II SAB/Ol 166/14

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. W. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi Z. W. na bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego w "[...]" w udostępnieniu informacji publicznej (wniosek z dnia "[...]") postanawia odmówić przyznania skarżącemu prawa pomocy. We wniosku, złożonym na urzędowym formularzu, skarżący – Z. W. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu podniósł, iż nie jest zatrudniony i nie posiada żadnych środków do dyspozycji. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, nie wykazał żadnych nieruchomości, zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych i dochodów. W związku z koniecznością uzupełnienia informacji na temat sytuacji rodzinnej i materialnej skarżącego oraz wyjaśnienia wątpliwości powstałych na tle złożonego przez niego oświadczenia, skarżący wezwany został do złożenia dodatkowych oświadczeń dotyczących przewidywanej daty jego zwolnienia z zakładu karnego, mieszkania, zlokalizowanego pod adresem, wskazanym w rubryce nr 2.1 oraz ewentualnej pomocy, na jaką może liczyć ze strony bliskich w sfinansowaniu kosztów postępowania, a także dokumentów źródłowych – zaświadczeń o wysokości środków pieniężnych pozostających do jego dyspozycji w zakładzie karnym oraz o jego zatrudnieniu. W wezwaniu zawarte zostało pouczenie, zgodnie z którym nieprzedłożenie w wyznaczonym terminie żądanych dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych może stanowić podstawę odmowy przyznania prawa pomocy. Wskazać należy, iż zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie ppsa, zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, następuje gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ppsa, przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje natomiast, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści przytoczonych przepisów wynika, że w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy, to na stronie spoczywa ciężar wykazania, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek, czy też tylko niektórych kosztów postępowania. Składając formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, powinna tym samym skrupulatnie go wypełnić, a w sytuacji, gdy zawarte w nim oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach okaże się niewystarczające dla oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości (art. 255 ppsa), przedłożyć dodatkowe oświadczenia i dokumenty źródłowe pozwalające na zweryfikowanie złożonego przez nią oświadczenia i dokonanie oceny jej rzeczywistej sytuacji rodzinnej i materialnej. W niniejszej sprawie, skarżący wezwany został do przedłożenia, określonych w wezwaniu, dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych. Z akt sądowych wynika, iż przedmiotowe wezwanie zostało doręczone skarżącemu w dniu 16 grudnia 2014 r. Pomimo zawartego w wezwaniu pouczenia o skutkach niezastosowania się do wezwania, w wyznaczonym terminie nie złożył on jednak ani żadnych dodatkowych oświadczeń ani żadnych dokumentów źródłowych. Wprawdzie w sprawie o sygn. akt "[...]", w której do skarżącego skierowane zostało wezwanie o analogicznej treści co w sprawie niniejszej, przedłożył on oświadczenie z dnia "[...]", lecz wraz z nim nie przedłożył wszystkich żądanych oświadczeń i dokumentów źródłowych, tj. oświadczenia wskazującego przewidywaną datę zwolnienia z zakładu karnego oraz zaświadczeń o wysokości środków pieniężnych pozostających do jego dyspozycji w zakładzie karnym oraz o jego zatrudnieniu. W piśmie procesowym z dnia "[...]", skarżący wskazał wprawdzie, że nie może wywiązać się z nałożonego na niego w wezwaniu obowiązku w pełnym zakresie, gdyż pomimo wystąpienia do administracji zakładu karnego o wystawienie żądanych zaświadczeń nie zostały one wydane do czasu złożenia przez niego odpowiedzi na wezwanie, lecz stwierdzić należy, że skarżący nie przedłożył jakiegokolwiek dowodu potwierdzającego ten fakt, nie wystąpił też o przedłużenie terminu, wyznaczonego w wezwaniu, określając termin, w jakim żądane zaświadczenia będą mogły być przedłożone. Skarżący nie przedłożył też żądanych zaświadczeń w terminie późniejszym. Wobec powyższego nie jest możliwe jednoznaczne stwierdzenie, czy rzeczywiście skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, czy to w całości, czy też w części. To, że skarżący, mimo wezwania, nie przedkłada wszystkich dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych, w tym przede wszystkim żądanych zaświadczeń dotyczących wysokości środków pieniężnych pozostających do jego dyspozycji oraz jego zatrudnienia, uniemożliwia zweryfikowanie oświadczenia skarżącego w zakresie jego sytuacji materialnej i tym samym ocenę jego rzeczywistych możliwości płatniczych, a w konsekwencji także stwierdzenie, że spełnia on przesłankę, uzasadniającą przyznanie prawa pomocy, czy to w zakresie całkowitym, czy też w zakresie częściowym. Rodzi również wątpliwości co do rzetelności złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach i nie pozwala przyjąć w sposób nie budzący wątpliwości, że skarżący nie posiada i nie jest w stanie zdobyć środków pieniężnych, które mogłyby posłużyć do sfinansowania kosztów postępowania w niniejszej sprawie bez uszczerbku koniecznego dla niego utrzymania. Oświadczenie niepełne oraz takie, które budzi wątpliwości nie może stanowić natomiast podstawy przyznania prawa pomocy. Prawo pomocy jest bowiem instytucją wyjątkową i jako taka powinno być stosowne tylko w stosunku do osób, które w sposób nie budzący wątpliwości wykazały, że spełniają przesłanki do jego otrzymania, czego w warunkach niniejszej sprawy skarżący nie uczynił. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, orzeczono jak w sentencji.