II SAB/Ol 29/11

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 13 lipca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I. Z. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie zawodowego pełnomocnika – radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi I. Z. na bezczynność Burmistrza Miasta w udzieleniu informacji publicznej postanawia odmówić przyznania skarżącemu prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 30 maja 2011 r., sygn. akt II SAB/Ol 29/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odrzucił skargę I. Z. na bezczynność Burmistrza Miasta w udzieleniu informacji publicznej oraz oddalił jego wniosek o przyznanie prawa pomocy w związku z zaistnieniem sytuacji, o której stanowi art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie ppsa. We wniosku z dnia 7 czerwca 2011 r., złożonym na urzędowym formularzu, skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. W uzasadnieniu podniósł, iż jest emerytem posiadającym na wychowaniu niepełnosprawnego syna, wymagającego ciągłego leczenia i rehabilitacji. Związane z tym wydatki są bardzo duże i wynoszą około "[...]" miesięcznie. Żona nie pracuje i opiekuje się synem. Dodał, iż sam również posiada orzeczenie o niepełnosprawności i na zakup swoich lekarstw wydaje ok. "[...]" miesięcznie. Koszty utrzymania mieszkania wynoszą ok. "[...]" miesięcznie. W świetle powyższego, stwierdził, iż poniesienie kosztów postępowania przy dochodzie rodziny w wysokości ok. "[...]" byłoby równoznaczne z pozbawieniem jego rodziny środków do życia, a ponadto wymagałoby zaciągnięcia pożyczki, której spłacenie wydaje się być niemożliwe, a na pewno bardzo utrudnione. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną i synem. Do jego majątku należy mieszkanie o powierzchni ok. "[...]". W rubryce nr 10 formularza skarżący wykazał emeryturę własną i rentę socjalną syna w łącznej kwocie "[...]". W rubryce nr 11 formularza skarżący dodał, iż zaciągnął u rodziny pożyczkę w wysokości "[...]". W związku z koniecznością uzupełnienia informacji na temat sytuacji materialnej skarżącego i jego rodziny oraz wyjaśnienia wątpliwości powstałych na tle złożonego przez niego oświadczenia oraz wyciągów z rachunku bankowego jego żony, złożonych w niniejszej sprawie oraz w sprawie o sygn. akt "[...]", skarżący wezwany został do złożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych dotyczących sytuacji majątkowej (w zakresie ewentualnego posiadania nieruchomości rolnej i działki rekreacyjnej) oraz finansowej [w zakresie dotyczącym zaciągniętej pożyczki i jej spłaty, ponoszonych przez rodzinę wydatków, ewentualnego korzystania ze świadczeń socjalnych (poza rentą socjalną syna oraz zasiłkiem rodzinnym i świadczeniem opiekuńczym pobieranym przez żonę) oraz sprzedaży dotychczasowego mieszkania], a także zakresu jego żądania. W przedmiotowym wezwaniu zawarte zostało pouczenie, zgodnie z którym nieprzedłożenie w wyznaczonym terminie żądanych dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych może stanowić podstawę odmowy przyznania prawa pomocy. W świetle art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 ppsa, zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie zawodowego pełnomocnika – radcy prawnego lub adwokata, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, następuje gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ppsa, przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje natomiast, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści przytoczonych przepisów wynika, że w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy, to na stronie spoczywa ciężar wykazania, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej ją do otrzymania prawa pomocy. To strona ma zatem przekonać sąd, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek, czy też tylko niektórych kosztów postępowania. Składając formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, powinna tym samym skrupulatnie go wypełnić, a w sytuacji, gdy zawarte w nim oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości (art. 255 ppsa), przedłożyć dodatkowe oświadczenia i dokumenty źródłowe pozwalające na zweryfikowanie złożonego przez nią oświadczenia i dokonanie oceny jej rzeczywistej sytuacji materialnej. W niniejszej sprawie, pomimo zawartego w wezwaniu pouczenia o skutkach nieprzedłożenia w wyznaczonym terminie wymienionych w nim dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych, skarżący nie przedłożył ani żadnych oświadczeń, czy też dokumentów źródłowych, ani żadnego pisma wyjaśniającego brak ich złożenia. Stwierdzić natomiast należy, że brak przedłożenia jakichkolwiek żądanych oświadczeń i dokumentów źródłowych, w tym przede wszystkim w zakresie dotyczącym sytuacji majątkowej, a także posiadanych do dyspozycji środków finansowych i ich pochodzeniu oraz ponoszonych wydatków, a także wyciągów z rachunków bankowych, przy jednoczesnym braku przedłożenia jakiegokolwiek pisma wyjaśniającego przyczyny braku ich złożenia rodzi wątpliwości co do rzetelności złożonego przez skarżącego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach. Przedmiotowe oświadczenie nie może stanowić tym samym podstawy przyznania prawa pomocy. Oświadczenie niepełne oraz takie, które budzi wątpliwości nie jest bowiem właściwą podstawą dla dokładnej i rzetelnej oceny rzeczywistej sytuacji materialnej strony. Prawo pomocy jest instytucją wyjątkową i jako taka powinno być stosowne tylko w stosunku do osób, które w sposób nie budzący wątpliwości wykazały, że spełniają przesłanki do jego otrzymania. W świetle powyższego, stwierdzić należy, iż wobec nieprzedłożenia w wyznaczonym terminie żądanych dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych, nie jest możliwe stwierdzenie w sposób nie budzący wątpliwości, czy skarżący spełnia przesłankę uzasadniającą przyznanie prawa pomocy nie tylko we wnioskowanym przez niego, ale i w ewentualnie węższym, zakresie. Brak przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych, w tym w szczególności w zakresie dotyczącym sytuacji majątkowej, a także posiadanych do dyspozycji środków finansowych i ich pochodzeniu oraz ponoszonych wydatków, a także wyciągów z rachunków bankowych, nie pozwala bowiem ustalić, jak w rzeczywistości kształtuje się sytuacja materialna skarżącego i jego rodziny oraz, czy rzeczywiście skarżący nie posiada i nie jest w stanie zdobyć środków pieniężnych, które mogłyby posłużyć do sfinansowania kosztów postępowania w niniejszej sprawie bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla niego i jego rodziny. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, orzeczono jak w sentencji.