II SAB/Ol 27/04
WyrokWSA w Olsztynie2004-09-06
Skład orzekający: Marzenna Glabas, Asesor WSA Irena Szczepkowska, Sędzia WSA Grażyna Wojtyszek, Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółdzielnia mieszkaniowa jest zobowiązana do udostępnienia informacji publicznej członkowi spółdzielni, a jeśli tak, to w jakim zakresie i formie?Ratio decidendi
Spółdzielnie mieszkaniowe są podmiotami zobowiązanymi do udostępniania informacji publicznej na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej, ponieważ wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym. Odmowa udostępnienia informacji lub brak odpowiedzi w ustawowym terminie (14 dni) stanowi bezczynność organu, która uzasadnia skargę do sądu administracyjnego. Organ ma obowiązek udostępnić informację lub wydać decyzję o odmowie, zapewniając możliwość kopiowania lub przeniesienia danych na nośnik.Stan faktyczny
Członek spółdzielni mieszkaniowej zwrócił się do niej o udostępnienie informacji o kosztach eksploatacji zasobów, kosztach zarządu, wydatkach z funduszu remontowego oraz kosztach prowadzenia działalności gospodarczej za określony okres. Spółdzielnia odmówiła udostępnienia informacji, powołując się na przepisy ustawy o rachunkowości oraz twierdząc, że skarżący rozpowszechniał wcześniej uzyskane informacje. Skarżący wniósł skargę na bezczynność spółdzielni do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny zobowiązał Spółdzielnię Mieszkaniową do rozpatrzenia wniosku L. U. z dnia 14 czerwca 2004 r. i podjęcia czynności wynikających z ustawy o dostępie do informacji publicznej w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku, a także zasądził od Spółdzielni na rzecz L. U. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędzia WSA Asesor WSA Protokolant Alicja Jaszczak-Sikora Irena Szczepkowska (Spr.) Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 września 2004 r. sprawy ze skargi L. U. na bezczynność Spółdzielni Mieszkaniowej w przedmiocie udzielenia informacji publicznej: I. zobowiązuje Spółdzielnię Mieszkaniową do rozpatrzenia wniosku L. U. z dnia 14 czerwca 2004 r. i podjęcia czynności wynikających z ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku; II. zasądza od Spółdzielni Mieszkaniowej na rzecz L. U. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
II SAB/Ol 27/04
UZASADNIENIE
L. U., członek "[...]" Spółdzielni Mieszkaniowej w O., w dniu 13 lipca 2004 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na bezczynność Zarządu "[...]" Spółdzielni Mieszkaniowej wnosząc o zobowiązanie Zarządu Spółdzielni do podania informacji o poniesionych w okresie od l stycznia 2003 r. do 30 kwietnia 2004 r. kosztach eksploatacji zasobów, w tym odrębnie o kosztach zarządu, wydatkach z funduszu remontowego oraz o kosztach prowadzenia działalności gospodarczej - zarządzania budynkami obcymi.
Z treści skargi oraz dołączonej do niej korespondencji prowadzonej przed jej wniesieniem z "[...]" Spółdzielnią Mieszkaniową wynika, że pismem z dnia 14 czerwca 2004 r., powołując się na przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. Nr 112 poz. 1198). skarżący wystąpił do Zarządu wymienionej Spółdzielni o udzielenie mu informacji w zakresie określonym w petitum skargi. Skarżący wnioskował, aby informacja ze względów ekonomicznych była sporządzona np. w formie stosownego wydruku komputerowego służącego do celów księgowych, z uwzględnieniem co najmniej takich danych, jak określenie danego wydatku oraz jego kwoty. Wskazując na względy ekonomiczne skarżący zaproponował, aby interesujące go informacje zostały zawarte w formie zapisu na dyskietce w formatach programów biurowych Word lub Excel. Z uwagi na zbliżające się Walne Zgromadzenie skarżący prosił o udostępnienie mu wskazanych danych w terminie nie dłuższym niż 3 dni.
