II SAB/Ol 29/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędzia WSA Zbigniew Ślusarczyk (spr.) Sędzia WSA Tadeusz Lipiński po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 listopada 2007r. sprawy z wniosku M. W. w przedmiocie wyłączenia A. J.-S., B. J., K. M. Sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie w sprawie ze skargi M. W. na bezczynność Prezydenta Miasta w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności postanawia oddalić wniosek. WSA/post.1 - sentencja postanowienia M. W. reprezentowana przez pełnomocnika Z. Ż. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na bezczynność Prezydenta Miasta w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Pismem procesowym z dnia "[...]" pełnomocnik skarżącej wniósł o połączenie do wspólnego rozpoznania spraw sygn. akt II SA/Ol 854/07 i sygn. akt II SAB/Ol 29/07 wskazując, że są one ze sobą powiązane. Powyższy wniosek został podtrzymany przez pełnomocnika skarżącej w dniu "[...]", tj. w dniu rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Olsztynie w sprawie o sygn. akt II SAB/Ol 29/07. Sąd postanowił oddalić wniosek o połączenie spraw do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu Przewodnicząca poinformowała pełnomocnika skarżącej, iż sprawy o sygn. akt II SA/Ol 854/07 i sygn. akt II SAB/Ol 29/07 pozostają ze sobą w związku faktycznym, lecz w ocenie Sądu nie zachodzi fakultatywna przesłanka do połączenia tych spraw z uwagi na to, że w obu tych sprawach stroną przeciwną są różne organy. Pełnomocnik skarżącej złożył ustnie do protokołu rozprawy wniosek o wyłączenie sędziów orzekających w sprawie sygn. akt II SAB/Ol 29/07. Jako uzasadnienie wniosku podał, iż Sąd naruszył jego prawo do rzetelnego sądu gwarantowane Konstytucją, jak też, odmowa połączenia spraw wywołała u niego poczucie, że Sąd jest stronniczy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Instytucja wyłączenia sędziego zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony jest istotną gwarancją procesową, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają ze stronami postępowania w relacjach tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności danego sędziego w konkretnej sprawie oraz nie mieli określonych wcześniej związków z rozpoznawaną sprawą. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego sprowadza się zatem do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. Wyłączenie sędziego od rozpatrywania sprawy następuje z mocy ustawy w sytuacjach przewidzianych w art. 18 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), jak również na podstawie art. 19 tejże ustawy stanowiącym, że wyłączenie może nastąpić na żądanie sędziego lub na wniosek strony, jeżeli między sędzią a jedną ze stron lub jej przedstawicielem zachodzi stosunek osobisty tego rodzaju, że mógłby wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego. Ustawodawca nie wskazał przesłanek wyłączenia sędziego na wniosek strony w sposób wyczerpujący, lecz scharakteryzował je stwierdzając, że chodzi o taki "stosunek osobisty" między sędzią a jedną ze stron lub jej przedstawicielem, który "mógłby wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego" (iudex suspectus). Zasadność wniosku o wyłączenie sędziego zależy zatem od okoliczności faktycznych, jakie w każdym konkretnym przypadku mogą mieć wpływ na sposób prowadzenia postępowania przez sędziego (por. Komentarz do ustawy Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi, T. Woś (red.), Warszawa 2005, s. 151 i nast.). Nie stanowi przesłanki określonej w art. 19 p.p.s.a. ocena pracy sędziego pod kątem ewentualnych popełnionych przez niego uchybień przepisom prawa formalnego albo błędów w stosowaniu prawa materialnego, gdyż należy ona w ramach kontroli instancyjnej do sądu wyższej instancji. Sąd, rozpoznając wniosek o wyłączenie sędziego, nie bada zasadności i prawidłowości czynności podjętych w sprawie przez sąd orzekający (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 sierpnia 1996r., sygn. akt I PO 8/96, OSNAP 1997, nr 4, poz. 59). W sprawie pełnomocnik skarżącej złożył wniosek o wyłączenie sędziów ze względu na fakt, że Sąd odmówił połączenia spraw do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia, co wywołało u pełnomocnika poczucie, iż Sąd jest stronniczy. Wnioskodawca powinien wskazać okoliczności w postaci konkretnych faktów, które mogłyby wywołać wątpliwości co do bezstronności składu orzekającego. Odmowne rozpatrzenie wniosku pełnomocnika i spowodowane tym jego negatywne przeświadczenie o braku bezstronności nie uzasadnia wniosku o wyłączenie sędziego. We wniosku nie wskazano bowiem jakichkolwiek okoliczności, które byłyby przesłanką wynikająca z treści art. 18 i 19 p.p.s.a., zaś powołany we wniosku zarzut domniemanego naruszenia prawa nie spełnia dyspozycji żadnego z powołanych wyżej przepisów. Podkreślić należy, że strona może zwalczać wadliwe orzeczenia wydane przez sąd za pomocą środków odwoławczych. Nie może natomiast, przez składanie nieuzasadnionego wniosku o wyłączenie sędziego, wpływać na skład sądu rozpoznającego sprawę (por. postanowienie Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 26 października 1995 r., sygn. akt I ACz 309/95, OSA 1997, nr 9, poz. 49). Ponadto, wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziego, stosownie do art. 22 § 2 p.p.s.a., musi być poprzedzone również złożeniem wyjaśnień przez tego sędziego, którego wniosek dotyczy. Autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzeczy jego prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które by podważały wiarygodność oświadczenia sędziego (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 sierpnia 1971r., sygn. akt I CZ 121/71, OSNCP 1972, nr 3, poz. 55). W aktach sprawy znajdują się oświadczenia Sędziów: A. J.-S., K. M. i B. J., z których jednoznacznie wynika, że między Sędzią Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie A. J.-S., K. M. i B. J. a stronami postępowania nie istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności Sędziego w sprawie w rozumieniu art. 19 p.p.s.a. Wątpliwości takie nie nasuwają się również w oparciu o wszystkie inne zawarte w aktach administracyjnych i sądowych pisma i dokumenty. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 22 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.