II SAB/Ol 21/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Matczak Sędziowie Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Sędzia WSA Ewa Osipuk (spr.) Protokolant specjalista Anna Piontczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi M.S. na bezczynność Starosty w udostępnieniu informacji publicznej oddala skargę. W skardze, złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, "[...]" zarzucił Staroście "[...]" bezczynność w rozpoznaniu swojego wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Skarżący wniósł o zobowiązanie organu do rozpatrzenia wniosku Skarżącego w terminie 14 dni od otrzymania wyroku wraz ze stwierdzeniem jego prawomocności, o stwierdzenie, że bezczynność nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa, o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości 2.000 zł oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżący podał, że wnioskiem z dnia 17 stycznia 2017 r. wystąpił do Starosty "[...]" o udostępnienie informacji publicznej w zakresie: 1) liczba podmiotów, których mienie zostało nabyte nieodpłatnie przez Skarb Państwa, reprezentowanego przez Starostę "[...]" z mocy prawa z dniem 1 stycznia 2016 r., o których mowa wart. 9 ust. 2a ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym; 2) wykaz mienia nabytego nieodpłatnie przez Skarb Państwa, reprezentowanego przez Starostę "[...]" zgodnie z art. 9 ust. 2 a ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym; 3) liczba postępowań wszczętych przez wierzycieli podmiotów, o których mowa w art. 9 ust. 2a ustawy o której mowa w pkt 1 i 2 , które dochodzone były/są przeciwko Skarbowi Państwa w terminie roku od chwili nabycia mienia przez Skarb Państwa, zgodnie z art. 9 ust. 2b ustawy, o której mowa w pkt l i 2. Skarżący podniósł, że mimo upływu terminu, określonego w art. 13 ust. 1 i 2 ustawy o dostępnie do informacji publicznej, Starosta nie udzielił Skarżącemu żądanej informacji, ani nie wskazano powodów opóźnienia w jej udzieleniu. Oczywiste jest więc, że organ dopuścił się rażącego naruszenia przepisów o dostępie do informacji publicznej i bezczynności w tym zakresie. Skarżący wskazał jednocześnie, że podanie do publicznej wiadomości adresu poczty elektronicznej przez organ należy traktować jako jego zobowiązanie, że wiadomości wysyłane na ten adres będą odbierane. Ryzyko nieodebrania przez organ wysłanego do niego przy użyciu poczty elektronicznej listu, skierowanego na oficjalnie podany adres poczty elektronicznej organu obciążą ten organ. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o umorzenie postępowania, odrzucenie skargi, bądź jej oddalenie, ewentualnie o stwierdzenie, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Podniósł, że wniosek o udzielenie informacji publicznej Skarżący złożył na adres e-mail pracownika Starostwa, a nie na adres Starostwa, które jest urzędem przy pomocy którego organ realizuje swoje zadania. Ponadto, pozyskanie informacji o adresie e-mail Starosty "[...]" jest łatwiejsze i wymaga mniejszej ilości operacji, niż dotarcie do adresu "[...]", na który skierowano wniosek. Organ podał też, że na skutek otrzymanej w dniu 13 lutego 2017 r. skargi na bezczynność, organ niezwłocznie udostępnił oczekiwane informacje, przekazując je na adres poczty e-mail Skarżącego w dniu 14 lutego 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1066), sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm.), powoływanej dalej jako: p.p.s.a., skarga na bezczynność organu administracji przysługuje w sprawach, w których mogą być wydawane decyzje i postanowienia (art. 3 § 2 pkt 1, 2 i 3 p.p.s.a.) oraz w tych sprawach, w których mogą być wydawane akty lub podejmowane czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.). W piśmiennictwie i judykaturze przyjmuje się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności (zob. T. Woś, H. Krysiak-Molczyk i M. Romańska, Komentarz do ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2005, s. 86; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 14 stycznia 2010 r., sygn. akt IV SAB/Wr 66/09). Dodać należy, że wniesienie skargi na "milczenie władzy" jest uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w przypadku odmowy wydania aktu, mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku, choćby organ mylnie sądził, że załatwienie sprawy nie wymaga wydania aktu (zob. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 37). Dla uznania bezczynności konieczne jest zatem ustalenie, że organ administracyjny zobowiązany był na podstawie przepisów prawa do wydania decyzji lub innego aktu albo do podjęcia określonych czynności. Skarga na bezczynność ma bowiem spowodować podjęcie czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej przez zobowiązany podmiot, który takiej czynności nie podejmuje. Zgodnie z art. 10 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek, a informacja publiczna, która może być niezwłocznie udostępniona, jest udostępniana w formie ustnej lub pisemnej bez pisemnego wniosku. Z cytowanych przepisów wynika, że pisemny wniosek składany w trybie tej ustawy nie musi odpowiadać żadnym szczególnym wymogom formalnym. Nie stanowi on bowiem podania w rozumieniu art. 63 K.p.a., gdyż na tym etapie postępowania nie stosuje się przepisów K.p.a. Wniosku nie