II SAB/Ol 32/06

Dnia 25 października 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Raszkowska Sędziowie Sędzia WSA Tadeusz Lipiński (spr.) Asesor WSA Bogusław Jażdżyk Protokolant Lech Ledwożyw po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2006 roku sprawy ze skargi W. K. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w załatwieniu sprawy nieodpłatnego nabycia własności nieruchomości - oddala skargę WSA/wyr.1 - sentencja wyroku Decyzją z dnia "[...]", znak "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Przewodniczącego Zarządu Gminy z dnia "[...]", znak "[...]" w sprawie przekształcenia na wniosek M. K. przysługującego jej prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości o numerze ewidencyjnym "[...]" w miejscowości P., obręb K. i ustalenia opłaty za przekształcenie w wysokości 7310,00 zł. Po otrzymaniu wniosku M. K. z dnia 23 października 2002 roku o nieodpłatne przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości o numerze ewidencyjnym "[...]" w miejscowości P., obręb K., Wójt Gminy decyzją z dnia "[...]", znak "[...]"umorzył postępowanie w sprawie nieodpłatnego nabycia prawa własności przedmiotowej nieruchomości. W uzasadnieniu organ podniósł, że postępowanie wywołane wnioskiem z dnia 23 października 2002 roku należało umorzyć jako bezprzedmiotowe, gdyż ostateczną decyzją Przewodniczącego Zarządu Gminy z dnia "[...]", znak "[...]" dokonano przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności przedmiotowej nieruchomości i ustalono opłatę za przekształcenie. Po wniesieniu odwołania przez M. K. od powyższej decyzji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia "[...]", znak "[...]" zawiesiło postępowanie odwoławcze w przedmiotowej sprawie. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że skarżąca nabyła już prawo własności przedmiotowej nieruchomości na podstawie przepisów Ustawy z dnia 4 września 1997 roku o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności, a zatem nie można po raz drugi orzekać o nabyciu prawa własności tej samej nieruchomości na podstawie innej ustawy. Jednak z powodu wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego przysługującego M. K., kwestia rodzaju tytułu prawnego skarżącej (użytkowanie wieczyste czy własność) do tej nieruchomości pozostaje sporna do czasu prawomocnego rozpatrzenia skargi. Stanowi to zagadnienie wstępne i organ za konieczne uznał zawieszenie postępowania odwoławczego. Po uchyleniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 14 października 2004 roku, sygn. akt 2 I SA 2649/03 decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" i zakończeniu postępowania w sprawie odpłatnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności przedmiotowej nieruchomości Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia "[...]", znak "[...]" umorzyło postępowanie w sprawie. Następnie kolegium postanowieniem z dnia "[...]", znak "[...]" podjęło z urzędu zawieszone postępowanie odwoławcze. Decyzją z dnia "[...]", znak "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję Wójta Gminy z dnia "[...]", znak "[...]" o odmowie stwierdzenia nieodpłatnego nabycia prawa własności przedmiotowej działki i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że od dnia 13 października 2005 roku obowiązuje nowa Ustawa z dnia 29 lipca 2005 roku o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Zgodnie z art. 8 powyższej ustawy do spraw wszczętych na podstawie Ustawy z dnia 4 września 1997 roku o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności i Ustawy z dnia 26 lipca 2001 roku o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości, i niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy nowej ustawy. Ponieważ nowa ustawa wprowadziła odmienne zasady nabywania przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości, m.in. zasadę odpłatności, organ uznał, iż powoduje to konieczność uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Na powyższą decyzję W. K. – następca prawny zmarłej M. K., wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie zarzucając jej rażące naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 8 Ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności poprzez przyjęcie, że ustawa ta dotyczy skarżącego uniemożliwiając tym samym nieodpłatne nabycie na własność prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w miejscowości P., a także rażące naruszenie art. 153 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez pominięcie faktu, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze było związane oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w prawomocnym orzeczeniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 14 października 2004 roku, sygn. akt 2 I SA 2649/03 oraz rażące naruszenie art. 97 § 2 k.p.a. z uwagi na niepodjęcie we właściwym terminie zawieszonego uprzednio z urzędu postępowania odwoławczego w sprawie o nieodpłatne nabycie własności przedmiotowej nieruchomości. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że w okresie ponad 9 miesięcy po uprawomocnieniu się orzeczenia Sądu, uchylającego decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", organ powstrzymywał się od podjęcia zawieszonego postępowania odwoławczego. Dopiero 27 września 2005 roku podjął zawieszone postępowanie i stwierdził, że w sprawie zastosowanie ma już nowa ustawa wprowadzająca odmienne zasady nabywania przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości, m.in. zasadę odpłatności. Takie postępowanie narusza treść art. 97 § 2 k.p.a., zgodnie z którym organ powinien podjąć zawieszone postępowanie jak tylko ustąpią przyczyny jego zawieszenia. Zatem, zdaniem skarżącego, ma on możliwość nieodpłatnego nabycia na własność prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości, gdyż w jego sprawie nie ma zastosowania art. 8 Ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ponadto organ wyjaśnił, że kwestia niepodjęcia we właściwym terminie zawieszonego postępowania odwoławczego nie mogła mieć wpływu na sposób załatwienia przedmiotowej sprawy w czasie wydawania zaskarżonej decyzji, gdyż przy wydawaniu decyzji organ związany jest przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. W