II SAB/Ol 20/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Sędziowie Sędzia WSA Ewa Osipuk Sędzia WSA Piotr Chybicki (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 października 2024 r. sprawy ze skargi L. S. na bezczynność Burmistrza N. w sprawie zameldowania oddala skargę. W dniu 7 lutego 2024 r. L.S. (dalej: "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na bezczynność Burmistrza N. (dalej: "Burmistrz") w przedmiocie zameldowania go na pobyt stały w lokalu, którego jest właścicielem. Z akt postępowania administracyjnego wynika, że w dniu 15 kwietnia 2021 r. skarżący złożył wniosek o zameldowanie go na pobyt stały w lokalu położonym przy ul. [...] w N., dołączając dwie umowy kupna-sprzedaży pawilonów handlowo-usługowych. Taki sam wniosek został złożony 26 kwietnia 2021 r. za pośrednictwem ePUAP. W związku z tym, iż lokal, w którym skarżący chciał się zameldować ma charakter usługowo-handlowy, Burmistrz wszczął postępowanie w sprawie zameldowania w celu rozstrzygnięcia, czy skarżący rzeczywiście w nim przebywa z zamiarem stałego pobytu. Postępowanie to było zawieszone na wniosek skarżącego w okresie od 7 czerwca 2021 r. do 14 lutego 2023 r. Po podjęciu postępowania, w dniu 24 marca 2023 r. zostały przeprowadzone oględziny przedmiotowego lokalu. Decyzją z dnia 5 maja 2023 r. Burmistrz odmówił zameldowania skarżącego na pobyt stały w przedmiotowym lokalu. Decyzja ta została uchylona decyzją Wojewody Warmińsko-Mazurskiego (dalej: "Wojewoda") z dnia 4 lipca 2023 r. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Burmistrz decyzją z dnia 14 sierpnia 2023 r. ponownie odmówił zameldowania skarżącego na pobyt stały w przedmiotowym lokalu. Decyzja ta została uchylona decyzją Wojewody z dnia 13 października 2023 r. W dniu 31 października 2023 r. Burmistrz zawiesił postępowanie do czasu prawomocnego zakończenia sprawy sądowej w przedmiocie wydania przez skarżącego Gminie N. ww. nieruchomości. Postanowienie to zostało uchylone przez Wojewodę postanowieniem z dnia 4 stycznia 2024 r. Po rozpatrzeniu ponaglenia skarżącego, postanowieniem z dnia 30 stycznia 2024 r. Wojewoda stwierdził, iż Burmistrz nie dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania w niniejszej sprawie. Następnie skarżący wniósł skargę do tut. Sądu na bezczynność Burmistrza domagając się: stwierdzenia bezczynności organu, zobowiązania organu do załatwienia sprawy w terminie 30 dni od daty otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, a także zasądzenia od organu na rzecz skarżącego 30.000,00 zł. W uzasadnieniu opisano stan faktyczny niniejszej sprawy. Ponadto skarżący zarzucił, iż organ przewlekle prowadzi postępowanie, bowiem najpierw zawiesił postępowanie, a następnie wyznaczył kolejne oględziny w dniu 31 stycznia 2024 r. W odpowiedzi na skargę Burmistrz wniósł o jej oddalenie, podnosząc, że nie dopuścił się zarzucanej mu bezczynności i szczegółowo opisał przebieg postępowania w sprawie zameldowania skarżącego. Ponadto organ wyjaśnił, że po zwrocie akt – po rozpatrzeniu zażalenia na postanowienie o zawieszeniu postępowania – niezwłocznie podjął dalsze czynności w sprawie wyznaczając termin przeprowadzenia niezbędnego dla wyjaśnienia stanu faktycznego dowodu z oględzin lokalu. Poprzednie oględziny miały miejsce 24 marca 2023 r., poza tym podczas ich przeprowadzania nie wskazano, czy i jakie rzeczy osobiste przechowuje w lokalu skarżący. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Stosownie do brzmienia art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2024 r., poz. 935) – zwanej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jak wynika z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych wart. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Ponadto, zgodnie z art.149 § 2 p.p.s.a., sąd - w przypadku, o którym mowa w § 1- może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. W pierwszej kolejności należy jednak wyjaśnić, że złożona skarga została przez sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do treści art. 119 pkt 4 p.p.s.a., który stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W takim przypadku skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nie jest uzależnione od wniosku strony. Ustawodawca dopuszczając możliwość wniesienia skargi na bezczynność organu administracji publicznej, zaniechał zdefiniowania pojęcia "bezczynność". Niemniej, w orzecznictwie zgodnie podnosi się, że bezczynność, o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., ma miejsce w przypadkach, gdy w terminach określonych w art. 35 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 572) – dalej: "k.p.a.", organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadzi postępowanie, ale pomimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, lub nie podejmuje stosownej czynności. Tym samym dla stwierdzenia przez sąd administracyjny bezczynności organu administracji konieczne jest łączne wystąpienie dwóch