II SAB/Ol 51/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Ślusarczyk Sędzia WSA Asesor WSA Protokolant Tadeusz Lipiński Katarzyna Matczak (Spr.) Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi A. D. na bezczynność Komendanta Szpitala Wojskowego w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o wykonanie decyzji Komendanta Szpitala Wojskowego z dnia "[...]" r. Nr "[...]" w sprawie wyrównania uposażenia i nagrody rocznej za 2001 i 2002 rok: zobowiązuje Komendanta Szpitala Wojskowego do wykonania własnej decyzji z dnia 7 listopada 2003 r. Nr "[...]" w terminie miesiąca od dnia doręczenia temu organowi akt sprawy. II SAB/Ol 51/04 UZASADNIENIE A. D. wystąpił ze skargą do Naczelnego Sądu Administracyjnego na bezczynność Komendanta Szpitala Wojskowego w sprawie wypłaty podwyżki gwarantowanej ustawą z 2001 r. nagrody rocznej za 2001 i 2002 rok określonych w decyzji tego organu z dnia 7 listopada. W uzasadnieniu podał, iż jako żołnierz zawodowy zatrudniony był w Szpitalu Wojskowym w latach 1995-2004 na czas nieokreślony. Z dniem l lutego 2004r. w wyniku restrukturyzacji zakładu pracy został przeniesiony do rezerwy. Gwarantowana podwyżka wynagrodzenia wraz z nagrodą roczną za lata 2001 i 2002 nie została mu wypłacona mimo, że wielokrotnie pisemnie występował o to do Komendanta Szpitala Wojskowego. Podniósł, że do chwili obecnej nie otrzymał należnych świadczeń, a jedynie decyzję administracyjną, którą przyznano mu wymienione wyżej świadczenia. W odpowiedzi na skargę Komendant Szpitala Wojskowego z Przychodnią Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej wniósł o odrzucenie skargi stosownie do art. 53 § l i art. 58 § l pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.). W ocenie organu w sytuacji wniesienia skargi na bezczynność organu konieczne jest aby skarżący w pierwszej kolejności wykorzystał środek prawny przewidziany w art. 37 Kpa tj. zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia na nie załatwienie sprawy w terminie. Skargę do Sądu wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Ponieważ decyzję nr "[...]" skarżący odebrał w dniu 11 listopada 2003r., a skargę do Sądu wniósł 18 czerwca 2004 r. należy ją odrzucić z uwagi na wyżej wskazane okoliczności. Na wezwanie Sądu skarżący przedłożył pismo z dnia 21 stycznia 2004r. skierowane do Komendanta Szpitala Wojskowego, z którego wynika, iż wzywał on ten organ do wypłacenia zaległych należności finansowych za lata 2001 i 2002. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Podnieść należy, iż w myśl art. l § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na bezczynność (milczenie) organu administracji publicznej, gdy organ w określonym w przepisach prawa terminie nie wydał decyzji administracyjnej lub postanowienia, bądź żadnego aktu albo nie podjął innej czynności z zakresu administracji publicznej. Skarga wniesiona w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie. Jak wskazano wyżej skarga dotyczy bezczynności organu, którym jest niewątpliwie w tej sprawie Komendant Szpitala Wojskowego, stosownie do § 7 l w zw. z § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 20 lipca 2000r. w sprawie nagród rocznych, nagród pieniężnych w formie wyróżnienia oraz zapomóg dla żołnierzy (Dz. U. Nr 65, poz. 770) i § 17 ust. l w zw. z § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 15 czerwca 2000r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o uposażeniu żołnierzy (Dz.U. Nr 62, poz. 729, ze zm). Bezczynność ta nie polega jednak na braku wydania decyzji administracyjnej, czy też postanowienia lecz zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 w związku z § 2 pkt ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, póz. 1270, ze zm.) odnosi się do innego niż określono w pkt 1-3 aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącego uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Wyjaśnić należy, że skoro przedmiotem bezczynności organu administracji publicznej na niewydanie decyzji administracyjnej określającej należne stronie skarżącej należności lecz bezczynność tego organu w zakresie podjęcia czynności wynikających z decyzji przepisów prawa, to nie zasługuje na aprobatę stanowisko organu odnośnie konieczności ocenia skargi w tej sprawie z powodu nie wyczerpania toku instancji. W błędzie pozostaje uważając, iż w zakresie braku wykonania czynności polegającej na wypłaceniu należności z tytułu wyrównania uposażenia za lata 2001 i 2002 skarżący zobowiązany był wystąpić z zażaleniem do organu administracji publicznej wyższego stopnia w trybie art. 37 gdyż sprawa samej wypłaty uposażenia żołnierzowi zawodowemu (a nie ustalenie do niej) nie należy do spraw załatwianych drogą decyzji administracyjnych, a wobec tego brak jest podstaw do stosowania procedury przewidzianej w Kodeksie postępowania administracyjnego. Kolejny problem, na który organ zwrócił uwagę w odpowiedzi na skargę, to kwestia terminu w którym skarga została wniesiona. Zgodnie z art. 52 § l ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jakie skarżącemu w toku postępowania przed organem właściwym w sprawie. § 3 tego przepisu podkreśla natomiast, że jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, można ją wnieść