II SAB/Ol 39/19

Dnia 16 lipca 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tadeusz Lipiński (spr.) Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Matczak sędzia WSA Piotr Chybicki po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 lipca 2019 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. L. na bezczynność Burmistrza Miasta w udostępnieniu informacji publicznej 1) umarza postępowanie sądowe w zakresie bezczynności organu; 2) stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3) zasądza od Burmistrza Miasta na rzecz skarżącego kwotę 100 zł (słownie: sto złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wnioskiem z dnia 19 marca 2019 r. D. L. (dalej: skarżący) zwrócił się do Burmistrza Miasta (dalej: Burmistrz lub organ administracji) o udostępnienie informacji publicznej przez przesłanie na adres poczty elektronicznej skanu protokołu z dnia 16 listopada 2016 r. z kontroli kompleksowej gospodarki finansowej Miasta A, przeprowadzonej przez Regionalną Izbę Obrachunkową. Pismem z dnia 2 kwietnia 2019 r., Burmistrz wezwał skarżącego do wskazania imienia i nazwiska oraz adresu zamieszkania, w terminie 14 dni od daty otrzymania wezwania, przedłużając jednocześnie termin do załatwienia sprawy o 14 dni od dnia uzupełnienia wniosku. W złożonej 24 kwietnia 2019 r. skardze skarżący zarzucił, że z naruszeniem art. 61 ust. 1 Konstytucji RP i art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2018 r. poz. 1330), dalej: u.d.i.p., Burmistrz nie udzielił wnioskowanej informacji publicznej. Stwierdził, że żądanie podania danych osobowych i adresu jest niezrozumiałe, gdyż wniosek został wniesiony drogą elektroniczną i spełnia wymogi podania składanego w tej formie. Podmiot zobowiązany dysponował wystarczającymi danymi skarżącego do udostępnienia informacji publicznej lub wydania decyzji odmawiającej jej udostępnienia. Do dnia złożenia skargi jednak przedmiotowa informacja publiczna nie została skarżącemu udostępniona ani nie doręczono decyzji administracyjnej w tej sprawie. Skarżący wniósł o: zobowiązanie organu do załatwienia przedmiotowego wniosku; uznanie, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa i zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie, ewentualnie o umorzenie postępowania w przypadku stwierdzenia bezczynności organu w dacie wniesienia skargi. Wywiódł, że skarga jest bezzasadna, gdyż w reakcji na wniosek skarżącego podjął czynności związane z rozpatrzeniem wniosku, zachowując terminy przewidziane w art. 13 ust. 1 i ust. 2 u.d.i.p., gdyż wezwał skarżącego do podania adresu zamieszkania. Stwierdził, że po uzyskaniu adresu zamieszkania skarżącego w wyniku złożenia przez niego skargi, udostępni skarżącemu wnioskowaną informację publiczną, o czym poinformuje Sąd. Pismem z dnia 3 czerwca 2019 r. Burmistrz poinformował skarżącego, że żądany protokół zawiera ponad 120 stron i skan tych dokumentów jest za dużym plikiem. Wskazał, że skarżący może zapoznać się z przedmiotowym dokumentem w Urzędzie Miasta lub podać adres, na który zostanie przesłana kopia protokołu, ewentualnie może zapoznać się z wystąpieniem pokontrolnym zamieszczonym w BIP RIO w Olsztynie. Skarżący w piśmie z dnia 10 czerwca 2019 r. wskazał organowi administracji m.in. na możliwość przesłania protokołu w kilku plikach w odrębnych wiadomościach e-mail. Decyzją z dnia "[...]" Burmistrz umorzył postępowanie o udostępnienie informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy dnia z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 2107) i art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm.), dalej: p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak, w sytuacji gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Powyższe determinuje zakres kontroli sądu, sprowadzającej się w tym wypadku do oceny, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego lub czynności. Uwzględniając skargę na bezczynność sąd orzeka na podstawie art. 149 p.p.s.a., który określa, że w tym przypadku sąd: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. W myśl art. 149 § 1a p.p.s.a., jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W analizowanej sprawie skarżący domagał się udostępnienia informacji publicznej. W myśl art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że adresat wniosku - Burmistrz Miasta, jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej. Nie budzi też wątpliwości, że wnioskowana informacja stanowi