II SAB/Ol 34/08

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Krzysztof Nesteruk po rozpoznaniu w dniu 12 września 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D.Ś. i Z.Ś. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi D.Ś. i Z.Ś. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 zł D. i Z. Ś. złożyli wniosek o przyznanie im prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. W jego uzasadnieniu stwierdzili, iż znajdują się w szczególnie trudnej sytuacji materialnej. Wydatki na bieżące utrzymanie, pokrywane z dochodu w wysokości 2868,86 zł netto, wynoszą łącznie 2830 zł. Są one ponoszone na: "1) czynsz + kredyt - 880 zł, 2) telefon TPSA - 150 zł, 3) telefon komórkowy - 100 zł, 4) utrzymanie samochodu - 350 zł, 5) życie - 800 zł (w tym leki /.../ - 100), 6) kredyt hipoteczny - 550 zł". Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika nadto, iż: skarżący sami prowadzą gospodarstwo domowe; jedyny ich wartościowy majątek stanowi mieszkanie (63 m2), działka rekreacyjna (1960 m2) z domkiem i samochód osobowy m-ki Toyota (rocznik 1999). Rozpatrując zgłoszony wniosek zważono, co następuje: W postępowaniu sądowoadministracyjnym zasadą jest ponoszenie przez strony kosztów postępowania związanych z ich udziałem w sprawie [art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami), zwanej w skrócie p.p.s.a.]. Przyznanie prawa pomocy, a zatem pokrycie tych kosztów ze środków z budżetu państwa, stanowi wyjątek od przywołanej zasady i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, gdy ich poniesienie przez daną osobę jest obiektywnie niemożliwe. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym (obejmującym, zgodnie z art. 245 § 2 p.p.s.a., zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika) - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym (obejmującym, zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a., zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika) - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Żadna z tych przesłanek nie zachodzi w niniejszej sprawie, jako że pokrycie przez skarżących kosztów postępowania nie spowodowałoby uszczerbku w wydatkach na zaspokojenie ich najniezbędniejszych potrzeb. Wbrew zapatrywaniu wyłaniającemu się z uzasadnienia ich wniosku, ponoszenie wydatków na kredyty, telefony i utrzymanie samochodu, nie może być powodem pokrycia z budżetu Skarbu Państwa kosztów zainicjowanego przez nich postępowania. W przeciwnym bowiem razie dochodziłoby do sytuacji, w której ciężar zaspokajania potrzeb nie zasługujących na miano niezbędnych dla utrzymania danej osoby zostałby przerzucony na współobywateli. Z tej przyczyny - w oparciu o art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., powierzający referendarzowi sądowemu wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień co do przyznania lub odmowy przyznania prawa pomocy - orzeczono jak w sentencji.