na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, po uprzednim wezwaniu organu na piśmie w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu czynności do usunięcia naruszenia. Oczywistym jest jednak, że w przypadku bezczynności organu w zakresie aktów i czynności, w stosunku do których nie przysługują sformalizowane środki zaskarżenia, nie może wchodzić w grę wymóg przewidziany w art. 52 § l ustawy, jak i wymóg przewidziany w § 3 tego przepisu. Nie można bowiem w terminie 14 dni wnieść wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Jednak organ nie podjął takiej czynności. Należy przyjąć zatem, iż wymóg ten w odniesieniu do czynności organu w zakresie czynności lub aktu, od których nie przysługują sformalizowane środki zaskarżenia nie ma zastosowania i wezwanie takie może być przez stronę skarżącą wniesione w każdym czasie. Sąd w tej kwestii podziela stanowisko wyrażone przez Tadeusza Wosia w pracy naukowej - Postępowanie sądowoadministracyjne - "Wydawnictwa Prawnicze Lexis Nexis" Warszawa 2004, str. 85. W tym miejscu wyjaśnić należy również, że wobec brzmienia art. 53 powołanej ustawy ograniczenie czasowe we wnoszeniu skargi nie dotyczy wszystkich kategorii skarg na bezczynność administracji publicznej. Istota tego przepisu polega bowiem na niedopuszczeniu do liczonego w czasie kwestionowania rozstrzygnięć "w sprawie" oraz aktu lub czynności, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4 ustawy. Celem skargi na bezczynność jest natomiast wymuszenie określonego w przepisach prawa zachowania. Tak więc skarga na bezczynność nie jest z pojęciem skargi na czynności, gdyż pierwsza z nich dotyczy właśnie braku takiej czynności i o takiej bezczynności ustawodawca nie wspomina w art. 53 ww. ustawy. Oznacza to, że skargę na bezczynność można skutecznie wnieść aż do czasu podjęcia czynności, jak w niniejszej sprawie. Jedynym bowiem wymogiem w takim przypadku jest wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa. Z przekazanych akt sprawy wynika, że strona skarżąca wezwała do usunięcia naruszenia prawa Komendanta Szpitala Wojskowego, gdyż za takie wezwanie należy uznać pismo A. D. z dnia 21 stycznia 2004 r. Brak jest zatem podstaw do odrzucenia skargi w trybie art. 58 § l pkt 2 powołanej ustawy. Z przekazanych akt sprawy wynika, iż Komendant Szpitala Wojskowego przyznał A. D., wówczas jeszcze żołnierzowi zawodowemu - starszemu sierżantowi sztabowemu, decyzją z dnia 7 listopada 2003r. Nr "[...]", wyrównanie za lata 2001 i 2002 wraz z odsetkami do dnia zapłaty oraz nagrodę roczną za lata 2001 i 2002. Wobec nie wykonania niniejszej decyzji, jak również obowiązku wynikającego z art. 7 ust. l z dnia 17 grudnia 1974r. o uposażeniu żołnierzy (Dz.U. z 2002r. Nr 76, póz. 693, ze zm) w z § 12 ust. l rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 15 czerwca 2000r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o uposażeniu żołnierzy, w myśl których to przepisów uposażenie żołnierzom, wypłaca się miesięcznie z góry w pierwszym dniu roboczym miesiąca kalendarzowego, za który uposażenie to przysługuje, natomiast nagroda roczna jest przyznawana za okres roku kalendarzowego, w którym jest wypłacana, i wypłaca się ją w miesiącu sierpniu przed dniem Święta Wojska Polskiego stosownie do § 4 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 20 lipca 2000r. w sprawie nagród rocznych, nagród pieniężnych oraz zapomóg dla żołnierzy (Dz. U. Nr 65, póz. 770), skarżący występował do Komendanta o wypłatę należnego uposażenia, zaś pismem z dnia 21 stycznia 2004 r. wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa i wypłacenia zaległych należności finansowych za lata 2001 i 2002. Nie budzi wątpliwości Sądu okoliczność, iż skarżący nie dochodzi wydania decyzji w sprawie należnego mu wynagrodzenia, gdyż w tej sprawie właściwy organ stosownie do art. 9 ust. l ustawy o uposażeniu żołnierzy wydał już decyzję administracyjną, którą określono uprawnienie strony - zindywidualizowano wysokość wyrównania uposażenia oraz nagrody rocznej, któremu to uprawnieniu strony skarżącej odpowiada obowiązek organu do wykonania określonej czynności z zakresu administracji publicznej, lecz pragnie doprowadzić do podjęcia przez ten organ czynności z zakresu administracji publicznej polegającej na wypłaceniu wynagrodzenia wraz z nagrodą roczną, w tym zakresie Komendant jest organem uprawnionym do prowadzenia działalności mieszczącej się w zakresie pojęcia "działalność administracji publicznej". Skoro zatem milczenie organu co do czynności dotyczącej uprawnienia wynikającego z przepisu prawa ma miejsce w niniejszej sprawie, zasługuje na uwzględnienie. W świetle powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny, stwierdzając bezczynność Komendanta Szpitala Wojskowego , na zasadzie art. 149 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 póz. 1270, ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku wyznaczając miesięczny termin do wykonania decyzji tego organu z dnia 7 listopada 2003 r. Na marginesie wskazać jedynie należy, iż termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi na mocy art. 286 § l ww. ustawy. Z uwagi na bezczynność organu nie orzekano zgodnie z art. 152 tejże o wykonalności zaskarżonego aktu lub czynności z uwagi na ich brak.