II SAB/Ol 19/24

WyrokWSA w Olsztynie2024-03-12

Skład orzekający: Tadeusz Lipiński, Marzenna Glabas, Ewa Osipuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Samodzielnego Gminnego Zakładu Opieki Zdrowotnej w D. pozostawał w bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 7 stycznia 2024 r. i czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że Dyrektor SGZOZ pozostawał w bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, ponieważ nie udzielił jej w ustawowym terminie, a wskazane przez organ powody opóźnienia (szeroki zakres wniosku, konieczność anonimizacji, kontrola NIK) nie uzasadniały przedłużenia terminu do dwóch miesięcy. Sąd uznał, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ wynikała z błędnego przekonania organu o prawidłowości jego działań, a nie z lekceważenia obowiązków. Sąd zobowiązał organ do rozpoznania wniosku w terminie 14 dni, odmówił przyznania sumy pieniężnej i zasądził zwrot kosztów postępowania.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o udzielenie informacji publicznej dotyczącej dokumentacji wyboru wykonawcy obsługi prawnej, wysokości wynagrodzenia oraz kopii faktur za tę obsługę. Organ kilkukrotnie przedłużał termin udzielenia informacji, powołując się na szeroki zakres wniosku, konieczność anonimizacji dokumentów oraz kontrolę NIK. Skarżący wniósł skargę na bezczynność organu, domagając się zobowiązania do udzielenia informacji, stwierdzenia rażącego naruszenia prawa i zasądzenia sumy pieniężnej. Organ wniósł o oddalenie skargi, twierdząc, że skarżący wywiódł skargę przed upływem ustawowych terminów.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zobowiązał Dyrektora Samodzielnego Gminnego Zakładu Opieki Zdrowotnej w D. do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 7 stycznia 2024 r. w terminie 14 dni, stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, odmówił przyznania skarżącemu sumy pieniężnej i zasądził od organu na rzecz skarżącego kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Sędziowie Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędzia WSA Ewa Osipuk (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 marca 2024 r. sprawy ze skargi P. I. na bezczynność Dyrektora Samodzielnego Gminnego Zakładu Opieki Zdrowotnej w D. w udostępnieniu informacji publicznej I. zobowiązuje Dyrektora Samodzielnego Gminnego Zakładu Opieki Zdrowotnej w D. do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 7 stycznia 2024 r. - w terminie 14 dni; II. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. odmawia przyznania skarżącemu sumy pieniężnej; IV. zasądza od Dyrektora Samodzielnego Gminnego Zakładu Opieki Zdrowotnej w D. na rzecz skarżącego P. I. kwotę 100 zł (sto złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z 7 stycznia 2024 r., za pośrednictwem poczty elektronicznej, P. I. (dalej jako: "wnioskodawca", "skarżący"), zwrócił się do Dyrektora Samodzielnego Gminnego Zakładu Opieki Zdrowotnej w D. (dalej jako: "Dyrektor SGZOZ", "organ") z wnioskiem o udzielenie informacji publicznej w następującym zakresie: 1. dokumentacji (całej, razem z załącznikami), na podstawie której dokonano wyboru wykonawcy/pracownika wraz z umową oraz ewentualnymi aneksami, który świadczy aktualnie na rzecz organu obsługę prawną, 2. wskazanie wysokości wynagrodzenia miesięcznego brutto osoby lub podmiotu, który świadczy na rzecz organu obsługę prawną, 3. kopii faktur/rachunków jakie zostały wystawione organowi za obsługę prawną za okres od 1 stycznia 2023 r. do dnia udzielenia odpowiedzi. W odpowiedzi na powyższy wniosek, pismem z 15 stycznia 2024 r., Dyrektor SGZOZ, powołując się na art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r. poz. 902), dalej jako: "u.d.i.p.", poinformował, że udzielenie żądanej informacji w ustawowym terminie 14 dni, o jakim mowa w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., nie jest możliwe i podał nowy termin - 29 stycznia 2024 r. Organ wskazał na szeroki zakres złożonego wniosku. Nie dotyczy on bowiem udzielenia prostej informacji, lecz także