przesłanek: istnienie ustawowego obowiązku podjęcia określonego działania oraz brak jego podjęcia w terminach określonych przepisami postępowania. Ich łączne zaistnienie obliguje sąd administracyjny do uwzględnienia skargi i zobowiązania organu do wydania aktu lub podjęcia czynności. W konsekwencji zakres sądowej kontroli skargi na bezczynność sprowadza się do ustalenia, czy organ był zobowiązany do wydania aktu lub podjęcia czynności oraz, czy w zakreślonym przepisami procesowymi terminie, dokonał powyższych działań. Oznacza to, że brak działania pomimo takiego obowiązku, przy równoczesnym przekroczeniu terminu załatwienia sprawy, powoduje konieczność uwzględnienia skargi. Zatem bezczynność występuje wówczas, gdy w ustawowo określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności lub wprawdzie prowadzi postępowanie w sprawie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie kończy go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia, innego aktu lub też nie podejmuje przewidzianej prawem czynności. Zaznaczyć przy tym należy, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym uruchomionym skargą na bezczynność, sąd ogranicza się wyłącznie do ustalenia, czy organowi można przypisać opisany powyżej stan, tj. stan bezczynności. Przedmiotem oceny sądu w takim postępowaniu staje się bowiem jedynie kwestia, czy stan bezczynności organu w danej sprawie zachodzi, a jeśli tak, to czy nakazanie organowi załatwienia sprawy jest na datę orzekania przez sąd dopuszczalne, uzasadnione i celowe. W przypadku skargi na bezczynność, przedmiotem kontroli nie jest więc określony akt lub czynność organu, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek działania w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Jednocześnie stosownie do art. 53 § 2b p.p.s.a. wymogiem skutecznego wniesienia do sądu administracyjnego skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ jest jej poprzedzenie ponagleniem skierowanym do właściwego organu. W przedmiotowej sprawie skarżący złożył stosowne ponaglenie, co spowodowało przesłanie akt do Wojewody, który postanowieniem z dnia 30 stycznia 2024 r. stwierdził, iż Burmistrz nie dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania w niniejszej sprawie. Przechodząc do rozważań, czy w niniejszej sprawie doszło do zarzuconej w skardze bezczynności w załatwieniu sprawy przez Burmistrza w zakresie rozpoznania wniosku skarżącego o zameldowanie go na pobyt stały należy wskazać, że zgodnie z art. 12 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia, jak również zobowiązane są do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do jej wyjaśnienia i załatwienia (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). Na gruncie art. 35 § 1 i 3 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Z kolei art. 35 § 5 k.p.a. stanowi, że do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów doręczania z wykorzystaniem publicznej usługi hybrydowej, o której mowa w art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 285, 1860 i 2699), okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, że wniosek skarżącego w przedmiocie zameldowania go na pobyt stały został rozpatrzony po raz pierwszy decyzją Burmistrza z dnia 5 maja 2023 r. o odmowie zameldowania, która następnie została uchylona decyzją Wojewody z dnia 4 lipca 2023 r. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy wniosek ten został rozpatrzony kolejną decyzją Burmistrza z dnia 14 sierpnia 2023 r. o odmowie zameldowania. Decyzja ta została uchylona decyzją Wojewody z dnia 13 października 2023 r. Skoro zatem decyzja Burmistrza z dnia 14 sierpnia 2023 r. została usunięta z obrotu prawnego decyzją organu odwoławczego uchylającą decyzję pierwszoinstancyjną i przekazującą sprawę do ponownego rozpoznania, to obowiązkiem Burmistrza było ponowne rozpatrzenie sprawy w przedmiocie zameldowania, z zachowaniem terminów określonych w art. 35 k.p.a. Jak wynika z akt sprawy, po wydaniu przez Wojewodę decyzji z dnia 13 października 2023 r. uchylającej decyzję pierwszoinstancyjną i przekazującej sprawę do ponownego rozpoznania, akta wróciły do organu I instancji 18 października 2023 r. i od tej daty należy liczyć termin ponownego rozpatrzenia sprawy. Postanowieniem z dnia 31 października 2023 r. Burmistrz zawiesił postępowanie. Postanowienie to zostało uchylone przez Wojewodę postanowieniem z dnia 4 stycznia 2024 r. Jednak okresu zawieszenia postępowania, zgodnie z art. 35 § 5 k.p.a., nie wlicza się do terminu załatwienia sprawy. Chronologia działań organu wskazuje zatem w sposób jednoznaczny, że zarówno ponaglenie, jak i skarga skierowana do Sądu zostały wniesione przedwcześnie, a więc przed upływem kodeksowego – dwumiesięcznego terminu na załatwienie sprawy. W tej sytuacji Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie Burmistrz w dacie wniesienia skargi nie pozostawał w bezczynności. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.