W pisemnej odpowiedzi z dnia 17 czerwca 2004 r. Prezes Zarządu i członek Zarządu (główny księgowy) stwierdzili, iż żądanie przedłożenia dokumentów wymienionych przez skarżącego sprzeczne jest z art. 71 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2000 r. Nr 76 poz.. 694, z późn. zm.), a także, że w dniu 14 czerwca 2004 r. udostępniono skarżącemu w siedzibie biura Spółdzielni zapoznanie się ze sprawozdaniem finansowym za 2003 r. Ponadto poinformowano L. U., że Zarząd Spółdzielni podtrzymuje stanowisko przedstawione w piśmie z dnia 4 czerwca 2004 r." dotyczące odmowy wydania
kserokopii uchwal podjętych przez Walne Zgromadzenie, w którym argumentował, że takie uprawnienie członka nie zostało przewidziane w statucie Spółdzielni. Stwierdzono także, że żądanie skarżącego może zostać spełnione po wprowadzeniu zmian w statucie przez Walne Zgromadzenie, które może uwzględnić wspomniane przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Skarżący dołączył do skargi kserokopię pisma z dnia 28 czerwca 2004 r. skierowanego do Rady Nadzorczej Spółdzielni Mieszkaniowej w O., z którego wynika, że zwrócił się do tegoż organu o ustosunkowanie się do odmowy Zarządu udzielenia mu informacji o kosztach działalności Spółdzielni.
W odpowiedzi na skargę "[...]" Spółdzielnia Mieszkaniowa w O. wniosła o oddalenie skargi uznając ją za bezpodstawną i przedwczesną. W związku z zarzutem skarżącego, że Zarząd odmawiając udostępnienia informacji wskazał na sprzeczność z art. 71 ustawy z dnia 29 września 1999 r., bez bliższego uzasadnienia na czym w niniejszej sprawie ta sprzeczność polega, wskazał, że zapis art. 71 ust. l powołanej ustawy stanowi, że dokumenty inwentaryzacyjne i sprawozdania finansowe należy chronić przed nieupoważnionym rozpowszechnianiem. Podniesiono, że przed Walnym Zgromadzeniem odbytym w dniu 27 czerwca 2002 r. skarżący rozpowszechniał uzyskane informacje poprzez rozwieszanie ich na klatkach schodowych budynków Spółdzielni.
Zdaniem Spółdzielni nie odpowiada prawdzie, że nie udostępniała skarżącemu zapoznanie się z żądanymi materiałami, co wynika z udzielonej skarżącemu pisemnej odpowiedzi z dnia 17 czerwca 2004 r. Ponadto w ocenie Spółdzielni skarga jest przedwczesna, ponieważ skarżący nie wyczerpał postępowania wewnątrzspółdzielczego w sprawie udostępnienia mu żądanych informacji.
Na rozprawie sądowej skarżący poparł skargę, natomiast pełnomocnik Spółdzielni wniósł o odrzucenie skargi oraz dołączenie do akt kserokopię informacji rozwieszanych przez powoda na klatkach schodowych. Uczestniczący w rozprawie prezes Zarządu Spółdzielni Mieszkaniowej w O. oświadczył, że skarżący wszystkie żądane informacje otrzymał ustnie bądź po zapoznaniu się z dokumentami Spółdzielni na piśmie, otrzymał też informacje za ten okres poprzez udostępnienie sprawozdania Spółdzielni. Natomiast informacja dotycząca kosztów prowadzenia działalności gospodarczej - zarządzania budynkami obcymi przedstawiona była Radzie Nadzorczej i z protokołami skarżący był również za 2003 r. zapoznany, dotyczyło to nawet okresu do marca 2004 r. Uważał, że wystarczy żeby skarżący zapoznał się z żądanymi informacjami w Spółdzielni, nie musiał bardzo szczegółowych informacji otrzymywać na piśmie.
L. U. oświadczył natomiast, że żadnej z informacji, o której mówił prezes Spółdzielni nie otrzymał ani ustnie ani na piśmie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Realizacja prawa dostępu do informacji publicznej zagwarantowanego ustawą z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. Nr 112 póz. 1198) wymaga jednoczesnego zaistnienia trzech przesłanek pozytywnych. Mianowicie, przedmiotem żądania musi być informacja o charakterze publicznym w rozumieniu art. l ust. l w związku z art. 3 ust. l ustawy, adresatem żądania udzielenia informacji w trybie przewidzianym ustawą, musi być podmiot obowiązany do jej udzielenia, określony w art. 4 ust. l lub ust. 2, a ponadto żądana informacja musi znajdować się w posiadaniu podmiotu, do którego zwrócono się o jej udzielenie, o czym stanowi art. 4 ust. 3 ustawy.
W ocenie Sądu w niniejszej sprawie wszystkie te przesłanki zostały spełnione. Omawiana ustawa ma zastosowanie do spółdzielni mieszkaniowych, które należy zaliczyć do podmiotów wymienionych w art. 4 ust. l pkt 5 tej ustawy, tj. podmiotów reprezentujących inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym. Stanowisko takie zbieżne jest z poglądem wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 czerwca 2002 r. sygn. akt II SAB 113/02 (LEX nr 78061).
