II SAB/Ol 174/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Raszkowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Jezielska Sędzia WSA Ewa Osipuk Protokolant St. sekretarz sądowy Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi M.S. na bezczynność Burmistrza Miasta w udostępnieniu informacji publicznej 1) umarza postępowanie sądowe w zakresie bezczynności organu; 2) stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3) zasądza od Burmistrza Miasta na rzecz skarżącej kwotę 357 zł (trzysta pięćdziesiąt siedem złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. WSA/wyr.1 – sentencja wyroku Wnioskiem z dnia 14 października 2014 r., M.S. zwrócił się do Burmistrza Miasta K. o udostępnienie, przez przesłanie za pośrednictwem ePUAP, następujących informacji: 1) liczby osób zatrudnionych w Urzędzie Miasta na dzień 21 listopada 2010 r. oraz na dzień złożenia wniosku; 2) imion i nazwisk wszystkich kierowników wydziałów, naczelników i innych osób zajmujących kierownicze stanowiska w Urzędzie Miasta (w tym skarbnika i sekretarza Gminy), z podaniem wykształcenia każdej z tych osób, a w przypadku wykształcenia wyższego również kierunku ukończonych studiów i daty zatrudnienia na zajmowanym obecnie stanowisku; 3) wysokości nagród i premii przyznanych i wypłaconych każdemu z pracowników Urzędu Miasta od dnia 1 stycznia 2014 r. do dnia złożenia wniosku, z podaniem konkretnej kwoty przypisanej do konkretnego pracownika; 4) listy podróży zagranicznych Burmistrza i innych pracowników Urzędu Miasta (finansowanych ze środków publicznych) od dnia 21 listopada 2010 r. do dnia złożenia wniosku, z podaniem miejsca podróży, czasu jej trwania, celu oraz kosztów; 5) wykazu postępowań sądowych, w których uczestniczyła Gmina, a które zakończyły się w okresie od 21 listopada 2010 r. do dnia złożenia wniosku, ze wskazaniem zapadłego rozstrzygnięcia (alternatywnie skany prawomocnych wyroków i postanowień w sprawach, w których uczestniczyła Gmina, wydanych od dnia 21 listopada 2010 r. do dnia złożenia wniosku); 6) liczby skarg złożonych na działalność Burmistrza w okresie od dnia 21 listopada 2010 r. do dnia złożenia wniosku z podaniem rezultatu rozpatrzenia tych skarg. W dniu 5 listopada 2014 r. wnioskodawca złożył skargę na bezczynność Burmistrza Miasta K., zarzucając, że organ nie udostępnił żądanych informacji i nie wydał decyzji o odmowie ich udzielenia. Skarżący wniósł m.in. o zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej w terminie 7 dni od daty doręczenia mu prawomocnego wyroku i zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Burmistrz Miasta K. wniósł o umorzenie postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość i stwierdzenie, że opóźnienie w udzieleniu informacji publicznej nie nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa. Organ przyznał, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej wpłynął do Urzędu Miasta w K. na portal ePUAP w dniu 14 października 2014 r., a do dnia wniesienia skargi nie udzielono żądanych informacji. Informacja publiczna udzielona została dnia 4 listopada 2014 r. za pomocą portalu ePUAP i do dnia sporządzania odpowiedzi na skargę nie została przez skarżącego odebrana. Organ stwierdził, że udzielenie informacji publicznej z pięciodniowym opóźnieniem nie wynikało z celowości czy niedbałości organu, a jedynie z błędnego przekonania, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej wpłynął do organu w dniu 20 października 2014 r., a nie jak było w rzeczywistości 14 października. Organ pozostawał w przekonaniu, wynikającym z zapewnień producenta programu, że każdy wniosek złożony w systemie ePUAP jest automatycznie pobierany przez program PROTON, stanowiący elektroniczny obieg dokumentów w Urzędzie. W dniu 20 października 2014 r. pracownicy Kancelarii Ogólnej stwierdzili, że w systemie ePUAP znajduje się wniosek skarżącego i natychmiast przekazali wiadomość pracownikowi merytorycznemu, który pozostawał w przekonaniu, że jest to dzień wpływu wniosku do Urzędu. Z uwagi na fakt, iż organ udzielił wnioskowanej informacji w dniu 4 listopada 2014 r., postępowanie stało się bezprzedmiotowe, a wniosek o umorzenie postępowania zasadny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi była bezczynność Burmistrza K. w udzieleniu informacji publicznej w zakresie wskazanym we wniosku z dnia 14 października 2014 r. W piśmiennictwie i judykaturze przyjmuje się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub, gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności (zob. T. Woś, H. Krysiak-Molczyk i M. Romańska, Komentarz do ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2005, s. 86; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 14 stycznia 2010 r., sygn. akt IV SAB/Wr 66/09). Wniesienie skargi na "milczenie władzy" jest przy tym uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w przypadku odmowy wydania aktu mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku, choćby organ mylnie sądził, że załatwienie sprawy nie wymaga wydania aktu (zob. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 37). Dla uznania bezczynności konieczne jest zatem ustalenie, że na podmiocie ciąży wynikający z przepisów prawa obowiązek udzielenia informacji publicznej. Stosownie do art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2001 r. Nr 112, poz. 1198 z późn. zm.), zwaną dalej: u.d.i.p., podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w tym podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Bezspornie więc Burmistrz Miasta K. był zobowiązany do udzielenia informacji publicznej. Jak wynika z przekazanych Sądowi akt, w dniu wniesienia skargi organ pozostawał bezczynny w załatwieniu wniosku skarżącego z dnia 14 października 2014 r. Stan ten jednak został usunięty po wniesieniu skargi w dniu 2 listopada 2014 r. (data nadania przesyłki pocztowej), a przed przekazaniem skargi przez organ do Sądu. Nie budzi wątpliwości okoliczność, że bezczynność - będąca przedmiotem skargi - przestała istnieć po jej wniesieniu, ponieważ organ załatwił wniosek strony poprzez udzielenie informacji publicznej w dniu 4 listopada 2014 r., przekazując ją za pośrednictwem platformy elektronicznej ePUAP. W tym stanie rzeczy uwzględnić należało, że zgodnie z art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), dalej jako: "p.p.s.a." sąd, uwzględniając skargę na bezczynność organu, zobowiązuje go do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Skoro wniosek skarżącego o udzielenie informacji publicznej został już załatwiony, to postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie bezczynności organu stało się bezprzedmiotowe i podlega w związku z tym umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Z tych względów orzeczono, jak w pkt. 1 sentencji wyroku. Nie stało się jednak bezprzedmiotowe postępowanie sądowe w całości. Podjęcie działania przez organ, którego bezczynność była przedmiotem skargi, nie zwalnia bowiem Sądu z obowiązku rozważenia i dokonania oceny czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz, w zależności od tej oceny, ewentualnego orzeczenia o wymierzeniu organowi grzywny. Stosownie bowiem do treści art. 149 § 1 zd. drugie p.p.s.a. sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W przedstawionych okolicznościach faktycznych sprawy Sąd nie znalazł podstaw do uznania, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z akt sprawy wynika, że organ nieznacznie uchybił terminowi określonemu w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Przy czym organ nie zignorował wniosku o udzielenie informacji publicznej, lecz – z uwagi na błędne przekonanie pracowników organu o sposobie działania platformy ePUAP – przedsięwziął działania w celu jego załatwienia i jeszcze przed wpływem skargi do organu, co miało miejsce dnia 5 listopada 2014 r., w dniu 4 listopada 2014 r. rozpoznał wniosek skarżącego. Okoliczności te uzasadniają rozstrzygnięcie zawarte w pkt. 2 wyroku. Wskazane okoliczności uzasadniały też rozstrzygnięcie zawarte w pkt. 3 sentencji wyroku. Zgodnie bowiem z art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Przepis ten nie obliguje sądu do wymierzenia grzywny, lecz daje mu takie uprawnienie w razie stwierdzenia, że bezczynność miała charakter rażącego naruszenia prawa. Kwestia ta pozostawiana jest do uznania sądu orzekającego w sprawie. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy zaniechanie organu, choć oczywiste, nie wymaga dyscyplinowania organu poprzez wymierzanie grzywny. O kosztach postępowania, obejmujących zwrot od organu na rzecz skarżącego uiszczonego wpisu od skargi w kwocie 100 zł oraz koszty zastępstwa procesowego w kwocie 240 zł i opłaty od pełnomocnictwa rozstrzygnięto w pkt. 4 sentencji, na zasadzie art. 201 § 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a.