II SAB/Ol 24/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędzia WSA Sędzia WSA Protokolant Marzenna Glabas (spr.) Hanna Raszkowska Tadeusz Lipiński Ewa Rychcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi A. J. na bezczynność Komendanta Szpitala "[...]" w przedmiocie wypłaty należności przyznanych decyzją z dnia "[...]" r. nr "[...]" I. zobowiązuje Komendanta Szpitala "[...]" do rozpatrzenia wniosku A. J. z dnia "[...]" r. w przedmiocie wypłacenia należności przyznanych decyzją tego organu z dnia "[...]" r. nr "[...]" w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt organowi przez Sąd. A. J. wystąpił ze skargą do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na bezczynność Komendanta Szpitala Wojskowego "[...]" w sprawie wypłaty podwyżki gwarantowanej ustawą z 2001 r. oraz nagrody rocznej, określonych w decyzji tego organu z dnia 7 listopada 2003 r., wraz z ustawowymi odsetkami od dnia l stycznia 2001 r. W uzasadnieniu podał, że w Szpitalu Wojskowym "[...]" pełnił stałą służbę wojskową jako żołnierz zawodowy zatrudniony na stanowisku kierownika sekcji. Z dniem l lutego 2004 r. w wyniku restrukturyzacji zakładu pracy został przeniesiony do rezerwy. Pierwszy wniosek o dokonanie wypłaty przedmiotowych należności złożył 31 grudnia 2002 r. W odpowiedzi wydano decyzje nr "[...]" z dnia 14 kwietnia 2003 r. i z dnia 7 listopada 2003 r. Kolejne pisma kierowane przez skarżącego do Komendanta Szpitala Wojskowego były bezskuteczne. W odpowiedzi na skargę Komendant Szpitala Wojskowego "[...]" wniósł o odrzucenie skargi stosownie do art. 53§l i art. 58§1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W ocenie organu w sytuacji wniesienia skargi na bezczynność organu konieczne jest, aby skarżący w pierwszej kolejności wykorzystał środek prawny przewidziany w art. 37 kpa, tj. zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia na nie załatwienie sprawy w terminie. Skargę do Sądu wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Ponieważ decyzję z dnia 7 listopada 2003 r. nr "[...]" skarżący odebrał w dniu l grudnia 2003 r., a skargę do Sądu wniósł 28 lutego 2005 r., należy ją odrzucić z uwagi na wyżej wskazane okoliczności. Na wezwanie Sądu skarżący przedłożył pisma z dnia 15 września 2004 r. i 10 grudnia 2004 r. skierowane do Komendanta Szpitala Wojskowego "[...]", z których wynika, iż wzywał on ten organ do wypłacenia zaległych należności finansowych za lata 2001 i 2002 określonych wymienioną wyżej decyzją administracyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Podnieść należy, iż w myśl art. l § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na bezczynność (milczenie) organu administracji publicznej, gdy organ w ustalonym w przepisach prawa terminie nie wydał decyzji administracyjnej lub postanowienia, bądź innego aktu albo nie podjął innej czynności z zakresu administracji publicznej. Skarga wniesiona w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie. Jak wskazano wyżej skarga dotyczy bezczynności organu, którym jest niewątpliwie w tej sprawie Komendant Szpitala Wojskowego "[...]", stosownie do § 7 ust. l w zw. z § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 20 lipca 2000 r. w sprawie nagród rocznych, nagród pieniężnych w formie wyróżnienia oraz zapomóg dla żołnierzy (Dz. U. Nr 65, poz. 770) i § 17 ust. l w zw. z § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 15 czerwca 2000 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o uposażeniu żołnierzy (Dz. U. Nr 62, poz. 729 ze zm.). Bezczynność ta nie polega jednak na braku wydania decyzji administracyjnej czy też postanowienia, lecz zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 w związku z § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) odnosi się do innego niż określono w pkt 1-3 aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącego uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Wyjaśnić należy, że skoro przedmiotem bezczynności organu administracji publicznej nie jest niewydanie decyzji administracyjnej określającej należne stronie skarżącej należności finansowe, lecz bezczynność tego organu w zakresie podjęcia czynności wynikających z decyzji oraz przepisów prawa, to nie zasługuje na aprobatę stanowisko organu odnośnie konieczności odrzucenia skargi w tej sprawie z powodu nie wyczerpania toku instancji. W błędzie pozostaje organ uważając, iż w zakresie braku wykonania czynności polegającej na wypłaceniu należności finansowych z tytułu wyrównania uposażenia za lata 2001 i 2002 skarżący zobowiązany był najpierw wystąpić z zażaleniem do organu administracji publicznej wyższego stopnia w trybie art. 37 kpa, gdyż sprawa samej wypłaty uposażenia żołnierzowi zawodowemu (a nie ustalenie do niej prawa) nie należy do spraw załatwianych drogą decyzji administracyjnych, a wobec tego brak jest podstaw do stosowania procedury przewidzianej w Kodeksie postępowania administracyjnego. Kolejny problem, na który organ zwrócił uwagę w odpowiedzi na skargę, to kwestia terminu w jakim skarga została wniesiona. Zgodnie z art. 52 § l ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jakie służyły skarżącemu w toku postępowania przed organem właściwym w sprawie. § 3 tego przepisu stwierdza natomiast, że jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, można ją wnieść na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, po .wcześniejszym wezwaniu na piśmie organu - w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu czynności - do usunięcia naruszenia prawa. Oczywistym jest jednak, że w przypadku bezczynności organu w zakresie i aktów i czynności, w stosunku do których nie przysługują sformalizowane środki zaskarżenia, nie może wchodzić w grę wymóg przewidziany w art. 52 § l ustawy, jak i wymóg przewidziany w § 3 tego przepisu. Nie można bowiem w terminie 14 dni wnieść wezwania do usunięcia naruszenia prawa, skoro organ nie podjął takiej czynności. Należy przyjąć zatem, iż wymóg ten w odniesieniu do bezczynności organu w zakresie czynności lub aktu, od których nie przysługują sformalizowane środki zaskarżenia nie ma zastosowania i wezwanie takie może być przez stronę skarżącą wniesione w każdym czasie. Sąd w tej kwestii podziela stanowisko wyrażone przez Tadeusza Wosia w pracy zbiorowej - Postępowanie sądowoadministracyjne - "Wydawnictwa Prawnicze LexisNexis" Warszawa 2004, str. 85. W tym miejscu wyjaśnić należy również, że wobec brzmienia art. 53 powołanej ustawy ograniczenie czasowe we wnoszeniu skargi nie dotyczy wszystkich kategorii skarg na bezczynność organu administracji publicznej. Istota tego przepisu polega bowiem na niedopuszczeniu do nieograniczonego w czasie kwestionowania rozstrzygnięć "w sprawie" oraz aktu lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4 ustawy. Celem skargi na bezczynność jest natomiast wymuszenie na organie określonego w przepisach prawa zachowania. Tak więc skarga na bezczynność nie jest tożsama z pojęciem skargi na czynności, gdyż pierwsza z nich dotyczy właśnie braku takiej czynności i o takiej bezczynności ustawodawca nie wspomina w art. 53 ww. ustawy. Oznacza to zatem, że skargę na bezczynność można skutecznie wnieść aż do czasu podjęcia czynności, jak w mniejszej sprawie. Jedynym bowiem wymogiem w takim przypadku jest wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa. Z przekazanych akt sprawy wynika, że strona skarżąca wezwała do usunięcia naruszenia prawa Komendanta Szpitala Wojskowego, gdyż za takie wezwanie należy uznać pisma A. J. z dnia 15 września 2004 r. i 10 grudnia 2004r. Brak jest zatem podstaw do odrzucenia skargi w trybie art. 58 § l pkt powołanej ustawy. Z przekazanych akt sprawy wynika, iż Komendant Szpitala Wojskowego "[...]" przyznał A. J., wówczas jeszcze żołnierzowi zawodowemu - majorowi, decyzją z dnia 7 listopada 2003 r. Nr "[...]", wyrównanie uposażenia za lata 2001 i 2002 wraz z odsetkami do dnia zapłaty oraz nagrodę roczną za lata 2001 i 2002. Wobec niewykonania niniejszej decyzji, jak również obowiązku wynikającego z art. 7 ust. l ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy (Dz. U. z 2002 r. Nr 76, poz. 693 ze zm.) w związku z § 12 ust. l rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 15 czerwca 2000 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o uposażeniu żołnierzy, w myśl których to przepisów uposażenie żołnierzom, wypłaca się miesięcznie z góry w pierwszym dniu roboczym miesiąca kalendarzowego, za który uposażenie to przysługuje, natomiast nagroda roczna jest przyznawana za okres roku kalendarzowego, w którym jest wypłacana, i wypłaca się ją w miesiącu sierpniu przed dniem Święta Wojska Polskiego, stosownie do § 4 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 20 lipca 2000 r. w sprawie nagród rocznych, nagród pieniężnych w formie wyróżnienia oraz zapomóg dla żołnierzy (Dz. U. Nr 65, poz. 770), skarżący występował do Komendanta o wypłatę należnego uposażenia, zaś pismami z dnia 15 września 2004 r. i 10 grudnia 2004r. wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa i wypłacenia zaległych należności finansowych za lata 2001 i 2002. Nie budzi wątpliwości Sądu okoliczność, iż skarżący nie dochodzi wydania decyzji w sprawie należnego mu wynagrodzenia, gdyż w tej sprawie właściwy organ stosownie do art. 9 ust. l i 4 ustawy o uposażeniu żołnierzy wydał już decyzję administracyjną, którą określono uprawnienie strony - zindywidualizowano wysokość wyrównania uposażenia oraz nagrody rocznej, któremu to uprawnieniu strony skarżącej odpowiada obowiązek organu do wykonania określonej czynności zakresu administracji publicznej, lecz pragnie doprowadzić do podjęcia przez ten organ czynności z zakresu administracji publicznej polegającej na wypłaceniu wynagrodzenia wraz z nagrodą roczną. W tym zakresie Komendant jest organem uprawnionym do prowadzenia działalności mieszczącej się w zakresie pojęcia "działalność administracji publicznej". Skoro zatem milczenie organu co do czynności dotyczącej uprawnienia wynikającego z przepisu prawa ma miejsce w niniejszej sprawie, skarga zasługuje na uwzględnienie. W świetle powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny, stwierdzając bezczynność Komendanta Szpitala Wojskowego "[...]", na zasadzie art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku, wyznaczając czternastodniowy termin do rozpatrzenia wniosku skarżącego w przedmiocie wykonania decyzji tego organu z dnia 7 listopada 2003 r. Na marginesie wskazać jedynie należy, iż termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi - art. 286 § l ww. ustawy.