Sąd nie podziela poglądu skarżącego, że żądana przez niego informacja jest informacją o ciężarach publicznych (art. 6 ust. l pkt 5 lit. h ustawy). W ocenie Sądu żądana informacja, mieści się w grupie informacji publicznych wymienionych w art. 6 ust. l pkt 2 powołanej ustawy. Poza tym informacja, której udostępnienia domaga się skarżący, znajduje się niewątpliwie w posiadaniu Spółdzielni Mieszkaniowej w O.
Zarzut strony przeciwnej o konieczności wyczerpania przed wniesieniem skargi do Sądu drogi postępowania wewnątrzspóldzielczego należy uznać za nietrafny. Stosownie do postanowień art. 14 ust. l powołanej ustawy udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie czternastu dni od dnia złożenia wniosku. Nieuzyskanie żądanej informacji we wskazanym ustawowo terminie uprawniało skarżącego do wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego.
W tym stanie rzeczy istnieją podstawy do zbadania przez Sąd czy Spółdzielnia Mieszkaniowa pozostaje w stosunku do skarżącego w stanie bezczynności. Podkreślić przy tym należy, że skarga do Sądu przysługuje, gdy podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej podejmie czynność niesatysfakcjonującą skarżącego lub gdy nie podejmie żadnej czynności.
Według twierdzeń skarżącego Spółdzielnia nie udzieliła mu żądanej informacji ani ustnie ani pisemnie. Z kolei prezes Spółdzielni twierdzi, że skarżący wszystkie informacje, jakich się domagał, otrzymał, jednak na potwierdzenie tej tezy nie zostały przedstawione żadne przekonujące dowody potwierdzające, że skarżący faktycznie uzyskał informację, której zakres szczegółowo określił we wniosku z dnia 14 czerwca 2004 r. skierowanym do Zarządu Spółdzielni Mieszkaniowej w O. Za wystarczający dowód nie można w żadnej mierze uznać zawartego w piśmie Spółdzielni z dnia 17 czerwca 2004 r. stwierdzenia, że w dniu 14 czerwca 2004 r. udostępniono skarżącemu w siedzibie biura Spółdzielni zapoznanie się ze sprawozdaniem finansowym Spółdzielni za 2003 r. Jeśli nawet skarżącemu udostępniono sprawozdanie finansowe Spółdzielni za 2003 r., to nie oznacza jeszcze, że na podstawie danych w nim zawartych mógł uzyskać informację w takim zakresie jaki jest przedmiotem jego zainteresowania. Ponadto skarżący chciałby wiedzieć jak przedstawiały się wydatki i koszty Spółdzielni w 2004 r. (do 30 kwietnia 2004 r.). Zauważyć przy tym należy, że Spółdzielnia nie jest w swych wypowiedziach konsekwentna. Z jednej strony wskazuje bowiem, że żądanie przedłożenia wymienionych przez skarżącego dokumentów jest sprzeczne z art. 71 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości, z drugiej zaś strony twierdzi, że wszystkie żądane informacje skarżący otrzymał. Taka postawa może świadczyć o utrudnianiu skarżącemu dostępu do uzyskania rzetelnej informacji o wydatkach i kosztach ponoszonych przez Spółdzielnię, której jest członkiem.
Ponadto w związku z odmową wydania skarżącemu kserokopii uchwal podjętych przez Walne Zgromadzenie rzeczonej Spółdzielni wskazać należy, iż stosownie do postanowień art. 12 ust. 2 powołanej ustawy o dostępie do informacji publicznej podmiot udostępniający informację publiczną jest obowiązany zapewnić możliwość: 1) kopiowania informacji publicznej albo jej wydruk lub 2) przesiania informacji publicznej albo przeniesienia jej na odpowiedni, powszechnie stosowany nośnik informacji.
Skoro zatem żądanie skarżącego w przedmiocie informacji dotyczących kosztów i wydatków ponoszonych przez Spółdzielnię Mieszkaniową w O. nie zostało rozpatrzone w trybie i na zasadach określonych w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, obowiązkiem Spółdzielni będzie rozpatrzenie wniosku skarżącego i załatwienie sprawy bądź poprzez udzielenie stosownej informacji bądź poprzez wydanie decyzji o odmowie zgodnie z art. 16 ust. l w związku z art. 17 ustawy, co umożliwi stronie wykorzystanie środków prawnych łącznie z prawem skargi do sądu właściwego ze względu na przyczynę odmowy.
Mając na uwadze powyższe Sąd uwzględnił skargę i na podstawie art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U Nr 153 poz. 1270/ orzekł jak w pkt. I sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania sądowego (pkt II sentencji wyroku) uzasadnia przepis art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło