II SAB/Ol 24/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Osipuk Sędziowie Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Sędzia WSA Piotr Chybicki (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi A. B. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania o udostępnienie informacji publicznej przez Wójta Gminy D. 1/ zobowiązuje Wójta Gminy D. do rozpoznania pkt. 2 – 5 i 7 wniosku skarżącej z 9 listopada 2023 r. - w terminie 14 dni; 2/ stwierdza, że organ nie dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania; 3/ stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4/ nie wymierza organowi grzywny; 5/ zasądza od Gminy D. na rzecz A. B. kwotę 100 zł (sto złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. 9 listopada 2023 r. I.B. (skarżąca), będąca przedstawicielem Wojewody Warmińsko- Mazurskiego w Radzie [...] w D., wystąpiła mailowo do organu (za pośrednictwem Sekretarza Gminy D.) z wnioskiem o udzielenie informacji publicznej w następującym zakresie: 1/ Od kiedy r. pr. Pan Ł.P. świadczy usługę w zakresie obsługi Rady [...] w D.? 2/ Na jakiej podstawie prawnej r. pr. Pan Ł.P. świadczy usługę w zakresie obsługi Rady [...] w D.? 3/ Jeśli r. pr. Pan Ł.P. świadczy obsługę Rady [...] na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej, proszę o przesłanie kopii tej umowy. 4/ Proszę o przesłanie kopii faktur/rachunków wystawionych w związku ze świadczeniem usługi przez r.pr. Pana Ł. P. w zakresie obsługi Rady [...] w D. 5/ Proszę o wskazanie, czy wynagrodzenie w związku ze świadczeniem usługi przez r. pr. Pana Ł.P. w zakresie obsługi Rady [...] w D. ma charakter ryczałtowy? Ile wynosi? Czy wynagrodzenie ustalone jest w skali miesięcznej, czy za każde posiedzenie Rady [...]? 6/ W związku ze świadczeniem usługi przez r. pr. Ł.P. w zakresie obsługi Rady [...] w D. proszę o wskazanie kto fizycznie zajmuje się przygotowywaniem projektów aktów prawnych związanych z działalnością Rady [...]? 7/ Na jakiej podstawie prawnej i faktycznej został dokonany wybór r. pr. Pana Ł.P. do obsługi Rady [...] w D.? Podała, że początkowo wniosek został skierowany do Przewodniczącego Rady [...] w D. Otrzymała odpowiedz na pytanie nr 1 i 6. W odniesieniu do pytań nr 2-5 oraz 7 poinformowano ją, że stroną zobowiązania zawartego z r. pr. Ł.P. jest Gmina D., która zapewnia prawną obsługę posiedzeń Rady [...] w D. W odpowiedzi na to skarżąca ponowiła wniosek kierując go do Gminy D., za pośrednictwem Sekretarza Gminy Pana W.S. Dodała, że 5 stycznia 2024 r. organ odmówił udzielenia odpowiedzi na wniosek z 9 listopada 2023 r. Jako przyczynę wskazując nadużycie ustawowego prawa do informacji publicznej. W skardze skarżącą zarzuciła naruszenie: 1/ art. 6 ust. 1 pkt. 5 lit. c w zw. z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej poprzez błędną wykładnię, polegającą na uznaniu, że żądana informacja nie może być udzielona z uwagi za nadużycie prawa do informacji publicznej ze względu na: a) wykorzystanie prawa do informacji publicznej do cyt. "celu innego niż troska o dobro publiczne" oraz b) stanowi cyt. "bezpodstawną ingerencję w pomoc prawną udzielaną organowi przez prawników", podczas gdy nie ulega najmniejszej wątpliwości, że wynagrodzenie radcy prawnego świadczącego obsługę prawną jednostki samorządu terytorialnego, jako finansowane ze środków publicznych stanowi informację publiczną o majątku j.s.t., zaś sposób zarządzania tym majątkiem oraz gospodarowania środkami publicznymi powinien być transparenty, 1/ art. 16 ust. 1 u.d.i.p. poprzez jego niezastosowanie i załatwienie sprawy poprzez poinformowanie wnioskodawcy zwykłym pismem o odmowie udzielenia informacji publicznej, podczas gdy odmowa udostępnienia informacji publicznej przez organ władzy publicznej- także w wyniku uznania, że wniosek stanowi nadużycie prawa- następuje w drodze decyzji, a zatem organ nie wydając decyzji dopuścił się bezczynności, 3/ art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p. poprzez ich niezastosowanie i tym samym nieudzielenie informacji w ustawowym terminie, przy czym uchybienie to przybrało dwie formy: - opieszałości w prowadzeniu postępowania i nadużycia prawa do przedłużenia terminu udzielenia informacji publicznej poprzez nieuzasadnione 3-krotne przedłużanie terminu załatwienia sprawy, w sytuacji gdy zakres wniosku był bardzo niewielki, a udzielenie informacji publicznej nie wiązało się z nadmierną uciążliwością dla Organu oraz: - niedotrzymanie wyznaczonego uprzednio przez organ terminu udzielenia informacji i publicznej ostatecznie na dzień 5 stycznia 2024 r. i pozostawanie Organu w