przedłożenia wielu dokumentów. Podkreślono, że udzielenie informacji wymaga czasu i zaangażowania, a żądane dokumenty muszą zostać zanonimizowane. Kolejnym pismem z 29 stycznia 2024 r., Dyrektor SGZOZ ponownie wskazał nowy termin udzielenia informacji, tj. 29 lutego 2024 r., powołując się na dodatkową trudność jaką jest prowadzona obecnie w przychodni kontrola, która angażuje czas pracowników. W dniu 2 lutego 2024 r., wnioskodawca wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, za pośrednictwem SGZOZ, skargę na bezczynność organu w zakresie rozpatrzenia wniosku z 7 stycznia 2024 r., podnosząc zarzut naruszenia art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p., poprzez nieudzielenie w terminie wnioskowanej informacji publicznej. W oparciu o powyższe zarzuty, skarżący wniósł o zobowiązanie organu do udzielenia żądanej informacji publicznej w terminie 14 dni od otrzymania odpisu wyroku wraz ze stwierdzeniem jego prawomocności, a także o stwierdzenie, że bezczynność organu nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa i zasądzenie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości 1000 zł oraz kosztów postępowania. Ponadto skarżący wniósł o zobowiązanie organu do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że udzielenie wnioskowanej informacji nie wymaga dokonania czynności połączonych z działaniem intelektualnym, które powodowałyby absorpcję znacznej ilości czasu, czy zaangażowania wielu pracowników. Nie znajduje też potwierdzenia w stanie faktycznym czy prawnym niniejszej sprawy wskazywana przez organ okoliczność, że wnioskowane informacje nie stanowią informacji prostych. Zdaniem skarżącego, w niniejszej sprawie brak jest obiektywnych przeszkód do dokonania czynności udostępnienia wnioskowanych informacji lub wydania decyzji. Organ nie udzielił wnioskowanych informacji, mimo że je posiada, a uporczywe przedłużanie postępowania jest umyślne, co świadczy o rażącym naruszeniu prawa. Wskazał, że do dnia złożenia niniejszej skargi organ nie udostępnił żądanej informacji, jak również nie wydal decyzji odmownej, zgodnie z art. 16 ust. 1 u.d.i.p., naruszając przy tym ustawowy, 14-dniowy termin wskazany w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Tym samym, należy uznać, ze organ pozostaje w bezczynności w załatwieniu przedmiotowego wniosku. W odpowiedzi na skargę, Starosta wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej. Podniósł, że skarżący wywiódł skargę przed upływem ustawowych terminów do załatwienia sprawy wynikających z art. 13 ust. 2 u.d.i.p. Zatem w dacie wniesienia skargi bezczynność organu nie istniała. Wyjaśniono, że organ w terminie 14 dni od wpływu wniosku podjął czynności zmierzające do udostępnienia informacji. W toku tych czynności organ uznał, że informacja żądana przez skarżącego nie stanowi informacji prostej, która mogłaby być udostępnienia bez dodatkowego nakładu pracy pracowników. W związku z tym, został wyznaczony nowy termin załatwienia sprawy na dzień 29 stycznia 2024 r. W czasie biegu terminu do załatwienia sprawy po stronie organu wystąpiła obiektywna przeszkoda w udostępnieniu informacji, bowiem w organie została wszczęta kontrola Najwyższej Izby Kontroli. Podkreślono, że organ jest małą jednostką zatrudniającą jedynie dwóch pracowników administracyjnych. W momencie wszczęcia kontroli pracownicy zostali oddelegowani do przygotowania dokumentów dla kontrolerów NIK. Organ ponownie zawiadomił skarżącego o wydłużeniu terminu do 29 lutego 2024 r., przy czym, cały czas pozostawał w dopuszczalnym przez u.d.i.p. terminie dwumiesięcznym. Podkreślono, że organ nie posiada takich zasobów pracowników, które pozwoliłyby na przygotowanie odpowiedzi na wniosek w terminie 14-dniowym. W ocenie organu, skarżący nie podniósł żadnych przesłanek wskazujących na oczywiste naruszenie prawa przez organ, nie udowodnił też szczególnie drastycznych i zawinionych uchybień zasad efektywnego i terminowego działania organu w załatwieniu sprawy, które mogłyby skutkować przyznaniem sumy pieniężnej na rzecz skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492 z późn. zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 z późn. zm.), dalej jako: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Powyższe determinuje zakres kontroli sądu, sprowadzającej się w tym wypadku do oceny, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego lub czynności i czy organ pozostaje w zwłoce w rozpatrzeniu wniosku. Uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania Sąd orzeka na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., który określa, że w tym przypadku sąd: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. W myśl art. 149 § 1a p.p.s.a., jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto, na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzec skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Wyjaśnić należy, że przedmiotowa skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Oznacza to, że w przypadku takiej skargi w obecnym stanie prawnym skierowanie jej do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nie jest uzależnione od wniosku strony. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Przechodząc do meritum sprawy wskazać należy, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub, gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności (zob. T. Woś, H. Krysiak-Molczyk i M. Romańska, Komentarz do ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2005, s. 86; wyrok WSA we Wrocławiu z 14 stycznia 2010 r., sygn. akt IV SAB/Wr 66/09, dostępny w Internecie). Wniesienie skargi na "milczenie władzy" jest przy tym uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w przypadku odmowy wydania aktu mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku, choćby organ mylnie sądził, że załatwienie sprawy nie wymaga wydania aktu (zob. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 37). Dla uznania bezczynności konieczne jest zatem ustalenie, że organ administracyjny zobowiązany był na podstawie przepisów prawa do wydania decyzji lub innego aktu albo do podjęcia określonych czynności. Podkreślić należy, że przy ocenie zasadności skargi na bezczynność decydujący jest stan faktyczny z momentu orzekania przez sąd administracyjny i fakt dokonania czynności przez organ (por. uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08, dostępna w CBOSA). W rozpoznawanej sprawie skarżący domagał się udostępnienia informacji w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Ustawa ta, stanowiąc generalną zasadę udostępniania informacji publicznej, reguluje zarówno zakres podmiotowy i przedmiotowy jej stosowania oraz procedurę i tryb udostępniania informacji publicznej. Stosownie do art. 1 ust. 1 u.d.i.p., informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Definicja pojęcia "informacji publicznej", wynikająca z art. 1 ust. 1 w związku z art. 6 u.d.i.p., ma szeroki zakres przedmiotowy i obejmuje każdą informację wytworzoną lub odnoszoną do władz publicznych, a także wytworzoną lub odnoszoną do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Pod pojęciem informacji publicznej należy rozumieć zatem wszelkie fakty dotyczące spraw publicznych rozumianych jako działalność zarówno organów władzy publicznej, jak i samorządów gospodarczych i zawodowych oraz osób i jednostek organizacyjnych w zakresie wykonywania zadań władzy publicznej oraz gospodarowania mieniem publicznym. Charakter publiczny należy przypisać tym informacjom, które odnoszą się do publicznej sfery działalności organów (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 8 listopada 2019 r. sygn. akt I OSK 1272/18, z dnia 22 czerwca 2018 r. sygn. akt I OSK 218/18 oraz z dnia 30 września 2015 r. sygn. akt I OSK 2093/14; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 28 września 2016 r. sygn. akt II SAB/Gd 13/16, dostępne w CBOSA). Natomiast podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji publicznej, w myśl art. 4 ust. 1 u.d.i.p., są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej; 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych; 