trzeba też uzasadniać, bo art. 2 ust. 2 u.d.i.p. zwalnia osobę wykonującą prawo do informacji publicznej z obowiązku wykazania interesu prawnego lub faktycznego (z wyłączeniem żądania uzyskania informacji przetworzonej - art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.). Z uwagi na powyższe, uzasadnione jest twierdzenie, że wniosek o udzielenie informacji publicznej może przybrać każdą formę, o ile wynika z niego jasno, co jest przedmiotem wniosku. Za wniosek pisemny należy uznać również przesłanie zapytania pocztą elektroniczną, także wówczas, gdy do jej autoryzacji nie zostanie użyty podpis elektroniczny. Do udzielenia informacji publicznej prostej nie jest bowiem niezbędna pełna identyfikacja wnioskodawcy, skoro wnioskodawca nie musi wykazać się jakimkolwiek interesem prawnym lub faktycznym, aby otrzymać taką informację. Obowiązek organu rozpatrzenia w formie prawem przewidzianej wniosku o udostępnienie informacji publicznej został powiązany z koniecznością skutecznego złożenia przez zainteresowany podmiot wniosku o jej udostępnienie. Należy bowiem przyznać, że skorzystanie z form, które pozwalają na uzyskanie potwierdzenia odbioru podania wniesionego w formie dokumentu elektronicznego przez organ administracji, świadczy o dochowaniu przez wnioskodawcę wymaganej staranności. Wprawdzie ustawodawca nie sprecyzował bliżej formy, w jakiej wniosek powinien zostać złożony, dopuszczając w tym zakresie wyżej wskazane możliwości, nie zmienia to jednak faktu, że dopóki wniosek w sposób niebudzący wątpliwości nie dotrze do organu, to nie można mu zarzucać bezczynności. Natomiast bezsporne ustalenie, że wniosek o udzielenie informacji publicznej dotarł do właściwego organu stanowi warunek oceny, czy w danej sprawie zaistniała zarzucana bezczynność w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Jednocześnie przyjąć należy, że ciężar wykazania powyższej okoliczności - w razie wystąpienia w tym zakresie sporu między stronami - ciąży na stronie skarżącej jako podmiocie, który wywodzi z niej określone skutki prawne. W realiach rozpoznawanej sprawy istotą sporu jest odpowiedź na pytanie, czy – jak twierdzi Skarżący - skutecznie wystąpił on z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej do Starostwa, a wobec tego organ pozostaje w bezczynności, czy też – jak twierdzi organ – skoro wniosek do niego nie dotarł, to nie pozostaje on w bezczynności. Jak wynika z kopii wniosku, załączonej do skargi – Skarżący zaadresował wniosek o udzielenie informacji publicznej: "[...]". Skarżący nie dołączył zaś potwierdzenia złożenia tego wniosku. Ze stanowiska organu w sprawie wynika, że nie otrzymał on tego wniosku. Podniósł, że powyższy adres jest adresem pracownika organu, a nie adresem Starostwa Powiatowego, które realizuje swoje zadania i wskazał, że służą temu następujące adresy: "[...]", podane bezpośrednio po wejściu na stronę internetową Powiatu. Na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2017 r., pełnomocnik organu podał, że z informacji pracownika, którego e-mail został wskazany we wniosku wynika, iż nie widział on tego maila, który został prawdopodobnie potraktowany jako spam i usunięty przez system. Następnego zaś dnia po wpłynięciu do organu skargi, Skarżącemu została udzielona przez organ żądana informacja publiczna, z czego wynika, że dopiero wtedy organ powziął wiadomość o przedmiotowym wniosku o udostepnienie informacji publicznej. Na podstawie akt sprawy, brak jest podstaw do podważenia stanowiska organu o nieotrzymaniu wniosku o udzielenie powyższej informacji publicznej. W orzecznictwie sądów administracyjnych, podzielanym przez tutejszy Sąd, podkreśla się, że wnioskodawcę obciążają pewne obowiązki związane z realizacją wniosku o udostępnienie informacji publicznej, w szczególności, takim obowiązkiem jest dbałość o ustalenie prawidłowego adresu podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji, a także doręczenie wniosku organowi. Dopiero bowiem od chwili doręczenia wniosku materializuje się obowiązek jego rozpatrzenia i od tego momentu biegnie termin, o którym mowa w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Skoro zaś strona wybrała złożenie wniosku drogą elektroniczną, to powinna również zadbać o to, aby wniosek został prawidłowo zaadresowany i doręczony. W szczególności, w celu upewnienia się, że adresat wniosek otrzymał, Skarżący mógł telefoniczne potwierdzić jego wpływ, ale także wysłać wniosek z opcją otrzymania raportu jego doręczenia (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 16 czerwca 2016 r., sygn. akt II SAB/Sz 56/16; wyrok WSA w Łodzi z dnia 9 grudnia 2016 r., sygn. akt II SAB/Łd 228/16). Biorąc powyższe pod uwagę Sąd przyjął, że Skarżący nie wykazał, iż wniosek o udzielenie informacji publicznej został prawidłowo i skutecznie doręczony i nie przedstawił bezspornego dowodu, że wniosek ten rzeczywiście wpłynął na serwer organu gminy. Samo wysłanie wniosku na adres "[...]"nie oznacza wypełnienia przesłanki skutecznego i prawidłowego doręczenia wniosku o udzielenie powyższej informacji publicznej na adres organu. W konsekwencji, Skarżący nie wykazał, że na dzień wniesienia skargi organ pozostawał w bezczynności. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę jako niezasadną na podstawie art. 151 p.p.s.a.