II SAB/Ol 31/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Sędziowie Sędzia WSA Marzenna Glabas (spr.) Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Protokolant Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi M. K. i B. K. na bezczynność Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w rozpoznaniu skargi z dnia 21 października 2009 roku I. zobowiązuje Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego do rozpoznania środka zaskarżenia zawartego w punkcie I. skargi B. K. z dnia 21 października 2009 roku - w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt organowi; II. oddala skargę w pozostałej części. W dniu 15 kwietnia 2010r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wpłynęła skarga B. i M.K. na bezczynność trzech różnych organów administracji publicznej, to jest: Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego. Na mocy zarządzenia Przewodniczącej Wydziału II, stosownie do art. 57 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargi B. i M.K. na bezczynność poszczególnych organów administracji publicznej zostały rozdzielone i zarejestrowane odpowiednio pod sygnaturami akt: ▪ II SAB/Ol 30/10 (skarga na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego), ▪ II SAB/Ol 31/10 (skarga na bezczynność Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego), ▪ II SAB/Ol 32/10 (skarga na bezczynność Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego). Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga na bezczynność go Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (zarejestrowana pod sygn. akt II SAB/Ol 31/10) w rozpoznaniu skargi B.K. z dnia 21 października 2009r. dotyczącej: I. postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (bez daty oraz innych oznaczeń) wszczynające postępowanie na podstawie art. 61 Kpa. oraz II. zaniedbania i nienależytego wykonywania zadań przez właściwe organy i przez ich pracowników, naruszenie praworządności i interesów skarżących, oraz celowego działania mającego na celu rozciągnięcie w czasie bezprawnego działania podjętego przez właściciela lokalu - Gminę O. oraz Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W obszernych wywodach skargi wniesionej do sądu, skarżący opisali przebieg postępowania administracyjnego dotyczącego wykonania bez zgody właściwego organu kotłowni na paliwo stałe w piwnicy mieszkania nr "[...]" w budynku przy ul. "[...]" w O. Zarzucili ponadto organowi i jego pracownikom nieuzasadnioną przewlekłość postępowania, bezczynność i stronniczość. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu podniósł, że dotychczas nie została mu przekazana zgodnie z przepisami Kpa skarga B.K. z dnia 21 października 2009r., w której m.in. zawarty był wniosek o wyłączenie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Podał także, że dysponuje jedynie kserokopią tego wniosku, którą skarżący dołączyli do zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]" w ramach informacji, że taki wniosek został złożony. Podkreślił, że problematyka bezczynności Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego była badana przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który nie stwierdził nieprawidłowości w funkcjonowaniu tego organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Stosownie do art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę administracji publicznej poprzez rozpatrywanie skarg na akty, czynności lub bezczynność organów administracji publicznej. Zgodnie zaś z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. . Wskazać należy, iż zakres właściwości rzeczowej sądu administracyjnego wyznacza art. 3 § 2 p.p.s.a. Zgodnie z tym unormowaniem sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Stosownie do regulacji zawartej w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. sądy administracyjne rozpoznają skargi na bezczynność organów administracji publicznej w przypadkach określonych w punktach 1-4a powołanego przepisu. Powyższe oznacza, że sąd administracyjny jest właściwy do rozpoznawania i rozstrzygania w sprawie skarg na bezczynność organu wykonującego administrację publiczną w takich granicach, w jakich służy skarga na określone w art. 3 § 2 pkt 1-4 powołanej ustawy, decyzje administracyjne, postanowienia wydawane w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym i zabezpieczającym oraz akty i czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Zasadnym jest zauważyć, że bezczynność organu administracji ma miejsce wówczas, gdy mimo wszczęcia postępowania w sprawie indywidualnej, w prawnie ustalonym terminie organ administracji publicznej nie podjął żadnych czynności w sprawie lub, gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub nie podjął innej nakazanej prawem czynności. Skarga na bezczynność ma na celu spowodowanie wydania przez organ oczekiwanego aktu czy dokonania czynności. Jednak skarga na bezczynność organu dopuszczalna jest tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego, wobec czego nie każda sprawa dotycząca bezczynności organu podlega rozpoznaniu przez sąd administracyjny. Z przytoczonych powyżej przepisów wynika, że nie jest możliwe wniesienie skargi na bezczynność organu w sprawie, w której przepis prawa administracyjnego nie zobowiązuje organu administracji publicznej do wydania któregokolwiek z aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a. Przy czym wyjaśnić należy, iż w sprawach ze skarg na bezczynność organów administracyjnych sąd administracyjny orzeka, biorąc za podstawę stan prawny i faktyczny sprawy istniejący w dniu orzekania, a właściwie w chwili zamknięcia rozprawy (J. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Wydanie 3, Warszawa 2008, s.329). Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga na bezczynność Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Skarga ta została poprzedzona zażaleniem na niedziałanie organu (określonym jako skarga), wniesionym do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zawartym w piśmie B.K. z dnia 30 listopada 2009r. W niniejszej sprawie niesporne jest, że w dniu 21 października 2009r. skarżący otrzymali zawiadomienie o wszczęciu przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego postępowania w przedmiocie wykonania bez zgody właściwego organu kotłowni na paliwo stałe w piwnicy mieszkania nr "[...]" w budynku przy ul. "[...]" w O. Na skutek tego zawiadomienia, B.K. -reprezentowana przez M.K, złożyła skargę do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, dotyczącą: I. postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (bez daty oraz innych oznaczeń) wszczynającego postępowanie na podstawie art. 61 Kpa. oraz II. zaniedbania i nienależytego wykonywania zadań przez właściwe organy i przez ich pracowników, naruszenia praworządności i interesów skarżących oraz celowego działania mającego na celu rozciągnięcie w czasie bezprawnego działania podjętego przez właściciela lokalu Gminę O. oraz Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Rozstrzygnięcia wymaga zatem, czy Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego pozostaje w bezczynności w rozpoznaniu żądań zawartych w tej skardze, których treść – wbrew twierdzeniom tego organu – powinna być mu znana. Nawet jeśli, jak wskazuje organ, skarga ta nie została mu dostarczona odrębnie, stanowiła ona (co przyznaje także sam organ) załącznik do zażalenia na postanowienie organu I instancji z dnia "[...]" w przedmiocie nałożenia na B.K. obowiązku wykonania i przedłożenia Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego ekspertyzy technicznej z orzeczeniem w zakresie zgodności z obowiązującymi przepisami wykonania oraz stanu technicznego instalacji centralnego ogrzewania z piecem na paliwo stałe w pomieszczeniu piwnicznym przynależnym do lokalu nr "[...]" w budynku przy ul. "[...]" w O. Nie było zatem żadnych obiektywnych przeszkód, aby żądania zawarte w tej skardze zostały rozpoznane zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, a pismu z 21 października 2009r. został nadany prawidłowy bieg. Tymczasem, jak wynika z akt sprawy, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podjął stosowne czynności jedynie w zakresie rozpoznania skargi na zaniedbanie i nienależyte wykonywanie zadań przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, a zatem do żądania zawartego w pkt. 2 skargi B.K. z dnia 21 października 2009r. W tym zakresie organ nie pozostaje zatem bezczynny. Na marginesie jedynie wskazać należy, że zarzuty zawarte w tym punkcie dotyczą nieprawidłowości w działaniu organu, a zatem stanowią tzw. skargę powszechną przewidzianą w dziale VIII Kpa i nie podlegają kognicji sądów administracyjnych, a co za tym idzie, nawet w przypadku istnienia bezczynności organów w tym zakresie, sprawy te nie należą do właściwości sądów administracyjnych. Z odmienną sytuacją mamy natomiast do czynienia w zakresie oceny bezczynności tego organu w rozpoznaniu pkt. I analizowanej skargi, który w znaczeniu procesowym jest zażaleniem B.K. na postanowienie o wszczęciu postępowania w sprawie wykonania bez zgody właściwego organu kotłowni na paliwo stałe w piwnicy mieszkania nr "[...]" w budynku przy ul. "[...]" w O. Zażalenie to nie zostało w ogóle przez organ rozpoznane, czego zresztą organ ten nie kwestionuje. Pomijając przyczyny takiego stanu rzeczy, skoro przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, które mają zastosowanie w postępowaniu prowadzonym przez organy nadzoru budowlanego, regulują tryb i sposoby rozpoznawania zażaleń na postanowienia organu I instancji, niewydanie w tej sytuacji stosownego rozstrzygnięcia przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego jako organu wyższego stopnia, należało zakwalifikować jako bezczynność. Z tego też powodu, na mocy art. 149 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało zobowiązać organ do rozpoznania środka zaskarżenia zawartego w punkcie I skargi B.K. z dnia 21 października 2009r. – w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt organowi. Natomiast, podjęcie przez organ czynności zmierzających do rozpoznania skargi B.K. na zaniedbania i nienależyte wykonywanie zadań przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uzasadniało oddalenie skargi w tym zakresie.