II SAB/Ol 21/14

Dnia 2 kwietnia 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Lipiński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Jezielska Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Protokolant Referent-Stażysta Marta Kudła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 kwietnia 2014 roku sprawy ze skargi A. P. na bezczynność Dyrektora Zespołu Opieki Zdrowotnej w udzieleniu informacji publicznej I. umarza postępowanie sądowe w zakresie bezczynności organu; II. orzeka, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. orzeka o niewymierzaniu organowi grzywny; IV. zasądza od Dyrektora Zakładu Opieki Zdrowotnej na rzecz skarżącego kwotę 100 zł (sto złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że wnioskiem z dnia 6 grudnia 2013r., przesłanym pocztą elektroniczną, z powołaniem się na art. 61 Konstytucji RP, wnioskodawca zwrócił się do dyrektora ZOZ w A o udostępnienie mu informacji publicznej, w postaci kopii wszystkich umów o dzieło i umów zlecenia jakie zostały zawarte przez ZOZ w A w roku 2012 i 2013. Wnioskodawca wnosił o nagranie zeskanowanych umów na nośnik DVD/CD i powiadomienie go mailem o terminie i miejscu odbioru. Pismem datowanym na dzień 24 stycznia 2014r. A. P. wniósł za pośrednictwem Zakładu Opieki Zdrowotnej skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na bezczynność Dyrektora ZOZ w sprawie rozpoznania wniosku skarżącego o udzielenie informacji publicznej. Strona skarżąca zarzuciła organowi naruszenie art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP oraz art. 1 ust. 1 w związku z art. 10 ust. 1 oraz art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej, na skutek nieudostępnienia, w określonym terminie, informacji publicznej zgodnie z wnioskiem. Skarżący wniósł o zobowiązanie strony przeciwnej do dokonania czynności w zakresie udostępnienia informacji publicznych zgodnie z jego wnioskiem z 6 grudnia 2013 r., zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania oraz o wymierzenie Dyrektorowi Zakładu Opieki Zdrowotnej grzywny z uwagi na rażące naruszenie prawa. W uzasadnieniu żądania skarżący stwierdził, że do dnia wniesienia skargi nie otrzymał jakiejkolwiek odpowiedzi na wniosek. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego i nie obciążanie organu kosztami postępowania. Jednocześnie wskazano, że żądana informacja została przekazana skarżącemu 28 stycznia 2014r. wraz z wyjaśnieniem przyczyny opóźnienia w udzieleniu informacji. Z wyjaśnienia tego wynikało, że przyczyną opóźnienia był natłok pracy administracyjnej związany z zakończeniem i rozpoczęciem roku kalendarzowego, kontrole, sprawozdawczość, audyt zewnętrzny i konieczność rozstrzygnięcia konkursów ofert. Na rozprawie skarżący potwierdził fakt udzielenia mu informacji w dniu 28 stycznia 2014r., ale uważa on, że organ pozostaje w bezczynności, bo nie jest to informacja pełna. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Badanie przez sąd administracyjny bezczynności organów na gruncie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U Nr 112, poz.1198 ze zm., dalej jako: u.d.i.p.) musi być poprzedzone oceną, czy żądanie osoby ubiegającej się o udzielenie informacji publicznej mieści się w jej zakresie przedmiotowym i podmiotowym. W rozpoznawanej sprawie nie może budzić wątpliwości, że Dyrektor Zespołu Opieki Zdrowotnej, do której skierowany został wniosek o dostęp do informacji publicznej jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej, w świetle unormowania zawartego w art. 4 u.d.i.p. wyszczególniającego podmioty obowiązane do udostępnienia informacji publicznej. O zakwalifikowaniu określonej informacji, jako podlegającej udostępnieniu w rozumieniu tej ustawy, decyduje kryterium rzeczowe. Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 tej ustawy. Katalog ten nie jest zamknięty. Przyjmuje się, że informacją publiczną jest każda informacja, która dotyczy działania lub finansów, mających charakter publiczny. Informację publiczną może zatem stanowić także treść umów cywilnoprawnych zawieranych przez jednostki wykonujące zadania publiczne i dysponujące majątkiem publicznym. W sprawach ze skarg na bezczynność organu w przedmiocie dostępu do informacji publicznej istotą postępowania sądowego jest ustosunkowanie się przez sąd administracyjny do stanu bezczynności istniejącego w dacie orzekania. Żeby można było mówić o bezczynności podmiotu zobowiązanego należy przede wszystkim stwierdzić, że ciążył na nim, wynikający z przepisów prawa obowiązek wszczęcia postępowania i podjęcia w nim stosownego rozstrzygnięcia (stosownej czynności), a dopiero później, że obowiązku tego, w nakazanym prawem terminie, nie wypełnił. W rozpatrywanym przypadku nie budzi wątpliwości, że wniosek skarżącego skutecznie wszczął postępowanie w przedmiocie dostępu do informacji publicznej. Organ, do którego wpłynął wniosek, jest podmiotem, na którym ciąży obowiązek udzielenia informacji publicznej. Informacja, której domagał się skarżący podlega, z uwagi na przedmiot wniosku, udostępnieniu w trybie dostępu do informacji publicznej. Istotne w sprawie jest jednak i to, że po wniesieniu skargi skarżącemu udostępniono żądane umowy. Kwestią sporną pozostaje pomiędzy skarżącym, a organem to, czy wniosek został załatwiony w całości, czy też organ pozostaje nadal w bezczynności z tego powodu, że umowy "zostały zamazane co do kwot i nie są czytelne". Należało zatem dokonać oceny, czy takie działanie organu nie naruszało prawa. Nie można bowiem pominąć, że w orzecznictwie sądów administracyjnych akceptowanym sposobem udostępnienia informacji publicznej z poszanowaniem dóbr objętych ochroną, jest anonimizacja danych chronionych. W takim przypadku nie zachodzi potrzeba wydawania decyzji administracyjnej. Udzielenie takiej zanonimizowanej informacji przesądza o braku bezczynności po stronie organu. (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 stycznia 2013 r. I OSK 2267/12 dostępny na stronie internetowej https://cbois.nsa.gov.pl). Dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny, w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę uznał, że organ w dniu orzekania przez Sąd nie pozostawał w bezczynności w załatwieniu wniosku strony z dnia 6 grudnia 2013 r. Oczywistym jest, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej. Prawo dostępu do informacji publicznej przysługuje każdemu. Wynika to jednoznacznie z art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i art. 2 ust. 1 u.d.i.p. Nie jest to jednak prawo absolutne. Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie, dokonywanie przez Sąd oceny sposobu i zakresu anonimizacji nie było konieczne. W sytuacji, gdy informacja została udzielona, nakładanie na organ ponownego obowiązku jej udostępnienia, nie znajdowało uzasadnienia. Zważyć należy, że zgodnie z art. 149 § 1 zd. 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Przepis ten nakazuje Sądowi wskazanie zakresu informacji publicznej, która ma być udostępniona, a nie nakazanie organowi ponownego rozpoznania sprawy, wszczętej wnioskiem o udzielnie informacji publicznej. W ocenie Sądu, taka sytuacja miała miejsce w przedmiotowej sprawie. Zbiór informacji utrwalonych na nośniku CD wcześniej nie istniał i organ stworzył go w celu załatwienia wniosku strony. Jeszcze raz należy podkreślić, że w niniejszej sprawie Sąd rozstrzygał jedynie w kwestii bezprzedmiotowości postępowania i podstaw do jego umorzenia. Jeżeli zaś w toku postępowania sądowoadministracyjnego, przed dniem orzekania w sprawie ze skargi na bezczynność, organ administracji publicznej wydał akt lub dokonał czynności, tak jak to ma miejsce w niniejszej sprawie, oznacza to, że organ nie pozostaje