II SAB/Ol 29/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Katarzyna Matczak po rozpoznaniu w dniu 28 sierpnia 2006r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. U. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie wezwania do usunięcia naruszenia prawa z dnia 3 kwietnia 2006r. postanawia: 1) odrzucić skargę, 2) odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. WSA/pos.1- sentencja postanowienia A. U. pismem z 5 czerwca 2006r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie (za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego) skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Podał, iż w dniu 3 kwietnia 2006r. złożył do tego organu pismo wzywające do usunięcia naruszenia prawa, na które do chwili obecnej nie uzyskał odpowiedzi. Skarżący w piśmie z 3 kwietnia 2006r. wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa na podstawie art. 52 § 4 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Podał, że Prezydent zawieszając w dniu 17 czerwca 2004r. postępowanie administracyjne na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 Kpa nie wystąpił równocześnie do właściwego sądu z wnioskiem o stwierdzenie nabycia spadku po Z. S., naruszając takim działaniem art. 100 Kpa. Podał, iż sprawa spadku po Z. S. występuje w zawiadomieniu S. S. z dnia 24 marca 2004r. o wszczęciu postępowania, w postanowieniu z "[...]" oraz w piśmie z 15 marca 2006r. Sprawa ta została natomiast pominięta w postanowieniu z "[...]" i piśmie kierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z 2 września 2005r. Prezydent przez dwa lata zachowuje bezczynność w tej sprawie, konsekwentnie blokując jego postępowanie administracyjne. W odpowiedzi na tę skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej odrzucenie. Wskazało, że przepis art. 52 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi odnosi się do innych aktów niż wymienione w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy, co do których ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia. W przypadku tych innych aktów przepis ten uzależnia możliwość wniesienia skargi do sądu administracyjnego od uprzedniego wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Pomiędzy skarżącym a Kolegium w dniu skierowania wezwania do usunięcia naruszenia prawa ani w okresie późniejszym nie zaistniała natomiast sytuacja uzasadniająca tego rodzaju wezwanie. Wyjaśniono, iż w dniu 22 marca 2006r. skarżący wniósł do Kolegium skargę na bezczynność Prezydenta w rozparzeniu wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania w sprawie nabycia własności nieruchomości na mocy ustawy z dnia 26 lipca 2001r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości. Skarga ta została rozpatrzona w trybie art. 37 Kodeksu postępowania administracyjnego – Kolegium postanowieniem z dnia "[...]" zobowiązało Prezydenta do załatwienia wniosku w oznaczonym terminie. Wezwanie zatem z pewnością nie dotyczyło tej sprawy. Żadnych innych postępowań z wniosku skarżącego w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości Kolegium w tym czasie nie prowadziło. Dodatkowo podniesiono, iż z przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie wynika aby organ do którego zostało skierowane wezwanie do usunięcia naruszenia prawa miał obowiązek udzielić odpowiedzi na takie wezwanie. We wniosku z dnia 20 lipca 2006r., złożonym na urzędowym formularzu, A. U. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Podał, że od marca 2001r. jest osobą bezrobotną i utrzymuje się wyłącznie z zasiłku otrzymywanego z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący prowadzi 1-osobowe gospodarstwo domowe. Jego jedynym dochodem są zasiłki celowe i okresowy, których wysokość miesięcznie stanowi 153,72 zł. Do jego majątku należy mieszkanie o powierzchni 75,80 m2. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Podnieść należy, iż stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta obejmuje jednak tylko orzekanie w sprawie skarg na akty administracyjne lub czynności z zakresu administracji publicznej, enumeratywnie wymienione w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270, ze zm.) zwanej dalej: ustawą p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4. Z przedstawionego katalogu spraw poddanych kognicji sądów administracyjnych wynika jednoznacznie, iż skarga na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, które skarżący złożył w Kolegium w dniu 3 kwietnia 2006r. nie stanowi żadnej z kategorii spraw poddanych kontroli Sądu. Żaden przepis ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zawiera bowiem obowiązku udzielenia odpowiedzi na takie wezwanie. Istota art. 52 § 4 ustawy p.p.s.a. polega na konieczności zachowania określonej procedury przed wniesieniem skargi do Sądu. Przepis ten wymaga aby przed wniesieniem skargi wezwać na piśmie właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa. Brak jest natomiast przepisu prawa, który nakładałby na wezwany w ten sposób organ, obowiązek udzielenia odpowiedzi na takie wezwanie. Do skuteczności wniesienia skargi do sądu administracyjnego wymagane jest jedynie potwierdzenie, że wezwanie takie miało miejsce. Bez znaczenia prawnego pozostaje natomiast okoliczność, czy na wezwanie to organ udzielił jakiejkolwiek odpowiedzi. Już tylko ta okoliczność powoduje, iż na mocy art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga na bezczynność Kolegium w sprawie nieudzielania odpowiedzi na wezwanie skarżącego do usunięcia naruszenia prawa skutkuje odrzuceniem skargi. Odnosząc się natomiast do sprawy z wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym polegającym na zwolnieniu od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, należy wyjaśnić, że wiąże się ona ściśle z realizacją prawa do sądu. Instytucja ta ma zapewnić osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możliwość obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Sąd, nie negując trudnej sytuacji finansowej skarżącego uznał, że w rozpatrywanej sprawie zachodzi przesłanka, o której mowa w art. 247 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z tym przepisem prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Taka bezzasadność zachodzi wówczas, gdy obowiązujące prawo jasno i jednoznacznie, bez konieczności dokonywania głębszej analizy prawnej wyklucza możliwość uznania żądania skarżącego. Potrzeba zastosowania art. 247 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi będzie zachodziła przede wszystkim w sytuacjach, gdy skarga kwalifikuje się do odrzucenia (art. 58 § 1 ,p.p.s.a.)- komentarz do Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi B. Dauter, B. Gruszczyński, A.Kabat, M. Niezgódka-Medek, s. 596, Zakamycze 2005. Sytuacja taka ma miejsce w niniejszej sprawi, gdyż skarga – na bezczynność organu w sprawie udzielenia odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa - podlega odrzuceniu. Z tych też względów na podstawie art. 247 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w pkt II sentencji postanowienia.