informację publiczną. Przyjmuje się, że informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnosząca się do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących zadania publiczne, w zakresie tych zadań. Informacja publiczna dotyczy sfery faktów, stanowi ją treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej oraz podmioty niebędące organami administracji, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane. Pojęcie informacji publicznej zdefiniowane zostało w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. Zgodnie z powołanymi przepisami informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6. Stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. a) u.d.p. udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o majątku publicznym, w tym o majątku jednostek samorządu terytorialnego. Przypomnieć należy, że udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki i nie później niż w terminie 14 dni (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), za wyjątkiem sytuacji przewidzianych w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p. oraz następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób lub w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Jeśli informacja publiczna, której domaga się zainteresowany podmiot, została upubliczniona, organ, do którego skierowano odpowiedni wniosek, winien jedynie odesłać wnioskodawcę do publikatora. Jeżeli zaś informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia, wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.). Zgodnie natomiast z art. 16 ust. 1 i art. 17 ust. 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 następuje w drodze decyzji administracyjnej. Ponadto, organ może poprzestać na pisemnym zawiadomieniu wnioskodawcy, gdy nie jest podmiotem zobowiązanym w świetle art. 4 u.d.i.p., gdy żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, gdy nie dysponuje on przedmiotową informacją albo wnioskowane dane są dostępne w publikatorze oraz gdy w zakresie żądanej informacji publicznej przepisy prawa wprowadzają odrębny tryb dostępu (por. wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2017 r., sygn. akt I OSK 1789/16, dostępne pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W kontekście powyższego przyjąć należało, że organ dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku skarżącego z dnia 19 marca 2019 r., która ustała jednak w dniu 24 czerwca 2019 r., czyli po wniesieniu skargi, lecz przed wydaniem przez Sąd orzeczenia. W tym dniu bowiem organ wydał decyzję dotyczącą wniosku skarżącego. Wydana decyzja o umorzeniu postępowania administracyjnego kończy stan bezczynności organu niezależnie od tego, czy satysfakcjonuje ona skarżącego czy też nie. Jednak w przypadku braku akceptacji rozstrzygnięcia organu , może być wniesiony stosowny środek odwoławaczy. W sytuacji ustania bezczynności sąd orzeka, biorąc za podstawę stan faktyczny sprawy w czasie wydania orzeczenia sądowego. Jeżeli w toku postępowania sądowoadministracyjnego, przed dniem orzekania w sprawie ze skargi na bezczynność, organ administracji publicznej wydał akt lub dokonał czynności, chociażby z przekroczeniem ustawowych terminów, to oznacza to, że organ nie pozostaje w stanie bezczynności i sąd nie może uwzględnić skargi na tzw. milczenie władzy. Nie może bowiem zobowiązać organu do określonego działania, które przed dniem orzekania zostało już podjęte. W takich przypadkach, zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, które stało się bezprzedmiotowe, o czym orzeczono w pkt 1) wyroku. Podjęcie przez organ stosownego działania w toku postępowania sądowego, po wniesieniu skargi na bezczynność, nie zwalania sądu administracyjnego z obowiązku rozpoznania skargi wniesionej na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. w zakresie orzekania w przedmiocie stwierdzenia, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). W ocenie Sądu, stwierdzona , bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzeczono w pkt. 2 wyroku. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi przypadek oczywistego lekceważenia wniosku strony skarżącej i braku woli załatwienia sprawy, które można byłoby rozpatrywać w kategoriach rażącego naruszenia prawa, oznaczającego wadliwość kwalifikowaną, o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym. O kosztach postępowania, obejmujących wpis od skargi orzeczono w pkt. 3 wyroku na podstawie art. 200 p.p.s.a.