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa; 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego; 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. W niniejszej sprawie niesporne jest, że adresatem wniosku skarżący uczynił podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej. Zgodnie bowiem z art. 2 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz. U. z 2021 r. poz. 711 z późn. zm.), samodzielne zakłady opieki zdrowotnej, jako podmioty lecznicze niebędące przedsiębiorcą, wykonują działalność leczniczą w rozumieniu art. 3 ust. 1 tej ustawy, rozumianą jako udzielanie świadczeń zdrowotnych. W odniesieniu do publicznych, samodzielnych zakładów opieki zdrowotnej organami tworzącymi są organy administracji rządowej lub jednostki samorządu terytorialnego. Jak wskazuje się w orzecznictwie, samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej są jednostkami sektora finansów publicznych i jednocześnie jednostkami organizacyjnymi działających jako organy tworzące organów władzy publicznej. Ze względu na takie usytuowanie w systemie administracji publicznej, mają one obowiązek realizowania przekazanych im do wykonania zadań publicznych (por. wyrok WSA w Opolu z dnia 27 czerwca 2019 r., sygn. II SAB/Op 37/19). Nie ulega więc wątpliwości, że samodzielny gminny zakład opieki zdrowotnej wykonuje zadania publiczne w zakresie ochrony zdrowia, zaś dyrektor tego zakładu jest organem go reprezentującym, a zatem jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji stanowiących informację publiczną. Jak wynika z akt rozpoznawanej sprawy, wniosek skarżącego dotyczył udostępnienia dokumentacji (wraz z umową oraz ewentualnymi aneksami), na podstawie której dokonano wyboru podmiotu świadczącego aktualnie na rzecz organu obsługę prawną, ze wskazaniem wysokości wynagrodzenia miesięcznego brutto osoby oraz kopii faktur/rachunków jakie zostały wystawione organowi za obsługę prawną za okres od 1 stycznia 2023 r. do dnia udzielenia odpowiedzi. Zauważyć należy, że katalog informacji wymienionych w art. 6 u.d.i.p. ma otwarty charakter i wymienia jedynie przykładowe kategorie danych, które stanowią informację publiczną (por. wyrok NSA z dnia 4 lutego 2016 r. sygn. akt I OSK 2223/14, dostępny w CBOSA). W myśl art. 6 ust.1 pkt 5 u.d.i.p. udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o majątku publicznym, w tym o majątku jednostek organizacyjnych wykonujących zadania publiczne, pochodzącym z zadysponowania majątkiem publicznym, oraz pożytkach z tego majątku i jego obciążeniach. W orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtowało się stanowisko, które Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni podziela, że informacje o wysokości środków wydatkowanych na wynagrodzenia związane z obsługą prawną podmiotu wykonującego zadania publiczne i dysponującego majątkiem publicznym stanowią informację publiczną, gdyż obrazują sposób wydatkowania środków publicznych, a informacja o tych wydatkach pozwala na ocenę przestrzegania zasady jawności gospodarowania takimi środkami (por. np. wyroki NSA z dnia 23 listopada 2016 r., I OSK 2606/15, z dnia 24 września 2019 r. I OSK 715/18, wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 22 sierpnia 2018 r., II SAB/Go 46/18, wyrok WSA w Kielcach z dnia 26 lipca 2018 r., II SAB/Ke 36/18, dostępne na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl). W tej sytuacji, organ winien załatwić przedmiotowy wniosek w trybie przewidzianym przepisami u.d.i.p. W myśl art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki i nie później niż w terminie 14 dni, za wyjątkiem sytuacji przewidzianych w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p. Zgodnie zaś z art. 13 ust. 2 u.d.i.p. jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnym z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot zobowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Natomiast w myśl art. 16 ust. 1 i art. 17 ust. 