II SAB/Ol 21/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk po rozpoznaniu w dniu 29 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. N. na bezczynność Burmistrza w usunięciu naruszenia prawa postanawia 1/ odrzucić skargę; 2/ zwrócić skarżącemu uiszczony wpis od skargi w kwocie 100 zł. WSA/post.1 – sentencja postanowienia D. N. wniósł do tut. Sądu skargę na bezczynność Burmistrza "[...]" w usunięciu naruszenia prawa. W uzasadnieniu wskazał, że w dniu 18 grudnia 2017 r. na sesji Rady Miejskiej skierował do Burmistrza interpelację w sprawie wyjaśnienia uniemożliwiania mieszkańcom "[...]" korzystania z oficjalnego portalu społecznościowego prowadzonego przez Urząd Miasta i Gminy "[...]". Nie uzyskał od Burmistrza wiążącej odpowiedzi na złożoną interpelację. Burmistrz "[...]" wskazał aby sprawę ograniczeń w korzystaniu z oficjalnego portalu gminnego wyjaśnić w Biurze Promocji Urzędu Miasta i Gminy "[...]". W dniu 19 grudnia 2017 r. w Biurze Promocji zażądał odblokowania jego konta i innych mieszkańców oraz przywrócenie równego traktowania wszystkich użytkowników/mieszkańców zainteresowanych czynnym udziałem w życiu miasta i gminy. Uzyskał informację od pracowników Biura Promocji, że obsługują profil fanpage tylko i wyłącznie merytorycznie, poprzez aktualizację i publikowanie aktualności/postów i nigdy nie dokonywali ustawień blokady jakichkolwiek kont. Wskazał, że w konsekwencji odmówiono mu odblokowania jego konta i załatwienia sprawy uzasadniając tym, że zawsze decyzję w tej sprawie podejmuje tylko i wyłącznie Burmistrz. W związku z powyższym, pismem z dnia 19 grudnia 2017 r. wezwał Burmistrza "[...]" do usunięcia naruszenia prawa i odblokowanie kont użytkowników/mieszkańców gminy "[...]", w tym konta skarżącego oraz ustanowienie "Regulaminu oficjalnego fanpage’a Gminy "[...]" na portalu społecznościowym Facebook". W dniu 26 stycznia 2018 r. otrzymał odpowiedź z Urzędu Miasta i Gminy "[...]" o odblokowaniu tylko i wyłącznie jego konta, co powoduje, że pozostali mieszkańcy w dalszym ciągu są dyskryminowani i mają uniemożliwione korzystanie z usługi publicznej prowadzonej przez organ administracji publicznej. Podniósł, że oficjalny portal/fanpage społecznościowy facebook administrowany i prowadzony przez Urząd Miasta i Gminy jest portalem prowadzonym przez organ samorządowy jako narzędzie służące do dwustronnego komunikowania się organu z mieszkańcami w celu zaspokajania zbiorowych potrzeb wspólnoty lokalnej. Posiadanie i prowadzenie przez Gminę fanpage'u na portalu społecznościowym facebook służy na pewno promocji, przedstawia dokonania władz lokalnych, określa najbliższe zamierzenia czy wskazuje na inicjatywy społeczne ale umożliwia również wymianę poglądów, prowadzenia dyskusji czy komentowania pewnych zdarzeń wynikających z podejmowanych przez Urząd oraz jednostki organizacyjne gminy działalności publicznej. Niestety, jako mieszkaniec, nie ma możliwości korzystania z tych podstawowych funkcji portalu/fanpage'u, ponieważ osoba odpowiedzialna za administrowanie uniemożliwiała to, poprzez zablokowanie konta ograniczając tym samym równe traktowanie. Wskazując na powyższe wniósł o zobowiązanie organu do dokonania czynności usunięcia naruszenia prawa, orzeczenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz wymierzenie organowi grzywny. W odpowiedzi na skargę Burmistrz wniósł o jej odrzucenie wskazując, że sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Wskazać należy, iż badanie merytorycznej zasadności skargi poprzedza sprawdzenie jej wymagań formalnych, w tym dopuszczalności wniesienia skargi, stosownie do art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, dalej: p.p.s.a.). Jednym z elementów podlegających badaniu w tym zakresie stanowi ocena czy skarga została wniesiona w zakresie spraw należących do właściwości sądu administracyjnego (art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne został określony w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188, ze zm.), zgodnie, z którego art. 1 sądy administracyjne w zakresie swej właściwości sprawują kontrolę pod względem legalności, to jest zgodności z prawem, działań lub zaniechań organów administracji publicznej. Kontrola działalności administracji publicznej, sprawowana przez sądy administracyjne, ma charakter ograniczony, co oznacza, że objęte są nią jedynie działania administracyjne wskazane w ustawie. W myśl art. 3 § 2 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (...), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (...), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (...), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Zgodnie z § 2a ww. artykułu sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. Powyższe wyliczenie stanowi katalog zamknięty. Zaskarżenie aktu lub czynności niewymienionych w powyższym katalogu oznacza, iż sprawa nie jest objęta właściwością sądu administracyjnego, a tym samym zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. skarga