bezczynności od tego dni. Argumentowała, że zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt. 5 lit. c u.d.i.p. udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o majątku publicznym, w tym o majątku jednostek samorządu terytorialnego. Nie ulega żadnej wątpliwości, że kwestie dotyczące wynagrodzenia radcy prawnego, który świadczy pomoc prawną na rzecz jednostki samorządu terytorialnego, jako informacje o majątku tej jednostki, stanowią informację publiczną. Dlatego dane dotyczące umowy zawartej z radcą prawnym na obsługę prawną nie podlegają ochronie przewidzianej w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Jawne są również wystawione przez radcę prawnego rachunki i faktury za obsługę prawną. Dodała, że będąc przedstawicielką Wojewody Warmińsko- Mazurskiego w Radzie [...] w D. działała w interesie publicznym, bowiem kontrola prawidłowości wydatkowania finansów publicznych i transparentność tych wydatków zawsze leży w interesie publiczny. Podnosząc zarzuty wniosła o 1/ zobowiązanie organu do udzielenia informacji publicznej zgodnie z wnioskiem w terminie 7 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2/ stwierdzenie, że Wójt Gminy D. dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania w zakresie rozpoznania wniosku Skarżącej; 3/ stwierdzenie, że bezczynność Wójta Gminy D. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 4/ Wymierzenie organowi grzywny w wysokości 1000 zł (jeden tysiąc złotych); 5/ zasądzenie od organu na rzecz Skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych, 6/ przeprowadzenie dowodu z dokumentów załączonych do skargi na okoliczności wskazane szczegółowo w uzasadnieniu skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnić należy, że sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej jako: "p.p.s.a.")., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Powyższe determinuje zakres kontroli sądu, sprowadzającej się w tym wypadku do oceny, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego lub czynności i czy organ pozostaje w zwłoce w rozpatrzeniu wniosku. Uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania sąd orzeka na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., który określa, że w tym przypadku sąd: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. W myśl art. 149 § 1a p.p.s.a. jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto, na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzec skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie skarżąca domagała się informacji w trybie ustawy dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 902, dalej jako: "u.d.i.p."). W doktrynie wskazuje się, że informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (zob. M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznych w świetle orzecznictwa NSA, Toruń 2002, s. 28-29). Udostępnianie zaś informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki i nie później niż w terminie 14 dni - art. 13 ust. 1 u.d.i.p., za wyjątkiem sytuacji przewidzianych w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2. Stosownie do art. 13 ust. 2 u.d.i.p. jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1). Natomiast stosownie do art. 14 ust. 2 u.d.i.p. jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się. Nie jest natomiast odmową udzielenia informacji publicznej wskazanie, że się ich nie posiada. Jednakże o tym fakcie organ winien powiadomić wnioskodawcę pisemnie, wskazując – jeśli posiada taką wiedzę, gdzie zainteresowany żądane informacje może uzyskać. Organ nie ma natomiast obowiązku wydawania w takiej sytuacji decyzji administracyjnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 27 września 2002r., II SAB 289/02). Art. 4 ust. 1 u.d.i.p. stanowi, że obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: organy władzy publicznej, organy samorządów gospodarczych i zawodowych, podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Nie ulega, zatem wątpliwości, ze Wójt Gminy D. jest podmiotem zobowiązanym do udostepnienia informacji publicznej. Jednocześnie wynagrodzenie radcy prawnego świadczącego pomoc prawną na rzecz gminy (jej jednostek organizacyjnych, pomocniczych) jako informacja dotycząca majątku jednostki samorządu terytorialnego jest informacją publiczną. Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z 25 marca 2003 r., sygn. II SA 4059/02 (LexPolonica nr 361165) wskazał, że informacją publiczną w rozumieniu ustawy będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywanie przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Musi ona dotyczyć sfery istniejących już faktów, a nie niezmaterializowanych w jakiejkolwiek postaci zamierzeń podejmowania określonych działań, i może pochodzić od dowolnych podmiotów, jeżeli tylko dotyczy "sprawy publicznej" w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Za informację publiczną uznaje się zatem m.in. treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej, lecz wykonującego zadania publiczne. Są nią zarówno dokumenty bezpośrednio przez podmioty te wytworzone, jak i te, których używają one przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet, gdy nie pochodzą one wprost od nich. (por. I. Kamińska, M. Rozbicka- Ostrowska: Ustawa o dostępie do informacji publicznej, Komentarz, LexisNexis, Wyd. 2, s. 17, 18). Podkreślić należy, że pojęcie informacji publicznej musi być rozumiane szeroko, a zatem za informację publiczną należy uznać każdą wiadomość wytworzoną przez szeroko rozumiane władze publiczne, a także inne podmioty sprawujące funkcje publiczne, w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. O zaliczeniu określonej informacji do kategorii informacji publicznej decyduje jedynie spełnienie przesłanek z art. 1 uat. 1 u.d.i.p., przy odczytaniu których pomocny jest katalog zawarty w art. 6 ust. 1 u.d.i.p. (por. wyrok NSA z 12 kwietnia 2019 r., I OSK 881/18, CBOSA). Innymi słowy, pojęcie informacji publicznej, odnosi się do wszelkich faktów dotyczących spraw publicznych i tych, które odnoszą się do publicznej sfery działalności, a oceny w tym zakresie należy dokonywać każdorazowo na tle konkretnej sprawy.Oznacza to, że informacją publiczną o majątku jednostek samorządu terytorialnego będzie w konsekwencji treść każdej umowy cywilnoprawnej dotyczącej tego majątku, w tym mającej wpływ na stan tego majątku, czy sytuację prawną składników tego majątku. Sposób zarządzania tym majątkiem oraz sposób gospodarowania środkami publicznymi powinien być bowiem transparentny. W orzecznictwie wskazuje się, że ujawnieniu podlegają dane stron zawieranych umów cywilnoprawnych, na podstawie których osoby je zawierające otrzymają wynagrodzenie ze środków publicznych lub będą realizować zadania publiczne. Taki charakter bezsprzecznie mają informacje dotyczące obsługi prawnej Urzędu Gminy. Zagadnienia, ogólnie rzecz biorąc związane z obsługą prawną urzędu i kosztami tej obsługi, stanowią informację publiczną w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. b, pkt 3 lit. a, pkt 5 lit. c u.d.i.p. Jest to pogląd utrwalony w orzecznictwie, w którym wskazuje się, że z treści umów o pracę lub innego rodzaju umów zawieranych z zatrudnionymi aktualnie w instytucji publicznej, jaką jest Urząd Gminy, mogą wynikać nie tylko kwestie dotyczące dysponowania majątkiem publicznym, ale również zasady funkcjonowania danego podmiotu, informacje o osobach sprawujących określone funkcje i ich kompetencje. Umowy te obrazują zasady funkcjonowania tej instytucji i sposób gospodarowania środkami publicznymi. Stanowisko takie uzasadnione jest funkcją kontrolną dostępu do informacji publicznej, ponieważ poprzez kontrolę, z jakimi osobami podpisywane są umowy, można stwierdzić, czy środki publiczne są wydawane w sposób racjonalny i gospodarny oraz czy umowa nie stanowi swego rodzaju narzędzia "korupcji politycznej", czy też przejawu nepotyzmu, co w oczywisty sposób niszczy zasady działania demokracji lokalnej, której odzwierciedleniem jest funkcjonowanie samorządu terytorialnego. W celu realizacji konstytucyjnej zasady transparentności działania podmiotów wykonujących funkcje publiczne i gospodarujących mieniem publicznym oraz jawności wydatkowania funduszy publicznych koniecznym jest zatem zapewnienie obywatelom wiedzy na temat tego, kto zawierając umowy z takimi podmiotami, staje się beneficjentem środków publicznych. W rozpoznawanej sprawie wniosek o udzielenie informacji publicznej przesłany został organowi pocztą elektroniczną 9 listopada 2023 r. Termin 14 dni od dnia wniesienia wniosku upływał zatem 23 listopada 2023 r. Organ udzielił skarżącej odpowiedzi na pytania z pkt 1 i 6 pismem z 31 października 2023r. (będącym reakcją na pismo skarżącej adresowane do przewodniczącego Rady [...] w D.). Natomiast w pozostałym zakresie pismem z 5 stycznia 2024r. odmówił udostepnienia informacji w żądanym zakresie powołując się na nadużycie prawa do informacji publicznej. Zatem rzeczona informacja została udzielona z naruszeniem terminu. Choć gwoli wspomnieć należy, że organ (Sekretarz Gminy D. z up. Wójta) dwukrotnie, 15 i 18 grudnia 2023r. wyznaczał nowy termin załatwienia sprawy, jednakże powody tamże wskazane nie uzasadniały przedłużenia terminu, nie