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. następuje w drodze decyzji administracyjnej. Ponadto, organ może poprzestać na pisemnym zawiadomieniu wnioskodawcy, gdy nie jest podmiotem zobowiązanym w świetle art. 4 u.d.i.p., gdy żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, gdy nie dysponuje on przedmiotową informacją albo wnioskowane dane są dostępne w publikatorze oraz gdy w zakresie żądanej informacji publicznej przepisy prawa wprowadzają odrębny tryb dostępu. Podkreślić przy tym należy, że stosownie do art. 2 ust. 2 u.d.i.p. od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego. Prawo dostępu do informacji publicznej posiada charakter otwarty i powinno być jak najszersze, zaś podmioty zobowiązane, poza przypadkiem określonym w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. (tj. uzyskania informacji przetworzonej), nie mogą żądać od wnioskodawcy przedstawienia intencji, dla których żąda określonych informacji publicznych (zob. wyrok NSA z dnia 7 lipca 2021 r., sygn. akt III OSK 3195/21, dostępne w CBOSA). Zauważyć należy, że art. 13 ust. 2 u.d.i.p. posługuje się otwartą formułą "jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie", co pozwala na zindywidualizowanie zastosowania tej regulacji do okoliczności konkretnej sprawy (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 19 lutego 2020 r., sygn. akt II SAB/Po 4/20, dostępny na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako: CBOSA). Dopuszczalne jest zatem wydłużenie 14-dniowego terminu w przypadku braku możliwości udzielenia informacji publicznej, przy czym organ jest zobligowany do powiadomienia wnioskodawcy, przed upływem tych 14 dni, o powodach opóźnienia oraz do wyznaczenia dodatkowego terminu udostępnienia informacji. Jednocześnie przepisy u.d.i.p. nie wskazują, jakie powody opóźnienia są dopuszczalne, należy jednak uznać, że muszą to być powody bezpośrednio związane z opóźnieniem w udostępnieniu konkretnej informacji publicznej. Jak podnosi się w orzecznictwie, o ile zgodnie z art. 13 ust. 2 u.d.i.p., organ może przedłużyć termin do rozpoznania wniosku do maksymalnie dwóch miesięcy, to z uprawnienia tego może skorzystać wówczas, gdy zachodzą uzasadnione wątpliwości co do jego zakresu (np. wniosek jest nieprecyzyjny, wielowątkowy, lub zachodzi wątpliwość, czy dotyczy informacji publicznej). Niedopuszczalne jest stosowanie art. 13 ust. 2 u.d.i.p. jedynie w celu "odroczenia" na okres do dwóch miesięcy obowiązku udostępnienia żądanej informacji publicznej (por.: wyrok WSA w Łodzi z dnia 10 października 2018 r., sygn. akt II SAB/Łd 105/18, CBOSA). W rozpoznawanej sprawie wniosek o udzielenie informacji publicznej wpłynął do organu 7 stycznia 2024 r., a zatem ustawowy termin ustosunkowania się do wniosku upływał 21 stycznia 2024 r. Pismem z 15 stycznia 2024 r. Dyrektor SGZOZ poinformował skarżącego o przyczynach nieudzielania żądanej informacji w terminie, wskazując nowy termin załatwienia sprawy – 29 stycznia 2024 r. Kolejnym pismem z 29 stycznia 2024 r. organ ponownie przedłużył termin udzielenia wnioskowanej informacji na dzień 29 lutego 2024 r., ponawiając przedstawione uprzednio argumenty, a także wskazał na prowadzoną kontrolę w przychodni, która angażuje czas pracowników. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie organ zastosował regulację art. 13 ust. 2 u.d.i.p. w sposób instrumentalny, starając się skorzystać z przewidzianego prawem terminu wydłużenia postępowania. Wbrew twierdzeniom organu, żądana przez skarżącego ilość dokumentów nie była znaczna. Przedmiotowy wniosek dotyczył dokumentacji związanej z wyborem podmiotu prowadzącego aktualnie obsługę prawną organu oraz kopii faktur/rachunków wystawionych za prowadzoną obsługę prawną za okres od 1 stycznia 2023 r. do dnia udzielenia odpowiedzi, czyli za okres około jednego roku. Trudno zatem uznać, że działania organu w celu udzielenia żądanej informacji wymagały skomplikowanych i czasochłonnych czynności analitycznych, czy też interpretacyjnych. Jednocześnie organ nie wyjaśnił, dlaczego ocena i ewentualna realizacja wniosku wymaga aż takiego okresu czasu. Lakoniczne powołanie się na szeroki zakres złożonego