II SAB/Ol 42/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Katarzyna Matczak Sędziowie sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora sędzia WSA Adam Matuszak (spr.) Protokolant referent stażysta Milena Małyszko po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi M. B. na bezczynność Prezydenta Miasta w udostepnieniu informacji publicznej 1. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku, 2. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. zasądza od Prezydenta Miasta na rzecz skarżącego M. B. kwotę 597 zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu 15 kwietnia 2016 r. pełnomocnik M. B. wniósł do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Olsztynie skargę na bezczynność Prezydenta Miasta "[...]" w udostepnieniu informacji publicznej. Wskazał, że wnioskiem z dnia 10 marca 2016 r. M. B. wystąpił do Prezydenta Miasta "[...]" o udostępnienie informacji publicznej w zakresie i postaci: 1. przesłania skanów pisemnych zobowiązań podmiotów, wskazanych przez Spółkę A w ofercie, jako podmiotów, których wiedzy, doświadczenia i zasobów Spółka będzie polegać, aby spełnić warunki postępowaniu, określone w Rozdziale V ust. 1 pkt 20) lit a) oraz D0 Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówień na "Dostawę i montaż systemu"; 2. kopii umów zawartych przez Spółkę z podwykonawcami (ewentualnie kopie projektów umów przewidzianych przez Spółkę do zawarcia z podwykonawcami); 3. kopii dowodów dokonania przez Spółkę płatności dla podwykonawców oraz oświadczeń podwykonawców o otrzymaniu należności za dostawy i/lub za roboty i/lub za usługi. Podał, że w dniu 24 marca 2016 r., za pośrednictwem poczty elektronicznej, otrzymał odpowiedź Prezydenta, że żądane informacje nie zostaną udostępnione, gdyż "wnioskowane dokumenty zostały zastrzeżone przez firmę A jako tajemnica przedsiębiorstwa i tym samym nie podlegają udostepnieniu" – pkt 1 i 2; - w pkt 3 "w konsekwencji dwóch powyższych wnioskowane dokumenty także są objęte tajemnicą przedsiębiorstwa". Do chwili wniesienia skargi Organ nie udostępnił mu żądanej informacji publicznej, bezzasadnie wskazał, że informacja ta stanowi informacją objętą tajemnicą przedsiębiorstwa. Podniósł, że bezczynność organu w zakresie dostępu do informacji publicznej zachodzi wówczas, gdy organ zobligowany jest udzielić informacji publicznej, a jej nie udziela i nie wydaje stosownej decyzji o odmowie udostępnienia takiej informacji. Dlatego organ zobowiązany był załatwić zgłoszony wniosek w sposób przewidziany ustawą o dostępie do informacji publicznej albo przez udostępnienie żądanych danych w terminie określonym w art. 13 ust. 1 i 2 powołanej ustawy, albo poprzez odmowę udostępnienia informacji publicznej w procesowej formie decyzji administracyjnej (art. 16 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej), w przypadku zaistnienia przesłanek tej odmowy. Brak tych działań jest równoznaczny z bezczynnością organu w załatwieniu zgłoszonego wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Wskazując na powyższe skarżący wniósł o stwierdzenie, że Prezydent dopuścił się bezczynności i zobowiązanie tego organu do rozpatrzenia jego wniosku z dnia 10 marca 2016 r. w ustawowym 14 dniowym terminie. W odpowiedzi na skargę Prezydent wniósł o jej oddalenie wskazując, że w dniu 4 maja 2016 r. przekazano na adres skarżącego decyzję odmawiającą udostępnienia informacji publicznej ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy (art. 5 ust. 2 zd. 1 u.d.i.p.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) wojewódzki sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta z mocy art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej: p.p.s.a.) obejmuje również bezczynność organów. Jest to stan, w którym organ, będący właściwym miejscowo i rzeczowo do załatwienia sprawy, nie wydaje decyzji, postanowienia bądź innego aktu administracyjnego lub nie podejmuje czynności z zakresu administracji publicznej, o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. W myśl przepisu art. 149 p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na bezczynność zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa lub stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Bezczynność w zakresie dostępu do informacji publicznej występuje wyłącznie wtedy, gdy wniosek o udzielenie informacji dotyczy informacji publicznej, a jego adresatem jest podmiot zobowiązany do jej udzielenia. Ma ona miejsce wówczas, gdy we wskazanym w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2015 r., poz. 2058 ze zm., dalej wskazanej jako: u.d.i.p.) terminie, zobowiązany podmiot nie udzieli żądanej informacji lub nie podejmie nakazanych prawem czynności zmierzających do powiadomienia o przyczynach zwłoki i o dodatkowym terminie albo, podejmując te czynności, nie