w stanie bezczynności i sąd nie może uwzględnić skargi na tzw. milczenie władzy. Nie może bowiem zobowiązać organu do określonego działania, które przed dniem orzekania zostało już podjęte. Bezsprzecznie bowiem organ udzielił skarżącemu wnioskowanej informacji. Dla przedmiotowego rozstrzygnięcia nie mogły mieć znaczenia argumenty zaprezentowane przez skarżącego na rozprawie, odnoszące się do niepełnego zakresu udzielonej informacji poprzez anonimizację niektórych danych. Przede wszystkim strona nie wskazała precyzyjnie jakich informacji organ jej nie udzielił, a Sąd nie jest w stanie tego zweryfikować. Przyjmując zaś, że niekompletność informacji polega na dokonanej przez organ anonimizacji, to stwierdzić trzeba, że zarzut ten nie jest słuszny. Utajnianie niektórych danych jest narzędziem stosowanym przez organy, które ma na celu ochronę niektórych wrażliwych danych podlegających ochronie prawnej (np. dane osobowe). Zastosowanie tego zabiegu nie oznacza jednak, że organ odmawia udzielenia informacji. Wniosek strony dotyczył bowiem udostępnienie mu informacji publicznej, w postaci kopii wszystkich umów o dzieło i umów zlecenia jakie zostały zawarte przez ZOZ w roku 2012 i 2013. Wnioskodawca wnosił o nagranie zeskanowanych umów na nośnik DVD/CD i powiadomienie go mailem o terminie i miejscu odbioru. Żądane informacji zostały przesłane stronie. W treści umów utajniono jedynie niektóre elementy. Jeśli skarżący chciałby poznać utajnione dane, to może przecież zwrócić się do organu z kolejnym wnioskiem o udzielenie informacji o zanonimizowanych danych – czyli kwotach występujących w rzeczonych umowach. Wówczas organ będzie zobligowany rozpoznać wniosek strony zgodnie z trybem określonym w ustawie o dostępie do informacji publicznej (udzielić informacji bądź decyzją odmówić jej udzielenia). W tych okolicznościach w dacie orzekania przez Sąd, organ nie pozostawał w bezczynności. Tym samym na skutek okoliczności, które zaistniały po wniesieniu skargi, a przed wydaniem rozstrzygnięcia przez sąd, postępowanie sądowoadministracyjne co do skarżonej bezczynności stało się bezprzedmiotowe i jako takie podlegało umorzeniu na zasadzie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.. Przepis ten stanowi, że sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe z innych przyczyn niż wymienione w pkt 2 i 3 tego artykułu. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzeczono, jak w rozstrzygnięciu zawartym w pkt I sentencji wyroku. W sytuacji, gdy organ pozostawał w bezczynności w dniu wniesienia skargi, Sąd ma obowiązek dokonać oceny, czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (tak Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 26 lipca 2012r., sygn. akt II OSK 1360/12, ONSA i WSA nr 1/2013, poz. 7). Stosownie do art. 149 § 1 zdanie drugie p.p.s.a., Sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W przedstawionych okolicznościach faktycznych, Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że w niniejszej sprawie bezczynność organu miała charakter rażącego naruszenia prawa. Organ nie zignorował bowiem wniosku o udzielenie informacji publicznej, a jedynie na skutek okoliczności związanych z wykonywaniem dodatkowych czynności na przełomie starego i nowego roku udzielił informacji z opóźnieniem, którego powinien uniknąć, jednak nie można uznać, aby została spełniona przesłanka rażącego naruszenia prawa. Okoliczności te uzasadniają rozstrzygnięcie zawarte w pkt II wyroku. W punkcie III wyroku orzeczono o niewymierzaniu organowi grzywny z uwagi na fakt, że stwierdzona bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa i została przez organ racjonalnie wytłumaczona natłokiem pracy. O kosztach postępowania sądowego orzeczono w pkt IV wyroku na podstawie art. 200 ustawy p.p.s.a., w związku z art. 201 § 1 p.p.s.a. stosownie do wyniku sprawy.