podlega odrzuceniu. W myśl § 3 cyt. przepisu sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Przedmiot rozpoznawanej skargi stanowi bezczynność Burmistrza w usunięciu naruszenia. Jak wynika z cytowanych powyżej przepisów, skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy administracji przysługuje wyłącznie w sprawach, w których wydawane są: decyzje i niektóre postanowienia (art. 3 § 2 pkt 1-3 P.p.s.a.), inne akty lub podejmowane czynności z zakresu administracji publicznej (pkt 4), pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego (pkt 4a) oraz w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej, ale podjęte tylko w ramach postępowania administracyjnego, tj. na podstawie przepisów K.p.a. lub O.p. Podkreślić należy, iż skarga na bezczynność organu jest w rzeczywistości pochodną skargi na określone formy działania organu, czyli jest dopuszczalna tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje administracyjne, określone postanowienia oraz akty i czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 4 września 2012 r., sygn. akt II GSK 1324/12; z dnia 17 lipca 2012 r., sygn. akt I OSK 1620/12 oraz z dnia 7 lipca 2010 r., sygn. akt II GSK 737/10, dostępne na stronie internetowej - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Skarga na bezczynność jest zatem dopuszczalna tylko wówczas, gdy istnieje przepis prawa zobowiązujący organ do wydania określonego aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. bądź określonego zachowania w postępowaniu administracyjnym czy podatkowym (o których mowa w art. 3 § 2 pkt 9 P.p.s.a.), zaś kontrola sądu sprowadza się do sprawdzenia czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze aktu administracyjnego lub czynności z zakresu administracji publicznej. Mając na uwadze powyższe rozważania, na tle przytoczonego powyżej stanu faktycznego, Sąd stwierdził, iż przedmiotowa skarga jest niedopuszczalna. Burmistrz nie jest bowiem zobowiązany do wydania władczego rozstrzygnięcia administracyjnego w zakresie wniosku złożonego przez skarżącego, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1-3 p.p.s.a., ani wydania aktu lub dokonania czynności, o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a p.p.s.a. Skarga na działalność Burmistrza "[...]" została wniesiona w rzeczonej sprawie w trybie tzw. postępowania skargowego, regulowanego przepisami działu VIII Kodeksu postępowania administracyjnego. W postępowaniu objętym regulacją działu VIII K.p.a. nie rozstrzyga się żadnej sprawy administracyjnej, jedynie informuje się wnioskodawcę (zainteresowanego) o sposobie załatwienia tzw. skargi powszechnej. Przedmiotem skargi powszechnej przewidzianej w art. 227 i nast. K.p.a. mogą być zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Postępowanie zaś w sprawie tego typu skarg cechuje się tym, iż nie ma w nim stron postępowania, nie wydaje się rozstrzygnięć adresowanych do zainteresowanego, jedynie zawiadamia się go o czynnościach wewnętrznych, zmierzających do wyjaśnienia okoliczności podniesionych w skardze. W konsekwencji, działania administracji publicznej będące przedmiotem tego typu skarg nie podlegają kontroli sądów administracyjnych z uwagi na to, iż nie mieszczą się w katalogu czynności i aktów poddawanych nadzorowi sądowemu - art. 3 § 2 p.p.s.a. W związku z tym, w przypadku wniesienia skargi do organu administracji na podstawie art. 227 i nast. K.p.a., stronie nie służy skarga do sądu administracyjnego ani na bezczynność organu, ani na wynik tego postępowania. Do rozpatrzenia skargi powszechnej na działalność Burmistrza właściwa jest Rada Miejska i jest to postępowanie jednoinstancyjne i nie służy na nie dalsza skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Ten pogląd Sądu jest zbieżny z orzecznictwem, zgodnie z którym w sprawach dotyczących postępowania skargowego nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 lutego 2007 r., sygn. akt I OSK 395/06, LEX nr 362475; postanowienie WSA w Warszawie z dnia 24 listopada 2006 r., sygn. akt III SA/Wa 948/06, LEX nr 295005). Wskazać także należy, że skarżący jako radny ma uprawnienia do składania na postawie art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1875) interpelacji i zapytań do wójta, jednak tryb i wynik rozpoznania takiej interpelacji także nie podlega właściwości sądów administracyjnych. Podsumowując powiedziane wyżej, Sąd uznał, że skarga stanowi czynność niemieszczącą się w kategorii spraw, które wymienia art. 3 § 2 p.p.s.a. Natomiast w sytuacji, gdy przedmiotem skargi strona bezsprzecznie czyni akt lub bezczynność niepodlegającą zaskarżeniu do sądu administracyjnego, tak jak w niniejszej sprawie, stwierdzić trzeba, że skarga taka nie należy do właściwości sądu administracyjnego i podlega odrzuceniu. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Jednocześnie wobec faktu, że wniesiona skarga została odrzucona, skarżącemu przysługuje zwrot wpisu na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 232 § 2 p.p.s.a.