udzieli informacji w maksymalnym 2 miesięcznym terminie, albo wreszcie nie wyda na zasadach przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego decyzji o odmowie udzielenia żądanej informacji publicznej. Trzeba również wskazać, że w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych w sprawach skarg na bezczynność polegającą na nieudzieleniu informacji publicznej, skarżący nie jest zobowiązany do składania wezwania o usunięcie naruszenia prawa w oparciu o art. 52 § 3 p.p.s.a. (zob. wyrok WSA w Krakowie z dnia 4.06.2009 r., sygn. akt II SA/Kr 17/09). Prawo do informacji, w świetle art. 61 Konstytucji RP, jest publicznym prawem obywatela, które odbywa się na zasadach skonkretyzowanych w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Ustawa, co oczywiste, znajduje zastosowanie jedynie w sytuacjach, gdy spełniony jest jej zakres podmiotowy i przedmiotowy. W rozpoznawanej sprawie został spełniony zarówno zakres podmiotowy, jak i przedmiotowy ustawy o dostępie do informacji publicznej. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest bezczynność Prezydenta Miasta "[...]" polegająca na nieudostępnieniu informacji publicznej w zakresie przesłania skanów dokumentów, na mocy których Organ m. in. zapłacił innym podmiotom pieniądze publiczne. Analiza wniosku o udzielenie informacji publicznej dowodzi, że dotyczył on informacji publicznej będącej w posiadaniu Organu. W myśl art. 1 ust. 1 u.d.i.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informacje publiczną. Każdemu przysługuje prawo dostępu do tego rodzaju informacji z zastrzeżeniem wyjątków określonych w ustawie (art. 2 ust. 1 i art. 5 ust. 1 cyt. ustawy). Jak już wyżej wskazano udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Udostępnienie informacji jest czynnością materialno-techniczną, podobnie jak poinformowanie wnioskodawcy, że podmiot, do którego skierował on żądanie, nie posiada informacji wskazanej we wniosku lub, że została ona udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej (zob. wyrok WSA w Gliwicach z 2 lutego 2004 r., sygn. akt II SA/Ka 2502/05, niepubl.). Niepodjęcie tej czynności w terminie 14 dni od dnia wpływu wniosku uzasadnia ocenę zachowania organu w kategorii bezczynności. Na gruncie niniejszej sprawy należy uznać, że organ, w odpowiedzi na wniosek skarżącego, udzielając w dniu 24 marca 2016 r. informacji, nie rozpoznał wniosku skarżącego zgodnie z jego zakresem i w prawnie wymaganej formie. Prezydent wskazał bowiem, że żądana przez skarżącego informacja jest objęta tajemnicą przedsiębiorstwa. Dopiero w wyniku skargi z dnia 15 kwietnia 2016 r., w dniu 4 maja 2016 r. Organ wydał decyzję o odmowie udzielenia informacji publicznej. W kontekście powyższego trzeba przyjąć, że wniosek skarżącego skierowany do organu nie został rozpatrzony przez organ w ustawowym 14-dniowym terminie, dlatego co do zasady skarga powinna zostać uwzględniona. Rozpoznając sprawę ze skargi na bezczynność, Sąd zobowiązany jest jednak uwzględnić stan faktyczny w chwili orzekania. W realiach rozpoznawanej sprawy nie można jednak mówić o bezczynności Prezydenta Miasta "[...]" w zakresie załatwienia wniosku skarżącego, gdyż organ ten wydał decyzję, którą odmówił udostępnienia wnioskowanej informacji. Stan bezczynności ustał więc po wniesieniu skargi, lecz przed wydaniem niniejszego orzeczenia. Skoro celem skargi na bezczynność organu jest zobowiązanie podmiotu do wydania określonego aktu lub dokonania czynności, to w zaistniałej sytuacji - z uwagi na wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji, zobowiązywanie organu do udzielenia informacji publicznej, stało się bezprzedmiotowe. Powyższe okoliczności nie zwalniały natomiast Sądu z obowiązku oceny, czy stwierdzona bezczynność organu nosi cechy rażącego naruszenia prawa. Wydanie decyzji o odmowie udostępnienia wnioskowanej informacji nie spowodowało bowiem bezprzedmiotowości postępowania w tym zakresie. Mając to na uwadze, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., Sąd stwierdził, że bezczynność w niniejszej sprawie nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Oceniając tę kwestę Sąd wziął pod uwagę, że kwalifikacja naruszenia prawa jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego lekceważenia wniosków skarżącego i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak też w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach w danej sprawie ma być też oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Zdaniem Sądu, Prezydentowi w tym zakresie nie można przypisać złej woli, gdyż otrzymawszy wniosek o udostępnienie informacji publicznej, organ udzielił odpowiedzi skarżącemu, ponadto był przekonany, że prawidłowo załatwił sprawę, nie wynikało to jednak ze złej woli organu. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a.