wniosku i ilość żądanych dokumentów oraz konieczność ich zanonimizowania nie może zostać uznane za uzasadniające przekroczenie podstawowego terminu na załatwienie wniosku. Zauważyć również należy, że organ został powiadomiony o planowanej kontroli pismem z 12 stycznia 2024 r. Z treści tego pisma wynika, że żądane dokumenty niezbędne dla kontroli miały zostać sporządzone w terminie do 18 stycznia 2024 r. Trudno zatem uznać wyjaśnienia organu odnośnie do niemożności udzielenia żądanej przez skarżącego informacji publicznej w ustawowym terminie za wiarygodne. Wskazana chronologia wydarzeń oraz zakres przedmiotowego wniosku pozwalają na stwierdzenie, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodziły przesłanki uzasadniające wydłużenie 14-dniowego terminu na udzielenie żądanej informacji. Zaznaczyć należy, że o obowiązku udostępnienia informacji publicznej nie może przesądzać to, ilu pracowników jest zatrudnionych przez podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej. Liczba zatrudnionych osób w świetle przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej nie rozstrzyga o możliwości udostępnienia informacji w ustawowym terminie. Należy zatem stwierdzić, że wniosek skarżącego z 7 stycznia 2024 r., biorąc pod uwagę stan faktyczny z momentu orzekania przez Sąd, nie został rozpoznany zgodnie z procedurą określoną przepisami u.d.i.p. W tym stanie rzeczy, Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 p.p.s.a., uwzględniając skargę na bezczynność, w pkt. I sentencji wyroku zobowiązał organ do rozpoznania wniosku skarżącego z 7 stycznia 2024 r. w terminie 14 dni, którego bieg – stosownie do art. 286 § 2 p.p.s.a. – liczy się od daty doręczenia organowi prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Stosownie do obowiązku wynikającego z treści art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt II sentencji wyroku). Nie każde bowiem naruszenie prawa wskutek bezczynności organu będzie naruszeniem rażącym. Jak wskazuje się w orzecznictwie, rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, dostępny w CBOSA). W ocenie Sądu, okoliczności faktyczne stwierdzonej w niniejszej sprawie bezczynności organu nie przejawiają cech naruszenia prawa o szczególnym stopniu kwalifikacji. Zachowanie podmiotu zobowiązanego wynikało z mylnego przekonania organu o prawidłowości podejmowanych działań, jednak nie miało cech lekceważącego traktowania obowiązków nakładanych na niego mocą u.d.i.p. Sąd odmówił przyznania skarżącemu wnioskowanej sumy pieniężnej, o czym orzeczono w pkt. III sentencji wyroku. Należy bowiem wskazać, że zasądzenie sumy pieniężnej od organu na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a.- podobnie, jak i nałożenie na organ grzywny - jest uprawnieniem dyskrecjonalnym sądu (por. wyrok NSA z dnia 3 lutego 2017 r., sygn. akt II GSK 1695/16, dostępne w CBOSA). Jak wskazuje się w orzecznictwie, suma pieniężna, o której mowa w tym przepisie, stanowi szczególną formę zadośćuczynienia dla strony postępowania, która wywołuje jednocześnie uboczny skutek w postaci represji finansowej wobec Państwa, zaniedbującego podjęcia określonych działań, w szczególności organizacyjnych, mających na celu zapewnienie sprawnego i rzetelnego postępowania administracyjnego. Przy czym, wysokość ewentualnie przyznanej sumy pieniężnej odpowiadać musi okolicznościom faktycznym i prawnym sprawy. Suma ta uwzględniać więc musi takie okoliczności, jak: czas trwania bezczynności, przyczyny bezczynności oraz wpływ strony na jej powstanie, a także charakter postępowania, w którym stwierdzono bezczynność i jej dolegliwość dla strony. Biorąc pod uwagę wskazane wyżej kryteria, w okolicznościach niniejszej sprawy Sąd uznał, że nie zachodzą przesłanki uzasadniające przyznanie skarżącemu wnioskowanej sumy pieniężnej od organu. O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt. IV sentencji wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a., uwzględniając wysokość uiszczonego wpisu od skargi (100 zł).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło