II SAB/Ol 167/14

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 3 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku radcy prawnego J. W. o przyznanie wynagrodzenia za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi Z. W. na bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego w "[...]" w rozpoznaniu wniosku z dnia "[...]" o udostępnienie informacji publicznej postanawia odmówić przyznania od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na rzecz radcy prawnego J. W. wynagrodzenia za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Postanowieniem z dnia 27 lutego 2015 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie przyznał skarżącemu – Z. W. prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych wyznaczyła dla skarżącego jako pełnomocnika z urzędu radcę prawnego J. W. Wyrokiem z dnia 21 maja 2015 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę skarżącego oraz przyznał wyznaczonemu radcy prawnemu kwotę 240 zł powiększoną o należny podatek VAT tytułem nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu. W piśmie procesowym z dnia 18 czerwca 2015 r., do którego załączona została opinia o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wskazanego wyżej wyroku, wyznaczony radca prawny wniósł o przyznanie kosztów jej sporządzenia według norm przepisanych w podwójnej wysokości, oświadczając jednocześnie: "Koszty te nie zostały uiszczone przez Skarżącego do dnia dzisiejszego." Wskazać należy, iż w świetle art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej ustawą, wyznaczony radca prawny otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności radców prawnych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Zgodnie z § 15 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 490 ze zm.), zwanego dalej rozporządzeniem, koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują: 1) opłatę w wysokości nie wyższej niż 150 % stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3-4, oraz 2) niezbędne, udokumentowane wydatki radcy prawnego. Podkreślić należy, iż stosownie do § 16 rozporządzenia, wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części. Oświadczenie to jest obligatoryjnym składnikiem wniosku. Stanowi ono podstawę do ustalenia, że opłaty za czynności radcy prawnego nie zostały zapłacone w całości lub w części i pozwala tym samym określić zakres, w jakim wynagrodzenie za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy powinno zostać pokryte przez Skarb Państwa. Wymóg zastosowania się do jednoznacznie brzmiącej dyspozycji § 16 rozporządzenia powinien być przestrzegany bezwarunkowo, z wykluczeniem możliwości jego wyinterpretowania ze sformułowań użytych w treści rozpatrywanego wniosku. Należy mieć na uwadze, że wniosek pochodzi od profesjonalnego pełnomocnika, od którego oczekuje się realizacji dyspozycji wyrażonych w stosownych przepisach prawa procesowego, bez konieczności wzywania do uzupełnienia braków (zob. M. Kazek, Nieznajomość prawa a wynagradzanie za czynności pełnomocnika z urzędu, ZNSA 2006, nr 6, s. 65-71; S. Babiarz, B. Dauter, M. Niezgódka-Medek, Koszty postępowania w sprawach administracyjnych i sądowoadministracyjnych, Warszawa 2007, s. 315-316). W warunkach niniejszej sprawy, wyznaczony radca prawny wniósł o przyznanie wynagrodzenia za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Wraz z tym żądaniem złożył oświadczenie, zgodnie z którym "Koszty te nie zostały uiszczone przez Skarżącego do dnia dzisiejszego". Mając na uwadze treść tego oświadczenia stwierdzić należy, że nie czyni ono zadość wymogowi § 16 rozporządzenia. Wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, z którego jednoznacznie wynika, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części. Stwierdzenie, iż "koszty nie zostały uiszczone" nie pozwala natomiast na bezsprzeczne ustalenie, że opłaty nie zostały zapłacone w części, a wątpliwości w tym zakresie potęguje treść pisma procesowego z dnia 14 kwietnia 2015 r., w którym wyznaczony radca prawny, wnosząc uprzednio o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, wyraźnie oświadczył, że "koszty te nie zostały uregulowane przez Skarżącego ani w całości ani w części". Obecne stwierdzenie stoi zatem na przeszkodzie określeniu wysokości wynagrodzenia. Zauważyć jednocześnie należy, iż brak oświadczenia, spełniającego wymogi § 16 rozporządzenia, nie stanowi braku formalnego wniosku, lecz brak w zakresie uzasadnienia wniosku, dlatego też nie podlega uzupełnieniu w trybie art. 49 § 1 ustawy. Jego brak wywołuje skutki materialnoprawne polegające na utracie przez radcę prawnego prawa do wynagrodzenia (por. np. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 czerwca 2008 r., sygn. akt I OZ 390/08 i z dnia 28 sierpnia 2008 r., sygn. akt I OZ 615/08, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 8 ustawy, należało orzec jak w sentencji.