II SAB/Ol 18/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Matuszak Sędziowie Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk (spr.) Sędzia WSA Ewa Osipuk Protokolant st. sekretarz sądowy Jakub Borowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 kwietnia 2014r. sprawy ze skargi A. Z. na bezczynność Starosty Powiatu w sprawie pozbawienia statusu osoby bezrobotnej oddala skargę. Pismem z dnia 23 stycznia 2014 r. A. Z. wniósł skargę na bezczynność Starosty Powiatu A w sprawie pozbawienia statusu osoby bezrobotnej. A. Z. podniósł w treści skargi, że pismem z dnia 30 grudnia 2013 r. wniesionym osobiście i dostarczonym organowi przez skarżącego w dniu 30 grudnia 2013 r., skarżący wystąpił z żądaniem prawnym określonym w art. 33 ust. 4 pkt 6 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy o pozbawienie na własny wiosek statusu osoby bezrobotnej z dniem 30 grudnia 2013 r., celem podjęcia przez ww. organ administracyjny postępowania administracyjnego z dniem 30 grudnia 2013 r. w sprawie ww. wniosku i wydania przez organ z dniem "[...]" decyzji administracyjnej o jakiej mowa w art. 104 § 1 i 3 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.) w zw. z art. 33 ust. 4 pkt 6 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy pozbawiającej skarżącego na jego wniosek statusu osoby bezrobotnej z dniem 30 grudnia 2013 r., który to status nabył skarżący na swój wniosek z dniem 4 października 2011 r. Uzasadnione powody wniosku i przyczyny prawne oraz faktyczne zasadności swoich żądań skarżący przedstawił we wniosku z dnia 30 grudnia 2013 r., do którego to wniosku i tam zakreślonego prawnie żądania ww. organ nie ustosunkował się merytorycznie do dnia wniesienia skargi mimo istnienia w tym zakresie obowiązków i nakazów już z dniem i od dnia wpływu wniosku. Mając powyższe na uwadze skarżący wniósł o: 1. zobowiązanie Starosty Powiatu A do natychmiastowego z dniem wydania wyroku zakończenia przedmiotu sprawy zakreślonej ww. wnioskiem strony skarżącej z dnia 30 grudnia 2013r. oraz wydania aktu administracyjnego odpowiadającego prawu i z nim zgodnego o jakim mowa w art. 33 ust. 4 pkt 6 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy bądź aktu prawa o odmowie jego wydania w terminie 14 dni od dnia doręczenia organowi prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdzenie, że ww. organ naruszył uprawnienia i obowiązki wynikające z przepisów prawa o jakich mowa w art. 33 ust. 4 pkt 6 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy w zw. z jego rażącym naruszeniem art. 12 § 2 k.p.a. oraz art. 6 k.p.a. na skutek art. 7 k.p.a. w zw. z art. 12 § 1 k.p.a. do nakazu i obowiązku podjęcia działań w zakresie ww. sprawy w tym w ustawowym terminie jej zakończenia czego nie czynił i był bezczynny w ww. postępowaniu przed Starostą Powiatu A z powodu powyższych naruszeń prawa oraz czy w niniejszej sprawie bezczynność postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa lub naruszeniem prawa; 3. wymierzenie na mocy art. 149 § 2 p.p.s.a. ww. organowi grzywny do jej górnej granicy w wysokości 36517,20 zł. określonej art. 154 § 6, na zasadzie i z powodów przesłanek z art. 149 § 1 ustawy p.p.s.a.; 4. zasądzenie od ww. organu na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Działający z upoważnienia Starosty Powiatu Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy wskazał, że A. Z. jako osoba bezrobotna zarejestrowana bez prawa do zasiłku zgłosił się do Urzędu w dniu 30 grudnia 2013 r. i zażądał sporządzenie protokołu z jego wizyty w Urzędzie i wniesienia do protokołu, iż chce wyrejestrować się z ewidencji osób bezrobotnych dniem 30 grudnia 2013 r. na własny wniosek. Po czym złożył wniosek o pozbawienie statusu osoby bezrobotnej z dniem 30 grudnia 2013 r. wystosowany na mocy art. 33 ust. 4 pkt 6 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Starosta Powiatu A na tej podstawie, bez zbędnej zwłoki, wszczął postępowanie administracyjne, o czym poinformował A. Z. zawiadomieniem z dnia "[...]". Przesyłka polecona, adresowana do w/w, zawierająca zawiadomienie o wszczęciu postępowania została nadana w urzędzie pocztowym w dniu 8 stycznia 2014 r., natomiast odebrana przez A. Z. w dniu 21 stycznia 2014 r. W dniu 3 stycznia 2014 r. do organu wpłynęło wezwanie A. Z. do zaprzestania uporczywej przewlekłości w postępowaniu i do natychmiastowego zaprzestania bezprawnych naruszeń prawa. Skarżący powołał się na art. 