II SAB/Ol 32/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Irena Szczepkowska po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z.G. na bezczynność Komendanta Oddziału Straży Granicznej w przedmiocie wypłaty odsetek od świadczenia pieniężnego z tytułu braku lokalu mieszkalnego postanawia odrzucić skargę. WSA/post.1 - sentencja postanowienia Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, iż Komendant Główny Straży Granicznej, po rozpatrzeniu odwołania Z.G. od decyzji Komendanta Oddziału Straży Granicznej z dnia 17 listopada 2006 r. nr "[...]" zobowiązującej go do zwrotu nienależnie pobranego równoważnika pieniężnego za brak lokalu za okres od dnia 1 stycznia 2005 r. do dnia 15 lipca 2006 r. w wysokości 8.078, 40 zł, decyzją z dnia 24 stycznia 2007 r. nr "[...]" utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Z decyzją tą Z.G. nie zgodził się w skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze z dnia 22 lutego 2007 r. Przed wniesieniem skargi, Z.G. pismem z dnia 5 lutego 2007 r. zwrócił się do Komendanta Oddziału Straży Granicznej o rozłożenie spłaty żądanej kwoty na raty. W odpowiedzi na ten wniosek Komendant Oddziału Straży Granicznej decyzją z dnia 23 lutego 2007 r. rozłożył płatność nienależnie pobranego świadczenia na 20 rat po 403,92 zł, każda płatna do 10 dnia każdego miesiąca. Z powyższego zobowiązania Z.G. wywiązywał się do sierpnia 2007 r. Wyrokiem z dnia 29 maja 2007 r., sygn. akt II Sa/Wa 549/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił wskazaną powyżej ostateczną decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji. Po uprawomocnieniu się wyroku WSA w Warszawie Z.G. zażądał od Komendanta Oddziału Straży Granicznej zwrotu uiszczonej przez niego kwoty 4.923, 52 zł wpłaconej w związku z decyzją nr 44/Z-W/2006 z dnia 17 listopada 2006 r., wraz z ustawowymi odsetkami. W odpowiedzi organ poinformował skarżącego pismem z dnia 28 września 2007 r., że zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 maja 2007 r. dokonano zwrotu nienależnie pobranego równoważnika za brak lokalu mieszkalnego. Zwrotu dokonano w dniach 25.09.2007 r. w wysokości 4232,02 zł oraz 26.09.2007 r. w wysokości 691,50 zł, co stanowi łączną kwotę 4923,52 zł. Jednocześnie Z.G. został poinformowany, że odsetki od wypłaconych należności w przedmiotowej sprawie nie przysługują. Pismem z dnia 16 października 2007 r. Z.G. wezwał ponownie Komendanta Oddziału Straży Granicznej "do naliczenia i wypłacenia odsetek od wpłaconej kwoty pieniężnej na podstawie decyzji nr "[...]" z dnia 17 listopada 2006r., która uchylona została prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 maja 2007r. W odpowiedzi na powyższe wezwanie Komendant Oddziału Straży Granicznej pismem z dnia 26 października 2007 r. poinformował Z.G., iż nie zachodzą żadne przesłanki do naliczenia i wypłacenia odsetek ustawowych od wypłaconej mu kwoty pieniężnej. Z.G., powołując się na art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na bezczynność Komendanta Oddziału Straży Granicznej polegającą na niewydaniu rozstrzygnięcia w postaci decyzji administracyjnej w sprawie ustawowych odsetek od nienależnie wpłaconej kwoty pieniężnej tytułem decyzji administracyjnej uchylonej prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący wniósł o zobowiązanie Komendanta Oddziału Straży Granicznej do wydania decyzji w sprawie ustawowych odsetek od nienależnie wpłaconej kwoty pieniężnej. W uzasadnieniu opisał dotychczasowy przebieg sprawy, akcentując, iż do dnia wniesienia skargi nie wypłacono mu ustawowych odsetek od wpłaconej przez niego kwoty, ani też nie wydano decyzji administracyjnej o odmowie wypłaty. W odpowiedzi na skargę Komendant Oddziału Straży Granicznej wniósł o jej oddalenie. Uzasadniając to stanowisko organ podniósł, iż wbrew zarzutom skargi, nie pozostawał w bezczynności, o czym świadczą udzielone skarżącemu odpowiedzi na jego pisma. W ocenie organu czynności związane z zapłatą odsetek ustawowych w przedmiotowej sprawie nie należą do zakresu czynności administracji publicznej, wynikają natomiast z przepisów prawa cywilnego. Uprawnienie w zakresie dochodzenia zapłaty odsetek ustawowych w niniejszej