II SAB/Ol 46/13

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. B. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. B. na bezczynność Dyrektora Szkoły Podstawowej w "[...]" w udzieleniu informacji publicznej postanawia odmówić zwolnienia skarżącej od kosztów sądowych. We wniosku, złożonym na urzędowym formularzu, skarżąca – A. B. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu podniosła, iż ona i jej rodzina znajdują się w ciężkiej sytuacji finansowej – gdyby nie emerytura babci oraz "zasiłek" wujka byłoby bardzo ciężko. Wskazała, iż w utrzymaniu rodziny "pomaga" ponadto przydomowy ogródek. W obecnej sytuacji nawet 100 zł tytułem wpisu od skargi stanowi zatem spory wydatek. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem, dwójką dzieci, babcią i wujkiem. W rubryce nr 7.1. w poz. "dom" wykazała dom o powierzchni "[...]", w poz. "inne nieruchomości" wpisała "zabudowania po "[...]"", natomiast w rubryce nr 10 wykazała dochód babci z tytułu emerytury w kwocie "[...]", dochód wujka z tytułu "dodatku pielęgnacyjnego" w kwocie "[...]" oraz wskazała, że wraz z mężem są osobami bezrobotnymi, zaś dzieci uczą się. W związku z koniecznością uzupełnienia informacji na temat sytuacji materialnej skarżącej i jej rodziny oraz wyjaśnienia wątpliwości powstałych na tle złożonego przez nią oświadczenia, skarżąca wezwana została do złożenia, w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych dotyczących sytuacji majątkowej (w zakresie odnoszącym się do wykazanych w rubryce nr 7.1. domu oraz "zabudowań po "[...]"", a także działki, na której są usytuowane przedmiotowe nieruchomości) i finansowej (w zakresie odnoszącym się do skarżącej i jej męża oraz ich aktualnego statusu – osób bezrobotnych, wykazanych w rubryce nr 10 dochodów babci i wujka skarżącej, ewentualnego uzyskiwania przez nią i członków jej rodziny dochodów o charakterze okresowym oraz korzystania ze świadczeń z pomocy społecznej, świadczeń rodzinnych lub z innego rodzaju pomocy udzielanej przez jakiekolwiek instytucje, osoby trzecie lub członków rodziny, wysokości i przeznaczenia wydatków ponoszonych miesięcznie przez skarżącą i członków jej rodziny, a także wyciągów z posiadanych przez nich rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy). W przedmiotowym wezwaniu zawarte zostało pouczenie, zgodnie z którym nieprzedłożenie w wyznaczonym terminie żądanych dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych może stanowić podstawę odmowy przyznania prawa pomocy. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie ppsa, zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści przytoczonego przepisu wynika, że w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy, to na stronie spoczywa ciężar wykazania, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej ją do otrzymania prawa pomocy. To strona ma zatem przekonać rozpoznającego wniosek o przyznanie prawa pomocy, że nie jest w stanie ponieść określonych kosztów postępowania. Składając formularz wniosku, powinna tym samym skrupulatnie go wypełnić, a w sytuacji, gdy zawarte w nim oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości (art. 255 ppsa), przedłożyć dodatkowe oświadczenia i dokumenty źródłowe pozwalające na zweryfikowanie złożonego przez nią oświadczenia i dokonanie oceny jej rzeczywistej sytuacji materialnej. W niniejszej sprawie, pomimo zawartego w wezwaniu pouczenia o skutkach nieprzedłożenia w wyznaczonym terminie wymienionych w nim dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych, skarżąca nie przedłożyła ani żadnych oświadczeń, czy też dokumentów źródłowych ani żadnego pisma wyjaśniającego brak ich złożenia. Wobec powyższego nie jest natomiast możliwe jednoznaczne stwierdzenie, czy rzeczywiście skarżąca nie jest w stanie ponieść, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, kosztów sądowych, czy to w całości, czy też w części. To, że skarżąca, mimo wezwania, nie przedkłada żądanych dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych dotyczących jej sytuacji majątkowej, a także źródeł utrzymania, ponoszonych wydatków oraz wyciągów z rachunków bankowych, nie wyjaśniając jednocześnie przyczyn braku ich złożenia, uniemożliwia zweryfikowanie jej oświadczenia w zakresie aktualnej sytuacji materialnej jej i jej rodziny i tym samym ocenę jej rzeczywistych zdolności płatniczych. Rodzi również wątpliwości co do rzetelności złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach i nie pozwala przyjąć w sposób nie budzący wątpliwości, że skarżąca rzeczywiście nie posiada i nie jest w stanie zdobyć środków pieniężnych, które mogłyby posłużyć do sfinansowania kosztów postępowania w niniejszej sprawie bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla niej i jej rodziny. Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, iż oświadczenie niepełne oraz takie, które budzi wątpliwości nie może stanowić podstawy przyznania prawa pomocy. Prawo pomocy jest bowiem instytucją wyjątkową i jako taka powinno być stosowne tylko w stosunku do osób, które w sposób nie budzący wątpliwości wykazały, że spełniają przesłanki do jego otrzymania, czego w warunkach niniejszej sprawy skarżąca nie uczyniła. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, orzeczono jak w sentencji.