wspominając, że w dacie ich sporządzania upłynął już termin załatwienia sprawy. Zatem okolicznością bezsporną jest naruszenie przez organ 14 dniowego terminu wynikającego z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Z tych powodów Sąd stwierdził, że zarzucana w skardze bezczynność okazała się uzasadniona. Mając powyższe należało zobowiązać Wójta Gminy D. do rozpoznania pkt.2-5 i 7 wniosku skarżącej z 9 listopada 2023r. w terminie 14 dni. Jednocześnie Sąd uznał także, że organ nie dopuścił się przewlekłego prowadzenia postepowania. Postępowanie bowiem jest prowadzone przewlekle, jeśli w granicach czasowych przeznaczonych na załatwienie sprawy, organ działa opieszale, nieefektywnie i nie rozstrzyga sprawy, mimo że brak jest do tego przeszkód. W sprawie, jak już wspominano Sekretarz Gminy D. informował występującą z wnioskiem o przyczynie niezałatwienia prawy wskazując jej nowy termin. Ostatecznie ustosunkował się do wniosku pismem z 5 stycznia 2024r. Dostrzec wypada też, ze przed wystąpieniem do Wójta Gminy D. za pośrednictwem Sekretarza tej Gminy skarżąca z tożsamym wnioskiem występowała do przewodniczącego Rady [...] w D. – W.S., który jednocześnie pełni funkcję Sekretarza tej Gminy. Pomiędzy tym stronami odbywała się korespondencja mailowa (pkt 2 wyroku). Z tych samych powodów Sąd uznał, że bezczynność jakiej dopuścił się organ nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a p.p.s.a.). Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość kwalifikowaną, kiedy zachowanie organu posiadałoby pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako naruszenie. W orzecznictwie podkreśla się, że bezczynność organu będzie miała charakter rażący, gdy odpowiednio brak działania lub poważne opóźnienia w podejmowanych przez organ czynnościach oczywiście pozbawione są jakiegokolwiek racjonalnego usprawiedliwienia (por. wyroki NSA z 4 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 3374/18 oraz z 7 marca 2018 r., sygn. akt I OSK 2311/17, wyroki WSA w Krakowie z 23 lipca 2019 r., sygn. akt III SAB/Kr 67/19 CBOSA). Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niemożliwe do zaakceptowania w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne" - takie stanowisko, akceptowane w pełni przez Sąd, wyrażono w doktrynie (zob. B. Adamiak i J. Borkowski, Komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego, Warszawa 1998 r., s. 808-812). Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Zachowanie podmiotu zobowiązanego w kontrolowanej sprawie nie miało bowiem cech lekceważącego traktowania obowiązków nakładanych na niego mocą u.d.i.p, jaskrawego braku woli załatwienia sprawy, czy ewidentnego niestosowania przepisów prawa. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie nie zaszły okoliczności, które wskazywałyby na kwalifikowaną postać naruszenia prawa przez organ (pkt 3 sentencji wyroku). Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Uwzględnić należało powyżej poruszone okoliczności stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy. Trudno zatem uznać, że po stronie organu nie zaistniał zatem stan lekceważenia prawa. Rozpatrując wniosek skarżącej o wymierzenie organowi grzywny zwrócić należy uwagę na przytoczone powyżej brzmienie art. 149 § 2 p.p.s.a. Użyte w przytoczonym przepisie sformułowanie "może ponadto orzec" oznacza, że decyzja o wymierzeniu grzywny została pozostawiona uznaniu sądu. Za jej orzeczeniem przemawia w szczególności sytuacja, gdy stwierdzona bezczynność ma kwalifikowany charakter, tj. wystąpiła z rażącym naruszeniem prawa. Jednocześnie należy zastrzec, że z analizowanego przepisu nie wynika, by zastosowanie przewidzianych w nim instytucji ograniczało się jedynie do wyjątkowych sytuacji. Sąd winien wziąć pod uwagę możliwość zastosowania tego środka także wówczas, gdy okoliczności danej sprawy są niemożliwe do zaakceptowania w kontekście ochrony praw strony. Grzywnie przypisuje się funkcję represyjną i prewencyjną - ma ona na celu zdyscyplinowanie organu (tak: wyrok NSA z 9 sierpnia 2023 r., I OSK 1675/21). W ocenie Sądu za bezzasadne należało uznać nałożenie na organ grzywny (pkt 4 wyroku). Działanie organu nie cechowało lekceważenie prawa, a bezczynność nie nosiła cech rażącego naruszenia prawa. Organ z uwagi na przeszkody obiektywne naruszył instrukcyjny termin załatwienia sprawy, lecz nie termin maksymalny. Nadto wyznaczał nowe terminy załatwienia sprawy zgodnie z art. 13 ust. 2 u.d.i.p. O kosztach postępowania, obejmujących wpis od skargi w wysokości 100 zł, orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. (pkt 5 wyroku).