II SAB/Ol 44/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Grzegorz Klimek po rozpoznaniu w dniu 2 maja 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi L.K. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy D. w sprawie udrożnienia rowów postanawia odrzucić skargę. WSA/post.1 - sentencja postanowienia L.K. (skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na przewlekłe prowadzenie przez Wójta Gminy D. postępowania w sprawie udrożnienia rowów W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy D. wniósł o jej odrzucenie wskazując, że obowiązek działania dotyczy w istocie Gminy, jako właściciela nieruchomości, a nie jej organu jakim jest Wójt. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z treścią art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 - p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 2a i 3 p.p.s.a.). W myśl art. 21 u.d.i.p. do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Merytoryczne rozpatrzenie zasadności skargi poprzedzone jest w każdym postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Stosownie do art. 58 § 1 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę: 1) jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego; 2) wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia; 3) gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi; 4) jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona; 5) jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie; 5a) jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego; 6) jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Stosownie do przywołanej powyżej treści art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a., kontrola administracji publicznej sprawowana przez sąd administracyjny obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W takich przypadkach przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Celem skargi na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia przez organ administracji innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Sądowej kontroli nie podlega jednakże bezczynność w zakresie rozpoznania wniosku nie przewidzianego przepisami prawa. W pojęciu sprawy sądowoadministracyjnej mieści się kontrola działalności administracji publicznej w zakresie wyznaczonym przez art. 3 p.p.s.a., a także kontrola innych kwestii rozpoznawanych w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów p.p.s.a., jak wymienione w art. 4 p.p.s.a. spory o właściwość lub kompetencję, a także przekazanych z mocy ustaw odrębnych. Sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania spraw, które nie zostały wymienione w przywołanych przepisach. Pojęcia bezczynności i przewlekłości zostały zdefiniowane w art. 37 § 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 - k.p.a.). Z treści przywołanej definicji normatywnej wynika, że organ przewlekle prowadzi postępowanie jeżeli jest ono prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość – art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.). Dla uznania przewlekłości konieczne jest jednak w pierwszej kolejności ustalenie, że podmiot zobowiązany był do podjęcia określonej czynności na podstawie obowiązujących przepisów prawa. Przedmiotem skargi wniesionej do sądu jest niewykonanie czynności faktycznych polegających na udrożnieniu rowu zatem sprawa będąca przedmiotem skargi nie należy do spraw określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. Podstawy wniesienia skargi nie może także stanowić przepis art. 101a ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Przepis ten dotyczy bowiem wyłącznie zaniechania organu gminy wykonania czynności nakazanych prawem bądź naruszenia praw osób trzecich przez podejmowane czynności prawne lub faktyczne. W niniejszej sprawie obowiązek działania dotyczy w istocie Gminy, jako właściciela nieruchomości, a nie jej organu jakim jest Wójt. Zgodnie z art. 205 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo Wodne (Dz. U z 2023 r. poz. 1478) utrzymywanie urządzeń melioracji wodnych należy do zainteresowanych właścicieli gruntów, a jeżeli urządzenia te są objęte działalnością spółki wodnej działającej na terenie gminy lub związku spółek wodnych, w którym jest zrzeszona spółka wodna działająca na terenie gminy - do tej spółki lub tego związku spółek wodnych. Jeżeli obowiązek, o którym mowa w art. 205 nie jest wykonywany, właściwy organ Wód Polskich ustala, w drodze decyzji, proporcjonalnie do odnoszonych korzyści przez właścicieli gruntów, szczegółowe zakresy i terminy jego wykonywania (art. 206). Organem tym, zgodnie z przepisami Prawa wodnego jest starosta, który w wydawanej decyzji winien ustalić szczegółowe zakresy i terminy wykonywania przez właścicieli gruntów zaniechanych obowiązków w zakresie utrzymania urządzeń. Skarżąca powinna zatem dochodzić swoich praw w postępowaniu prowadzonym przez ten organ, a w razie jego bezczynność przysługiwać jej będzie prawo wniesienia skargi na jego bezczynność w rozstrzygnięciu sprawy na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 w związku z pkt 1 p.p.s.a. Skargę na przewlekłość należało zatem odrzucić, uznając, że zaskarżona w niniejszej sprawie przewlekłość organu nie mieści się w granicach przepisu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., a tym samym jest niedopuszczalna. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.