sprawie nie wynika, zdaniem organu, ni z przepisów regulujących sprawy z zakresu przyznawania funkcjonariuszom Straży Granicznej równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, ani też z przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, wobec czego nie znajduje uzasadnienia w tych przepisach wydanie decyzji administracyjnej o odmowie naliczenia w wypłaty odsetek ustawowych. Wypłata odsetek ustawowych wymaga analizy i dokonania czynności cywilnoprawnych. Na poparcie swego stanowiska organ przywołał wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 lipca 2000 r. sygn. akt SK 12/99, w którym Trybunał opowiedział się za cywilnoprawnym charakterem roszczenia o odsetki należne za nieterminową wypłatę świadczenia przysługującego w ramach stosunku cywilnoprawnego, oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 czerwca 2006 r., sygn. akt II SA/Wa 550/06. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje. Stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zgodnie natomiast z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 tego przepisu, tj. gdy organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji administracyjnych, postanowień, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 2 i 3 ustawy, oraz innych aktów lub czynności z zakresu z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Skargę na bezczynność organów administracji publicznej można więc skutecznie wnieść tylko w przypadku, gdy organ w ustalonym w przepisach prawa terminie nie wydał decyzji lub postanowienia bądź innego aktu lub nie podjął innej czynności z zakresu administracji publicznej. Reguła ta odnosi się wyłącznie do aktów i czynności wydawanych w indywidualnych sprawach, skierowanych do konkretnie oznaczonego podmiotu. W niniejszej sprawie Z.G. wniósł skargę na bezczynność Komendanta Oddziału Straży Granicznej polegającą na niewydaniu rozstrzygnięcia w postaci decyzji w sprawie ustawowych odsetek od nienależnie wpłaconej kwoty pieniężnej z tytułu uchylenia prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzji tegoż organu z dnia 17 listopada 2006 r., nr 44/2-W/2006 nakazującej skarżącemu zwrot nienależnie pobranego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Jednakże dochodzenie ewentualnych roszczeń związanych ze świadczeniami pieniężnymi mającymi swe źródło w decyzji administracyjnej ma charakter cywilny. Przedmiotem skargi nie jest zatem czynność z zakresu administracji publicznej, tym samym nie podlega ona kontroli sądowoadministracyjnej. Zgodzić się należy z argumentacją organu zaprezentowaną w odpowiedzi na skargę, iż w niniejszej sprawie brak jest przepisu powszechnie obowiązującego do wydania decyzji rozstrzygającej o odsetkach od wpłaconego przez zobowiązanego świadczenia pieniężnego uznanego decyzją komendanta Straży Granicznej za podlegające zwrotowi nienależne świadczenie. Regulacja prawna dotycząca spraw związanych z przyznawaniem funkcjonariuszom Straży Granicznej równoważnika pieniężnego za brak lokalu pieniężnego oraz warunków jego zwrotu nie zwiera przepisów umożliwiających wydanie decyzji administracyjnej w przedmiocie naliczenia i wypłaty odsetek ustawowych. Brak regulacji w tym w zakresie w ustawie z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2005 r. Nr 234, poz. 1997 ze zm.) oraz wydanych na jej podstawie aktach wykonawczych uzasadnia odwołanie się do domniemania właściwości sądu powszechnego ustanowionego w art. 177 Konstytucji RP oraz do orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego (vide: uchwała TK z dnia 25 stycznia 1995 r., sygn. akt W. 14/94, OTK z 1995 r., cz. I, poz. 19) oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego (vide: wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2001 r., sygn. akt I OSK 162/05, LEX nr 194412), wskazujących na właściwość sądów powszechnych. Konkludując stwierdzić należy, iż skoro nie można domniemywać podstawy prawnej do działania w formie decyzji administracyjnej, to droga postępowania administracyjnego jest wyłączona. Z przytoczonych wyżej względów skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w związku z art. 58 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.