wyniku stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia "[...]", znak "[...]" na podstawie art. 54 § 3 Ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarżący pismem z dnia 19 kwietnia 2006 roku cofnął skargę w części dotyczącej naruszenia prawa decyzją z dnia "[...]"grudnia 2005 roku. Jednakże podtrzymał skargę w części rażącego naruszenia art. 97 § 2 k.p.a. z powodu niepodjęcia przez organ we właściwym terminie zawieszonego z urzędu postępowania odwoławczego i wniósł o zobowiązanie organu do wydania decyzji w przedmiotowej sprawie w określonym terminie. Postanowieniem z dnia 26 lipca 2006 roku, sygn. akt II SA/Ol 99/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyłączył do odrębnego rozpoznania skargę W. K. zawartą w piśmie z dnia 19 kwietnia 2006 roku na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w załatwieniu sprawy nieodpłatnego nabycia na własność prawa użytkowania wieczystego nieruchomości. Po otrzymaniu uwierzytelnionej kopii pisma W. K., będącego skargą na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie nieodpłatnego nabycia własności nieruchomości, Kolegium wniosło o oddalenie skargi. W uzasadnieniu podniesiono, że skarga na bezczynność organu nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zawieszone postępowanie odwoławcze zostało podjęte przed wniesieniem skargi postanowieniem z dnia "[...]"września 2005 roku, a "[...]" została wydana decyzja kończąca postępowanie odwoławcze. Po stwierdzeniu w ramach autokontroli jej nieważności, nie było możliwe wydanie przez organ nowej decyzji, zanim sąd nie rozpatrzy skargi na poprzednią decyzję. Pismem procesowym z dnia 15 października 2006 roku skarżący podniósł, że organ nie wydał decyzji w przedmiotowej sprawie od prawie dwóch lat. Ponownie wniósł o zobowiązanie organu do jej wydania. Na rozprawie w dniu 25 października 2006 roku pełnomocnik organu wyjaśnił, że decyzja nie została w przedmiotowej sprawie wydana, ale zostanie wydana niezwłocznie po zwrocie akt z sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Na podstawie art. 3 § 1 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwaną dalej P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej. Sądy te orzekają w sprawach skarg na podejmowane przez organy decyzje administracyjne, postanowienia oraz akty i czynności wymienione w art. 3 § 2 pkt 4-7 P.p.s.a. Kontrola sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów związaną z procesem podejmowania decyzji administracyjnych, postanowień oraz innych aktów i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (na mocy art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a.). Zatem właściwość sądów administracyjnych została rozciągnięta na sytuacje niepodejmowania przez organy administracji nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych. W takim przypadku przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak, w sytuacji gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. W tym miejscu przyznać należy rację skarżącemu, że załatwianie jego sprawy dotyczącej nieodpłatnego nabycia nieruchomości trwa niezmiernie długo stwierdzenie to jednak nie może prowadzić do wniosku, że skarga złożona przez W. K. w dniu 19 kwietnia 2006 była zasadna, gdyż rację ma Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdzając, iż jest ona w zależności od podnoszenia przez skarżącego konkretnych okoliczności z jednej strony przedwczesna z drugiej zaś spóźniona. Nie może być wątpliwości co do tego, że skarga na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego zastała sporządzona przez skarżącego 19 kwietnia 2006 roku. Wcześniejsza skarga ze stycznia 2006 została rozpoznana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie 25 lipca 2006 (sygn. akt II SA/Ol 99/06), a przed wydaniem orzeczenia w sprawie sąd postanowił wyłączyć do odrębnego postępowania skargę na bezczynność zawartą w piśmie z dnia 19 kwietnia 2006 roku. Nadto zauważyć należy, że W. K. w styczniu 2006 roku skarżył konkretną decyzję a nie bezczynność organu. Odnosząc się obecnie do zarzutu bezczynności polegającej na tym, że organ we właściwym czasie nie podjął zawieszonego postępowania stwierdzić należy, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w dniu 14 stycznia 2004 roku zawiesiło postępowanie odwoławcze z powodu wystąpienia zagadnienia wstępnego zaś podjęło je w dniu 27 września 2005 czyli prawie 7 miesięcy przed wniesieniem skargi na bezczynność kolegium polegającą na nie podjęciu zawieszonego postępowania. W tej sytuacji w żadnym przypadku nie może być mowy o tym aby organ w dniu wnoszenia skargi pozostawał w bezczynności, skarżący winien sobie uświadomić, że jego skarga mogłaby być skuteczna tylko wówczas gdyby w dniu wnoszenia skargi postępowanie było jeszcze zawieszone, bo bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy pozostaje to jak długo postępowanie to było zawieszone i czy można je było podjąć wcześniej niż 27 września 2005 roku. Innymi słowy skarga W. K. na bezczynność organu polegającą na zbyt długim okresie zawieszenia postępowania i nie podjęciu go we właściwym terminie mogłaby być uwzględniona jedynie wówczas gdyby została złożona przed dniem podjęcia postępowania czyli przed 27 września 2005 roku. W sprawie tej bezczynności organowi nie można przypisać również po podjęciu zawieszonego postępowania, gdyż "[...]" kolegium wydało decyzję kończąc tym samym postępowanie odwoławcze. Decyzja ta okazała się błędna, jednak przy rozpatrywaniu tego czy organ pozostawał w bezczynności czy też nie na dzień wnoszenia skargi nie można badać słuszności wydanej decyzji, a jedynie to czy decyzja została wydana. W dniu 14 stycznia 2006 roku decyzja ta została z resztą zaskarżona przez W. K., a następnie w ramach autokontroli "[...]"marca 2006 roku stwierdzono jej nieważność. W tej sytuacji do czasu rozstrzygnięcia przez sąd skargi z "[...]"stycznia 2006 roku w sprawie II SA/Ol 99/06 co miało miejsce 26 lipca 2006 roku kolegium innej decyzji wydać nie mogło, tym samym stwierdzić należy, że i w tym przypadku na dzień wnoszenia skargi kolegium nie pozostawało w bezczynności. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 Ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.