12 § 1 i § 2 oraz na art. 6 i 7 k.p.a. Starosta Powiatu A w odpowiedzi na w/w wezwanie pismem z dnia 27 stycznia 2014 r. poinformował A. Z., że nie dopatrzył się w działaniu Urzędu Pracy uporczywej przewlekłości w postępowaniu i bezprawnego naruszenia prawa określonego w art. 12, art. 6 i art. 7 k.p.a. Wyjaśnił jednocześnie, że na dzień złożenia przez w/w wniosku o pozbawienie statusu osoby bezrobotnej od dnia 30 grudnia 2013 r. Urząd prowadził już jedno postępowanie, dotyczące utraty przez A. Z. statusu osoby bezrobotnej od dnia 3 grudnia 2013 r. z powodu niestawiennictwa w wyznaczonym terminie i nie powiadomienia w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa. Zawiadomieniem z dnia 11 grudnia 2013 r. , odebranym osobiście w dniu 27 grudnia 2013 r. Starosta Powiatu A poinformował A. Z. o tym fakcie i w/w miał prawo, zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a., wypowiedzieć się w tej sprawie i zgłaszać żądania w terminie 7 dni od dnia odebrania tego zawiadomienia. A. Z. w terminie tym złożył jednak wniosek wystosowany na mocy art. 241, w związku z art. 10 k.p.a. (data wpływu do organu 3 stycznia 2014r.). W odpowiedzi na wniosek organ poinformował A. Z., że w terminie 7 dni od dnia otrzymania zawiadomienia o wszczęciu postępowania nie wypowiedział się w indywidualnej sprawie dotyczącej jego niestawiennictwa w organie w dniu 3 grudnia 2013 r., a wniosek oparty na art. 241 k.p.a. dotyczy spraw ulepszenia organizacji, wzmocnienia praworządności, usprawnienia pracy i zapobiegania nadużyciom, ochrony własności oraz lepszego zaspokojenia potrzeb ludzkości. Po upływie terminu wskazanego w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania Starosta Powiatu A decyzją z dnia "[...]" orzekł o utracie przez A. Z. statusu osoby bezrobotnej od dnia 3 grudnia 2013 r., z powodu nie zgłoszenia się w wyznaczonym terminie i nie powiadomienia w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa. Decyzję A. Z. odebrał osobiście w dniu 27 stycznia 2014 r. i w dniu 10 lutego 2014 r. złożył od niej odwołanie do Wojewody. W dniu 24 stycznia 2014 r. wpłynęło następne wezwani A. Z. do zaprzestania uporczywej przewlekłości i bezczynności w postępowaniu w zakresie wniosku strony z dnia 30 grudnia 2013 r. i do natychmiastowego zaprzestania bezprawnych naruszeń prawa. W odpowiedzi na wezwanie organ wyjaśnił A. Z., że pismem z dnia 27 stycznia 2014 r. szczegółowo poinformował w/w o działaniach jakie urząd podjął w sprawie złożonego w dniu 30 grudnia 2013 r. wniosku o pozbawienie statusu osoby bezrobotnej. A. Z. złożył również do Wojewody zażalenie na bezprawne działanie Starosty Powiatu, reprezentowanego przez Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w A, w zakresie wniosku strony złożonego w dniu 30 grudnia 2013 r. o pozbawienie na własny wniosek statusu osoby bezrobotnej z dniem 30 grudnia 2013 r. Starosta Powiatu podniósł, że w związku z trwającym postępowaniem wszczętym z urzędu, w sprawie utraty przez A. A. statusu osoby bezrobotnej od dnia 3 grudnia 2013 r. z powodu niezgłoszenia się A. Z. w wyznaczonym terminie i nie powiadomienia w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa, nie mógł w ustawowym terminie określonym w art. 35 k.p.a. zakończyć postępowania wszczętego na wniosek strony w dniu 30 grudnia 2013 r. W związku z powyższym zawiadomieniem z dnia 31 stycznia Starosta Powiatu A poinformował A. Z., że postępowanie w sprawie utraty statusu osoby bezrobotnej od dnia 30 grudnia 2013 r. na własny wniosek, na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 6 cyt. ustawy nie może zostać zakończone w ustawowym terminie i przedłużył termin wydania decyzji w w/w sprawie do dnia 28 lutego 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Podnieść należy, iż stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami, a organami administracji rządowej. Kontrola ta obejmuje jednak tylko orzekanie w sprawie skarg na akty administracyjne lub czynności z zakresu administracji publicznej, enumeratywnie wymienione w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm. zwanej dalej: ustawą p.p.s.a.), jak również na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1- 4a art. 3 § 2 ustawy, gdy organ w ustalonym w przepisach prawa terminie nie wydał decyzji administracyjnej lub postanowienia, bądź innego aktu albo nie podjął innej czynności z zakresu administracji publicznej. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest bezczynność Starosty Powiatu A w przedmiocie rozpatrzenia wniosku A. Z. w sprawie pozbawienia statusu osoby bezrobotnej. W przypadku skargi na bezczynność kontrola sądu zmierza do sprawdzenia, czy istotnie organ administracji publicznej pozostaje w zwłoce w załatwieniu sprawy. Z art. 35 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.) wynika obowiązek załatwienia sprawy administracyjnej bez zbędnej zwłoki, przy czym załatwienie sprawy wymagającej przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu jednego miesiąca, natomiast w przypadku sprawy szczególnie skomplikowanej czas ten nie może przekroczyć dwóch miesięcy. Do wyżej wskazanych terminów nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania i okresów opóźnień spowodowanych z winy strony, czy wreszcie powstałych z przyczyn niezależnych od organu - art. 35 § 5 kpa. Jeżeli sprawy nie można załatwić w ww. terminach, organ administracji publicznej zobowiązany jest zawiadomić strony o tym fakcie, podać przyczyny zwłoki oraz wskazać nowy termin załatwienia sprawy - art. 36 § 1 kpa. Bezczynność organu administracji publicznej będzie miała zatem miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ administracji publicznej nie podjął żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu. Przy czym zarówno w literaturze jak i judykaturze podkreśla się, iż dla oceny zasadności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu. (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 10.09.2004r. w spr. I SAB 287/03 LEX nr 156902, T. Woś (w:) T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Postępowanie administracyjne, "Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis" Warszawa 2004, s. 84). Przy czym wskazać należy, że w uchwale NSA z dnia 26 listopada 2008 r., I OPS 6/08 (ONSAiWSA 2009/4/63) przyjęto, że przepis art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. ma zastosowanie także w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu - w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a tej ustawy - organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności. W uzasadnieniu powyższej uchwały wskazano, że sąd powinien skargę na bezczynność organu oddalić, jeżeli stwierdzi, że wbrew twierdzeniom skarżącego organ nie pozostawał w bezczynności w dacie wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Uznawszy zaś, że organ był bezczynny w tej dacie, ale przestał nim być, wydając stosowny akt lub podejmując właściwą czynność w trybie autokontroli, sąd powinien uznać, że przestała istnieć sprawa sądowoadministracyjna (rozumiana jako ustalenie, czy istnieje potrzeba zmuszenia organu do podjęcia nakazanych prawem aktów lub czynności), a co za tym idzie postępowanie to stało się bezprzedmiotowe. Powyższe ma o tyle istotne znaczenie, że w razie umorzenia postępowania skarżący ma możność ubiegania się o zasądzenie od organu na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw - art. 201 § 1 w zw. z art. 54 § 3 p.p.s.a. Natomiast, w przypadku oddalenia skargi skarżący pozbawiony byłby tej możliwości. Z akt sprawy niniejszej nie wynika wprawdzie, by na dzień wydania wyroku organ sprawę załatwił wydając decyzję, którą orzekłby o roszczeniach skarżącego. Niemniej jednak w ocenie Sądu nie można przyjąć, że organ był bezczynny w dacie wniesienia skargi przez skarżącego, tj. w dniu 24 stycznia 2014 r. Organ bowiem po wniesieniu przez skarżącego wniosku z dnia 30 grudnia 2013 r. o wyrejestrowanie z ewidencji osób bezrobotnych z tym dniem, w dniu 3 stycznia 2014 r. wszczął postępowanie administracyjne, informując o tym skarżącego. Następnie zaś organ informował skarżącego o podejmowanych działaniach w sprawie wszczętej z wniosku skarżącego. W sprawie najistotniejsze jest jednak to, że na dzień wniesienia skargi (24 stycznia 2014 r.) organ nie był bezczynny. W tym dniu nie upłynął jeszcze bowiem termin wynikający z art. 35 § 1 k.p.a. do załatwienia sprawy. Organ zaś wszczął postępowanie informując skarżącego o braku możliwości wydania decyzji załatwiającej jego wniosek z dnia 30 grudnia 2013 r. Skoro więc organ nie był bezczynny w dacie wniesienia skargi, to zgodnie z poglądem wyrażonym w przywołanej uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarga winna zostać oddalona. Wobec braku podstaw prawnych do uwzględnienia skargi, Sąd stosownie do postanowień art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.