II SAB/Ol 43/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. D. na bezczynność Dyrektora Aresztu Śledczego w przedmiocie udzielenia odpowiedzi na pismo postanawia odrzucić skargę. WSA/post.1 - sentencja postanowienia B. D. (dalej jako: "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Dyrektora Aresztu Śledczego w [...] (dalej jako: "Dyrektor AŚ") w udzieleniu odpowiedzi na pismo z dnia 28 grudnia 2020 r. w sprawie "wydania opinii z kursu". W odpowiedzi na skargę Dyrektor AŚ wniósł o oddalenie skargi w całości bądź pozostawienie jej bez rozpoznania z uwagi na to, że droga sądowa w trybie administracyjnym jest niedopuszczalna, a właściwym do rozpatrzenia skargi jest sąd penitencjarny. Podano, że po dokonaniu przeglądu całości posiadanej dokumentacji nie odnotowano wpływu prośby wskazanej w skardze. Podniesiono przy tym, że skarga powinna zostać rozpatrzona na podstawie przepisów zawartych w ustawie z 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (Dz.U. z 2021 r., poz. 53 ze zm., dalej jako: "k.k.w.") oraz rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z 13 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobów załatwiania wniosków, skarg i próśb osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych (Dz.U. z 2013 r., poz. 647, dalej jako: "rozporządzenie z 2003 r."). Wskazano, że instytucja skarg skazanych, regulowana przepisami art. 6 § 2 i 3 k.k.w. oraz jej wariantem przewidzianym dla osadzonych (art. 102 pkt 10 k.k.w. w związku z art. 249 § 3 pkt 3 k.k.w.), jest najbardziej podstawowym trybem kontroli, polegającym na bezpośrednim zwracaniu się do organów postępowania wykonawczego. Tak więc przedmiotowa sprawa powinna zostać rozpatrzona na podstawie przepisów zawartych w k.k.w. oraz rozporządzeniu z 2003 r., a do jej rozpatrzenia jest właściwy sąd penitencjarny. Prawomocnym postanowieniem z dnia 27 grudnia 2021 r. (sygn. akt III SAB/Gd 157/21) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie jako miejscowo właściwemu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Merytoryczne rozpoznanie zasadności skargi poprzedzone jest badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne, stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej jako: "p.p.s.a.") obejmuje orzekanie m.in. w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 (są to sprawy obejmujące decyzje i postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym i zabezpieczającym, a także inne akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, podjęte poza szeroko rozumianym postępowaniem administracyjnym) lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (tj. sprawy obejmujące indywidualne interpretacje przepisów prawa podatkowego oraz opinie zabezpieczające). Sąd administracyjny, na podstawie art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a., rozpoznaje również skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w kodeksie postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Ponadto, stosownie do art. 3 § 3 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Powyższe regulacje stanowią określenie właściwości rzeczowej sądów administracyjnych i wynikają z przepisów art. 175 ust. 1 i art. 177 Konstytucji RP. Zgodnie z Konstytucją wymiar sprawiedliwości w Rzeczypospolitej Polskiej sprawują Sąd Najwyższy, sądy powszechne, sądy administracyjne oraz sądy wojskowe. Przy czym zasadą jest, że sądy powszechne sprawują wymiar sprawiedliwości we wszystkich sprawach z wyjątkiem spraw ustawowo zastrzeżonych do właściwości innych sądów. Oznacza to, że ustrojodawca ustanowił generalne domniemanie właściwości sądownictwa powszechnego w rozstrzyganiu wszelkich spraw z zakresu wymiaru sprawiedliwości. Wyjątkiem są natomiast sprawy, które ustawowo zostały zastrzeżone do właściwości innych sądów – w tym sądów administracyjnych. Tym samym, kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne ma charakter ograniczony, co oznacza, że objęte są nią jedynie działania administracyjne, czy ich brak, wskazane w ustawie. W ocenie Sądu przedmiot wniesionej w niniejszej sprawie skargi nie mieści się w żadnej z wymienionych wyżej kategorii bezczynności, podlegających jurysdykcji sądów administracyjnych. Z treści skargi wynika, że jej przedmiotem jest brak odpowiedzi Dyrektora AŚ na pismo skarżącego w sprawie "wydania opinii z kursu". Należy zatem wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 k.k.w. wykonywanie orzeczeń w postępowaniu karnym, w postępowaniu o przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe i w postępowaniu w sprawach o wykroczenia oraz kar porządkowych i środków przymusu skutkujących pozbawieniem wolności odbywa się, co do zasady, według przepisów tej ustawy. Zgodnie z art. 6 § 2 k.k.w. skazany może składać wnioski, skargi i prośby do organów wykonujących orzeczenie, które są załatwiane w oparciu o przepisy rozporządzenia z 2003 r. Skazany może także, jeżeli k.k.w. nie stanowi inaczej, na podstawie art. 7 § 1 k.k.w., zaskarżyć do sądu decyzje organów postępowania wykonawczego, wymienionych w art. 2 pkt 3 - 6 i 10 k.k.w., w tym decyzje dyrektora zakładu karnego. Zgodnie jednak z art. 7 § 2 k.k.w. skargi takie rozpoznaje właściwy sąd powszechny. Mając powyższe na względzie należało stwierdzić, że żaden przepis prawa nie przewiduje, aby czynności organów postępowania wykonawczego dokonywane były poprzez wydawanie aktów o charakterze administracyjnym, wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4 p.p.s.a. Także żaden z powołanych wyżej przepisów k.k.w. nie stanowi o stosowaniu, w zakresie regulowanym rozporządzeniem z 2003 r., przepisów k.p.a., zwłaszcza, że stosownie do treści art. 1 § 2 k.k.w. do postępowania w zakresie nieuregulowanym ustawą stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego. Żaden przepis nie przewiduje także kontroli sądowoadministracyjnej w przypadku, jakiego dotyczy skarga. W związku z tym skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie należy do właściwości sądu administracyjnego i podlega odrzuceniu. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i art. 58 § 3 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.