II SAB/Ol 42/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Matczak po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.Z. na bezczynność Dyrektora Aresztu Śledczego w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 10 stycznia 2011 r. w sprawie odsetek od niewypłaconego w terminie uposażenia za grudzień 2008 r, styczeń 2009 r. i luty 2009r. postanawia: odrzucić skargę. WSA/pos.1- sentencja postanowienia W dniu 3 lutego 2011 r. A.Z. wystąpił do Dyrektora Aresztu Śledczego pismem, datowanym na 10 stycznia 2011 r., w którym wniósł o wydanie rozstrzygnięcia administracyjnego odnośnie odsetek od niewypłaconego w terminie uposażenia o charakterze stałym i składników uposażenia, których w dniu wypłaty tj. z dniem 1 grudnia 2008 r. 1 stycznia 2009 r. i 1 lutego 2009 r. nie wypłacił w całości albowiem dokonał wypłaty jedynie 50% ich wysokości. Swoje żądanie oparł o przepis art. 217 ustawy o Służbie Więziennej. W dniu 18 kwietnia 2011 r. A.Z. wniósł - za pośrednictwem Dyrektora Aresztu Śledczego - skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na bezczynność tego organu w rozpoznaniu jego wniosku z dnia 10 stycznia 2011 r. dotyczącego wydania rozstrzygnięcia administracyjnego w sprawie odsetek od uposażenia, którego organ nie wypłacił skarżącemu w terminie. Wskazał, iż skoro ustawodawca nakazał na mocy art. 217 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej rozpoznać tego rodzaju sprawę w formie rozstrzygnięcia, to takim rozstrzygnięciem będzie jedynie decyzja administracyjna lub postanowienie, gdyż powołana ustawa nie wskazuje w ogóle jaką formę powinno mieć takie rozstrzygnięcia. Skoro zatem w tej sprawie Dyrektor Aresztu Śledczego nie rozpoznał niniejszej sprawy stosownym rozstrzygnięciem wynikającym z Kodeksu postępowania administracyjnego, to tym samym pozostaje w stanie bezczynności w sprawie z zakresu administracji publicznej. Tym samym uniemożliwia skarżącemu na mocy art. 220 ustawy o Służbie Więziennej wystąpienie ze stosownym żądaniem na drogę sądową do właściwego sądu pracy. Jako podstawę żądania wskazał art. 3 § 1 w związku z art. 3 § 3 i art. 3 § 2 pkt 8 i pkt 2 oraz 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Aresztu Śledczego, wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, iż po wpłynięciu wniosku skarżącego z dnia 10 stycznia 2011 r. pismem z dnia 10 lutego 2011 r. Nr "[...]" organ udzielił stronie skarżącej wyjaśnień informując, iż organem właściwym pod względem merytorycznym do rozstrzygania sporów z tytułu roszczeń finansowych dotyczących odsetek od opóźnienia w ich wypłacie jest właściwy sąd pracy tj. Sąd Rejonowy B. IV Wydział Pracy. Na to pismo skarżący wystąpił ze skargą do Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej, który podtrzymał stanowisko wyrażone przez Dyrektora Aresztu Śledczego uznając skargę za bezzasadną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Merytoryczne rozpoznanie zasadności skargi poprzedzone jest zawsze w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Oznacza powyższe, iż badanie legalności aktów administracyjnych lub bezczynności organu polegającej na ich wydaniu poddanych kognicji sądu administracyjnego możliwe jest wówczas, gdy skarga spełnia wymogi formalne, została złożona w terminie oraz, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu administracyjnego. Stwierdzenie bowiem braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia rozpoznanie sprawy co do istoty. Przed przystąpieniem do rozpoznawania sprawy co do meritum, należało zatem zbadać dopuszczalność skargi wniesionej w rozpoznawanej sprawie. Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) zwanej dalej: ustawą ppsa. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, z kolei granice właściwości sądów administracyjnych i zakres ich kompetencji określają art. 3 § 2 i 3 oraz art. 4 ustawy ppsa. W tym miejscu przywołać należy pogląd wyrażony w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lipca 2010 r. sygn. akt I OSK 362/10, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia. nsa.gov.pl., w którym stwierdzono, iż zakres kompetencji judykacyjnej, a zatem zakres stosowania środków określonych w ustawie - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest dopuszczalny tylko w sprawach skarg objętych właściwością sądów administracyjnych. Sądy administracyjne mogą rozważać zastosowanie lub odmowę zastosowania wobec działalności administracji publicznej określonych ustawą środków wyłącznie w zakresie objętym właściwością sądów. Zastosowanie danego rodzaju środka następuje po rozpoznaniu sprawy zgodności z prawem zaskarżonego działania wykonującego administrację publiczną, a brak właściwości sądu administracyjnego wyłącza zastosowanie lub odmowę zastosowania środków przewidzianych omawianą ustawą. Wynika to expressis verbis z art. 58 § 1 ustawy ppsa., który stanowi, że sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. W sprawach