II SAB/Ol 18/11

Dnia 27 września 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Beata Jezielska Sędziowie Sędzia WSA Hanna Raszkowska (spr.) Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora Protokolant specjalista Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2011 roku sprawy ze skargi A. Z. na bezczynność Dyrektora Aresztu Śledczego w wydaniu zaświadczenia postanawia - odrzucić skargę. A.Z. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w O. na bezczynność Dyrektora Aresztu Śledczego w B. w przedmiocie wydania zaświadczenia dotyczącego ilości udzielonych dni wolnych od pracy za wypracowane ponad normę godziny służby i nadgodziny, zgodnie z wnioskiem z dnia 13 grudnia 2010 r. Skarżący, na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 w związku z art. 3 § 2 pkt 4 i pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270, ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wniósł o zobowiązanie organu administracji do wydania zaświadczenia o żądanej treści lub wydania aktu o odmowie wydania wnioskowanego zaświadczenia oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Wskazał, że pomimo skargi do organu wyższej instancji, Dyrektor nadal pozostaje w zwłoce, co przesądza o pozostawaniu tego organu administracji w bezczynności w wydaniu zaświadczenia, tj. w wykonaniu czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącej uprawnienia wynikającego z art. 217 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej jako: k.p.a.). W odpowiedzi na skargę Dyrektor Aresztu Śledczego w B. wniósł o jej odrzucenie. Podniósł, że w dniu 28 grudnia 2010 r. wydał stosowne zaświadczenie i załączył do niego 8 wyciągów z arkuszy szczegółowego rozliczenia czasu pełnienia przez skarżącego służby za okres od dnia 21 grudnia 2005 r. do dnia 23 maja 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Merytoryczne badanie legalności aktów administracyjnych poddanych kognicji Sądu jest możliwe jedynie wówczas, gdy skarga na nie jest dopuszczalna, tzn. gdy przedmiot sprawy należy do właściwości Sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Przed przystąpieniem do rozpoznawania sprawy co do meritum, należało zatem zbadać dopuszczalność skargi. Kontrola sądowa w tym zakresie wykazała, iż wniesiona skarga jest niedopuszczalna. Wniesiona skarga dotyczy bezczynności Dyrektora Aresztu Śledczego w B. w wydaniu zaświadczenia o żądanej informacji i treści w sprawie ilości udzielonych dni wolnych od pracy za wypracowane godziny i nadgodziny ponad normę służby. Sprawa ta nie należy jednakże do właściwości rzeczowej sądu administracyjnego, gdyż nie została spełniona żadna przesłanka z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.). Wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne, postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa oraz pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, a także bezczynność lub przewlekłe postępowanie w tych sprawach. Oznacza to, że sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania spraw, które nie zostały wymienione we wskazanym wyżej przepisie. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę (art. 3 § 3 p.p.s.a.). W związku z wejściem w życie z dniem 13 sierpnia 2010 r. ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. Nr 79, poz. 523 ze zm.) w sprawie należało rozważyć, czy przedmiotowa skarga podlega kognicji sądu administracyjnego. Sąd administracyjny rozpoznając skargę zobowiązany jest wprawdzie brać pod uwagę stan prawny obowiązujący w dacie wydania zaskarżonej decyzji, jednakże postępowanie przed sądami administracyjnymi toczy się zgodnie z przepisami obowiązującymi w dacie orzekania. Ustawa z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej w sposób odmienny od dotychczasowego uregulowała zasady orzekania w sprawach dotyczących funkcjonariuszy Służby Więziennej. Z przepisów Rozdział 20 tej ustawy, określających zasady rozpatrywania sporów o roszczenia funkcjonariuszy ze stosunku służbowego, wynika, że nie wszystkie sprawy podlegają załatwieniu w trybie postępowania administracyjnego i kontroli sądu administracyjnego. Część spraw, mimo że dotyczą stosunku służbowego, poddane zostały orzekaniu przez sąd właściwy w sprawach z zakresu prawa pracy, zaś niektóre ze spraw służbowych zostały wyłączone z możliwości ich zaskarżania w jakimkolwiek trybie. Jak wynika z art. 217 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej przez sprawy ze stosunku służbowego należy rozumieć: nawiązanie stosunku służbowego, powoływanie oraz mianowanie funkcjonariuszy na stanowiska służbowe, przenoszenie, odwoływanie i zwalnianie ze stanowisk służbowych, nadawanie stopni Służby Więziennej, zawieszanie w czynnościach służbowych, zwalnianie ze służby, stwierdzanie wygaśnięcia stosunku służbowego, ustalanie uposażenia, przyznawanie świadczeń pieniężnych oraz inne konieczne czynności związane z powstaniem, zmianą, ustaniem stosunku służbowego oraz realizacją wynikających z treści tego stosunku służbowego uprawnień i obowiązków funkcjonariuszy. Zgodnie z ust. 1 tego artykułu sprawy takie rozstrzyga przełożony w formie pisemnej. Jednakże w ramach formy pisemnej ustawodawca przewidział różny tryb załatwiania spraw służbowych, a w konsekwencji również odmienny tryb zaskarżania rozstrzygnięć w tych sprawach. Zgodnie z art. 218 ust. 1 i ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej sprawy dotyczące zwolnienia ze służby, przeniesienia z urzędu do pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej, przeniesienia na niższe stanowisko służbowe oraz zawieszenia w czynnościach służbowych rozstrzyga się w formie decyzji, od której funkcjonariusz może, w terminie 14 dni, wnieść odwołanie do wyższego przełożonego. Do postępowań w tych sprawach stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnych, a od decyzji organu odwoławczego przysługuje prawo do wniesienia skargi do sądu administracyjnego (art. 218 ust. 4 i ust. 5 tej ustawy). Sprawy wynikające z podległości służbowej, dotyczące powoływania oraz mianowania na stanowiska służbowe, odwoływania oraz zwalniania ze stanowisk służbowych i przenoszenia do dyspozycji, nadawania stopni Służby Więziennej, delegowania do czasowego pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej, oddelegowania do wykonywania zadań służbowych poza Służbą Więzienną w kraju lub poza granicami państwa oraz powierzenia obowiązków służbowych na innym stanowisku służbowym rozstrzyga się w formie rozkazu personalnego, od którego odwołanie nie przysługuje (art. 219 ust. 1 i ust. 3 tej ustawy). Zgodnie zaś z art. 220 ustawy o Służbie Więziennej spory o roszczenia ze stosunku służbowego funkcjonariuszy w sprawach niewymienionych w art. 218 ust. 1 i art. 219 ust. 1 i ust. 2 rozpatruje sąd właściwy w sprawach z zakresu prawa pracy. Wobec powyższego, w obowiązującym stanie prawnym, sprawa dotycząca bezczynności w wydaniu zaświadczenia dotyczącego ilości udzielonych dni wolnych od pracy za wypracowane ponad normę godziny służby i nadgodziny, stanowi sprawę ze stosunku służbowego, która nie jest rozpatrywana w postępowaniu administracyjnym regulowanym przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż nie została wymieniona w art. 218 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej. Skoro w niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest bezczynność w sprawie nie mieszczącej się w zakresie ustalonym w art. 218 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej, to nie może ona zostać poddana kontroli sądowo administracyjnej, gdyż nie mieści się w zakresie właściwości rzeczowej sądu administracyjnego. Wobec powyższego skargę należało uznać za niedopuszczalną i na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzec, jak w sentencji postanowienia.