZD są m.in. rodzinne ogrody działkowe, jako podstawowe jednostki organizacyjne. Z brzmienia art. 26 ust. 1 wynika natomiast zakres zadań PZD, w których to zapisach brak jest wskazania, aby do jego zadań należało wydanie decyzji administracyjnych, postanowień, czy też innych aktów z zakresu wykonywania administracji publicznej. Wprawdzie ustawa o rodzinnych ogrodach działkowych z 2005 r. utraciła moc z dniem wejścia w życie ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych z 2013 r., to jednakże na mocy przepisów przejściowych nowej ustawy (z 2013 r.) tj. 65 ust. 1 pkt 1 i 2 Polski Związek Działkowców, staje się stowarzyszeniem ogrodowym w rozumieniu niniejszej ustawy i zachowuje osobowość prawną, jak również jednostki organizacyjne i organy Polskiego Związku Działkowców, stają się jednostkami organizacyjnymi i organami stowarzyszenia ogrodowego, o którym omowa w pkt 1, a członkowie tych organów zachowują mandaty. Z ust. 2 tego przepisu wynika natomiast, że do czasu uchwalenia statutu stowarzyszenia ogrodowego, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, stowarzyszenie to działa na podstawie statutu Polskiego Związku Działkowców, w zakresie w jakim jego postanowienia nie pozostają w sprzeczności z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa. Z treści wyżej przytoczonych przepisów wynika zatem niezbicie, na co wskazała strona przeciwna w odpowiedzi na skargę, że zarzut bezczynności dotyczący braku podjęcia stosownych działań związanych w problemem przywrócenia właściwego stanu rowu melioracyjnego przechodzącego przez teren działki nr [...] obr. [...], na którym zlokalizowany jest ROD [...], nie podlega rozpoznaniu przez sąd administracyjny, skoro bezczynność ta nie dotyczy aktów, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4a ustawy ppsa. Z zacytowanych przepisów ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych z 2005 r. oraz 2013 r. nie wynika, aby podmiot - stowarzyszenie ogrodowe - było uprawnione do podejmowania jakichkolwiek działań z zakresu administracji publicznej oraz aby podejmowane działania miały charakter publicznoprawny. Skoro więc w tych sprawach nie jest właściwy sąd administracyjny, to skarga na bezczynność organu w podjęciu określonych działań faktycznych przez stowarzyszenie ogrodowe, którym pozostaje również PZD była niedopuszczalna, zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy ppsa. Należy bowiem podkreślić, że stosowanie do przepisu art. 3 § 2 pkt 8 tej ustawy skarga na bezczynność organu do sądu administracyjnego przysługuje w sprawach, w których organ administracji publicznej wydaje rozstrzygnięcie, które może być zaskarżone do sądu administracyjnego. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy ppsa. skargę odrzucił.