nie objętych właściwością sądów administracyjnych wyłącznym sposobem rozstrzygnięcia sprawy sądowoadministracyjnej jest postanowienie o odrzuceniu skargi (por. B. Adamiak w glosie do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lipca 2004r. sygn. OSK 547/04 - OSP 2006r., nr 5 poz. 62). W myśl art. 3 § 2 tej ustawy kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne, 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo które kończą postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 ustawy ppsa.), a nadto rozstrzygają spory o właściwość między organami (art. 4 ustawy ppsa.). Z powyższej regulacji wynika w sposób jednoznaczny, iż skarga na bezczynność organu nie jest dopuszczalna w każdej sprawie, a tylko w takich sprawach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na wymienione w art. 3 § 2 pkt 1-4a ustawy ppsa. akty administracyjne indywidualne (decyzje, wymienione postanowienia, inne akty lub czynności, interpretacje podatkowe). W przypadku skargi na bezczynność organu przedmiotem kontroli sądowej nie jest określony akt lub czynność lecz niepodejmowanie przez organ nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych. Powyższe wynika z treści art. 149 ustawy ppsa, zgodnie z którym sąd, uwzględniając skargę na bezczynność organu w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Sąd może zatem uwzględnić skargę na bezczynność organu, nie przesądzając merytorycznej treści rozstrzygnięcia, wyłącznie wówczas, gdy organ administracji publicznej pozostaje w zwłoce pomimo tego, że miał obowiązek podjąć działanie w określonej formie i określonym terminie, przy czym na taki akt służy skarga do sądu administracyjnego. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem bezczynności organu, w ocenie skarżącego, pozostaje kwestia braku rozpoznania we właściwej formie - decyzji administracyjnej lub postanowienia - jego wniosku z dnia 10 stycznia 2011 r. w sprawie odsetek od uposażenia, którego organ nie wypłacił skarżącemu w terminie. W tym miejscu wskazać pozostałej, iż na mocy obecnie obowiązującej ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. Nr 79, poz. 523, ze zm.), która weszła w życie z dniem 13 sierpnia 2010 r. nie wszystkie sprawy związane ze stosunkiem służbowym funkcjonariuszy podlegają rozpoznaniu przez sądy administracyjne. Stosownie do art. 218 ust. 1 w związku z ust. 5 tego przepisu jedynie sprawy dotyczące: 1) zwolnienia ze służby, 2) przeniesienia z urzędu do pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej, 3) przeniesienia na niższe stanowisko służbowe, 4) zawieszenia w czynnościach służbowych -rozstrzyga się w formie decyzji, od których służy prawo wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Pozostałe spory o roszczenia ze stosunku służbowego funkcjonariuszy w sprawach nie wymienionych w art. 218 ust. 1 i art. 219 ust. 1 i 2 rozpoznaje sąd właściwy w sprawach z zakresu prawa pracy. W tym miejscy wyjaśnić pozostaje również skarżącemu, iż jego żądanie rozpoznania sprawy dotyczącej wypłaty odsetek od uposażenia, które nie zostały skarżącemu wypłacone w terminie nie stanowi sprawy wymienionej w art. 218 ust. 1, której rozpoznanie musiałoby przybrać formę decyzji. Z treści natomiast art. 217 ust. 1 tej ustawy wynika jedynie, że sprawy ze stosunku służbowego rozstrzyga przełożony w formie pisemnej, zaś na mocy art. 220 tej ustawy spory o roszczenia ze stosunku służbowego funkcjonariuszy w sprawach nie wymienionych w art. 218 ust. 1 i 219 ust. 1 i 2 rozpatruje sąd właściwy w sprawach z zakresu prawa pracy. Reasumując, w tej sprawie wbrew twierdzeniu skarżącego organ nie pozostaje w zwłoce, bowiem stosownie do wymogu art. 217 ust. 1 wypowiedział się w formie pisemnej ( pismem z dnia 10 lutego 2011r. ) co do zgłoszonego żądania, natomiast spór w tym zakresie pomiędzy skarżącym a organem może być poddany jedynie rozstrzygnięciu przed sądem właściwym w sprawach z zakresu prawa pracy. Zatem jeśli skarżący twierdzi, iż jego wniosek z dnia 10 stycznia 2011 r. o wypłatę odsetek od uposażenia nie wypłaconego w terminie nie został jeszcze rozpoznany, to po myśli art. 220 nowej ustawy o Służbie Więziennej winien wystąpić w tej sprawie do sądu właściwego w sprawach z zakresu prawa pracy, bowiem w tej sprawie brak jest właściwości sądów administracyjnych. Reasumując Sąd po rozpoznaniu wniesionej skargi doszedł do przekonania, iż na mocy art. 218 ust. 1 i 5 w związku z art. 220 ustawy o Służbie Więziennej z 2010 r. sąd administracyjny nie został uprawniony do rozpoznania sprawy dotyczącej kwestii bezczynności organu w rozpoznaniu wniosku o wypłatę odsetek z tytułu nie wypłaconego uposażenia, skoro powołane wyżej zapisy ustawy o Służbie Więziennej nie przewidują do jej rozpoznania formy decyzji administracyjnej. Mając powyższe na uwadze, skargę należało uznać za niedopuszczalną i na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzec jak w sentencji postanowienia.