II SAB/Ol 36/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Jezielska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 września 2008r. sprawy ze skargi T.P. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie wyznaczenia innego organu do załatwienia spraw z zakresu pomocy społecznej postanawia odrzucić skargę Pismem z dnia 15 czerwca 2008r. W. P. wystąpił w imieniu T. P. do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej (dalej jako MOPS) z wnioskiem o wyłączenie od udziału w postępowaniach dotyczących wnioskowanej przez nich pomocy społecznej, wskazanych imiennie pracowników socjalnych oraz kierownika tej placówki. Postanowieniem z dnia "[...]" Nr "[...]" Kierownik MOPS wyłączył wskazanych pracowników z postępowań w sprawach enumeratywnie wymienionych wniosków o przyznanie pomocy społecznej, które przekazane zostały temu organowi do rozpoznania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Natomiast postanowieniem z dnia "[...]" Nr "[...]" Burmistrz orzekł o wyłączeniu Kierownika MOPS z postępowania dotyczącego pisma z dnia 15 czerwca 2008r. W związku z tym pismem z dnia 26 czerwca 2008r. Nr "[...]" Kierownik MOPS wystąpił do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o wyznaczenie innego organu do załatwienia wniosków T. i W. P., o numerach wyszczególnionych w tym piśmie. W odpowiedzi Wiceprezes Samorządowego Kolegium Odwoławczego skierował do Kierownika MOPS pismo z dnia 15 lipca 2008r. oznaczone numerami od "[...]" do "[...]", w którym poinformował, iż brak jest podstaw prawnych do wyznaczenia innego organu do załatwienia przekazanych wniosków T. i W. P. Wyjaśnił, iż postanowienie o wyłączeniu pracowników MOPS konkretyzuje od załatwienia jakich spraw pracownicy ci są wyłączeni. Natomiast postanowienie Burmistrza o wyłączeniu Kierownika MOPS dotyczy jedynie pisma z dnia 15 czerwca 2008r. Nie dotyczy natomiast spraw, do załatwienia których miałby być wyznaczony inny organ, wymienionych w wystąpieniu Kierownika MOPS z dnia 26 czerwca 2008r., czy też w jego postanowieniu z dnia "[...]". Powołane wyżej postanowienia oraz pisma przesyłane były do wiadomości T. i W. P. W dniu 21 lipca 2008r. T.P. wniosła za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na bezczynność tego organu. Skarżąca nawiązując do wskazanego pisma z dnia 15 lipca 2008r. zarzuciła, iż Kolegium z naruszeniem art. 104 i art. 123-126 Kodeksu postępowania administracyjnego nie wydało stosownego rozstrzygnięcia w postaci postanowienia lub decyzji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej odrzucenie ze względu na brak właściwości sądu administracyjnego do jej rozpatrzenia. Kolegium przytoczyło treść art. 3 § 2 pkt 1-4 i 8 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i stwierdziło, że żadna z przesłanek określonych w tym przepisie nie wystąpiła. Ponadto Kolegium nie zgodziło się z zarzutem bezczynności w wyznaczeniu innego organu do załatwienia wniosków T. i W. P. z zakresu pomocy społecznej wskazując, iż brak było ku temu podstaw prawnych wobec niewyłączenia od załatwienia tychże spraw Kierownika MOPS. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Merytoryczne rozpoznanie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Stosownie do regulacji zawartej w art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej: ppsa, sądy administracyjne rozpoznają skargi na bezczynność organów administracji publicznej w przypadkach określonych w punktach 1-4 powołanego przepisu. Powyższe oznacza, że sąd administracyjny jest właściwy do rozpoznawania i rozstrzygania w sprawie skarg na bezczynność organu wykonującego administrację publiczną w takich granicach, w jakich służy skarga na określone w art. 3 § 2 pkt 1-4 powołanej ustawy akty i czynności. Zgodnie z tymi unormowaniami sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez orzekanie w sprawach skarg na: decyzje administracyjne (pkt 1), postanowienia wydawane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (pkt 2), ponadto postanowienia wydawane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym (pkt 3) oraz akty i czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (pkt 4). Z przepisu art. 3 § 2 pkt 2 powołanej ustawy jednoznacznie wynika, iż przedmiotem skargi mogą być tylko postanowienia, na które przysługuje zażalenie albo kończące postępowanie, albo rozstrzygające sprawę co do istoty, a contrario skarga jest niedopuszczalna, gdy postanowienie jest niezaskarżalne, nie kończy postępowania w sprawie albo nie rozstrzyga sprawy co do istoty. Oznacza to, że nie jest możliwe wniesienie skargi na bezczynność organu, gdy przepis prawa nie obliguje organu administracji publicznej do wydania rozstrzygnięcia, które byłoby zaskarżalne w administracyjnym toku instancji. W rozpoznawanej sprawie skarga T.P. dotyczy bezczynności Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie wyznaczenia innego organu do załatwienia wniosków skarżącej i jej męża z zakresu pomocy społecznej. Skarżąca zarzuca, że organ nie rozstrzygnął wniosku Kierownika MOPS o wyznaczenie innego organu w procesowej formie postanowienia lub decyzji. Wyznaczenie innego organu do załatwienia sprawy uregulowane zostało w art. 26 § 2 i 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. Przepis ten upoważnia organ wyższego stopnia do wyznaczenia do załatwienia sprawy inny podległy sobie organ w miejsce organu wyłączonego. Przy czym nie określa on w jakiej formie organ administracji publicznej wyższego stopnia powinien to uczynić. Zarówno w doktrynie jak i orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjęto, że właściwy organ administracyjny wydaje w tym zakresie postanowienie, o jakim mowa w art. 123 kpa. Jest to postanowienie zaliczane do grupy wydawanych w toku postępowania administracyjnego, dotyczące poszczególnej kwestii wynikłej w toku postępowania, lecz nie rozstrzygające o istocie sprawy. Nie jest to też postanowienie kończące postępowanie. Dlatego na postanowienie w przedmiocie wyznaczenia innego organu do załatwienia sprawy nie przysługuje zażalenie. Postanowienie takie podlegać może ocenie jedynie w trakcie kontroli instancyjnej dokonywanej na skutek wniesionego odwołania od decyzji wydanej przez organ wyznaczony do załatwienia sprawy. Wskazać przy tym należy, iż powyższe uwagi w pełnej rozciągłości odnoszą się także do sytuacji, w której organ wyższego stopnia nie znajduje podstaw do wyznaczenia innego organu do załatwienia sprawy. Wobec powyższego skarga w niniejszej sprawie jest niedopuszczalna z mocy art. 3 § 2 pkt 2 ppsa, ponieważ dotyczy działalności organu nie objętej zakresem tego przepisu. Wobec tego na mocy art. 58 § 1 pkt 6 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę należało odrzucić.