II SAB/Ol 52/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Matuszak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Protokolant specjalista Karolina Hrymowicz po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2013 r. na rozprawie sprawy ze skargi Stowarzyszenia A na bezczynność Wójta Gminy w udzieleniu informacji publicznej postanawia I. umorzyć postępowanie sądowe w części dotyczącej skargi na bezczynność Wójta Gminy; II. stwierdzić, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. nie wymierzać organowi grzywny; IV. zasądzić od Wójta Gminy na rzecz skarżącego Stowarzyszenia A kwotę 100 zł (słownie: sto złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, iż wnioskiem z "[...]" Stowarzyszenie A zwróciło się do Wójta Gminy "[...]" o udostępnienie decyzji Wójta Gminy "[...]" z dnia "[...]", znak "[...]", ustalającej lokalizację inwestycji celu publicznego polegającą na budowie stacji elektroenergetycznej "[...]" na działce nr "[...]" obręb "[...]", "[...]" dla "[...]". "[...]" Stowarzyszenie wniosło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na bezczynność Wójta Gminy "[...]" wnosząc o: 1. zobowiązanie Wójta Gminy "[...]" do udzielenia żądanej informacji publicznej w terminie 14 dni od dnia doręczenia akt organowi; 2. zobowiązanie Wójta Gminy "[...]" do dyscyplinarnego ukarania pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie; 3. zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skarżące Stowarzyszenie podniosło, iż organ nie udzielił wnioskowanej informacji publicznej oraz nie doręczył pisma, które wskazywałoby na powody opóźnienia oraz na termin, w jakim udostępni żądaną informację. W odpowiedzi na skargę organ podał, iż na skutek omyłki pracownik urzędu przedmiotowy wniosek dołączył do akt innej sprawy, na skutek czego, nie udzielił odpowiedzi na wniosek w terminie. Wójt Gminy "[...]" wyjaśnił, że niezwłocznie po wpłynięciu skargi Stowarzyszenia na bezczynność organu, odpowiedź na wniosek została udzielona. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz przez rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami, a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Podkreślić należy, iż stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty administracyjne lub czynności z zakresu administracji publicznej, które zostały enumeratywnie wymienione w art. 3 § 2 p.p.s.a. oraz na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a art. 3 § 2 p.p.s.a., gdy organ w ustalonym w przepisach prawa terminie, liczonym od dnia wszczęcia postępowania w sprawie, nie wydał decyzji administracyjnej lub postanowienia, bądź innego aktu albo nie podjął innej czynności z zakresu administracji publicznej. Zgodnie z treścią art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.) obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm., dalej jako: u.d.i.p.) stanowi generalną zasadę udostępniania informacji publicznej. Reguluje ona zarówno zakres podmiotowy i przedmiotowy stosowania ustawy oraz procedurę i tryb udostępniania informacji publicznej. Ustawa ta w art. 1 ust. 1 zastrzega, że każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy. Definicję tę precyzyjniej określa art. 6 ust. 1, który wymienia rodzaje spraw, jakich mogą dotyczyć informacje o charakterze informacji publicznych. Stosownie do treści art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a u.d.i.p. udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych. W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że wnioskowana decyzja stanowi informację publiczną na zasadzie art. 6 ust. 1 pkt 4 lit a ustawy o dostępie do informacji publicznej, gdyż dotyczy udostępnienia aktu administracyjnego wydanego przez wezwany organ, który z mocy art. 4 ust. 1 pkt 1 tej ustawy jest zobowiązany do udzielenia informacji publicznej. Stosownie do treści art. 54 § 3 p.p.s.a. organ, którego bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Skarżące Stowarzyszenie wniosło skargę na bezczynność w dniu "[...]" i w tym samym dniu wnioskowaną informację publiczną uzyskało (ta została przesłana pocztą elektroniczną na adres stowarzyszenia). W sytuacji, gdy strona uzyskała spełnienie swego żądania, zobowiązywanie przez sąd organu do załatwienia wniosku, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., stanowiłoby działanie bezprzedmiotowe, skoro uprawnienie skarżącego do uzyskania informacji publicznej zostało już zrealizowane. Na skutek okoliczności, które zaistniały po wniesieniu skargi, a przed wydaniem rozstrzygnięcia przez sąd, postępowanie sądowoadministracyjne stało się bezprzedmiotowe i podlegało umorzeniu na zasadzie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe z innych przyczyn, niż wymienione w pkt 2 i 3 tego artykułu. Umorzenie postępowania przed sądem następuje, gdy w jego toku zaistnieją zdarzenia, które uniemożliwiają osiągnięcie jego celu, albo powodują, że dokonanie przez sąd administracyjny kontroli zaskarżonego aktu lub czynności staje się zbędne lub nawet niedopuszczalne. Sąd administracyjny ma obowiązek uwzględnienia tych zdarzeń, o ile istnieją one w dacie orzekania. Bezprzedmiotowość postępowania będzie miała miejsce, gdy stan bezczynności przestanie istnieć co do zasady, w wyniku wydania aktu lub podjęcia określonej czynności przez organ - po wniesieniu skargi, a przed wydaniem rozstrzygnięcia przez sąd. Wskazać należy, że w sprawach skarg na bezczynność organu sąd orzeka, biorąc za podstawę stan faktyczny sprawy w czasie wydania orzeczenia sądowego. Jeżeli w toku postępowania sądowoadministracyjnego, przed dniem orzekania w sprawie ze skargi na bezczynność, organ administracji publicznej nie pozostaje już w stanie bezczynności, to sąd nie może uwzględnić skargi na tzw. milczenie władzy. W takich przypadkach, zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, które z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość postępowania sądowego zachodzi w przypadku wydania aktu lub podjęcia czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których organ pozostawał w bezczynności. Mając powyższe na względzie, w niniejszej sprawie brak jest podstaw do uznania, że Wójt Gminy "[...]" pozostaje w bezczynności w udzieleniu żądanej informacji publicznej. Zatem, skoro strona skarżąca posiada wnioskowane informacje, to na organie nie ciąży już obowiązek ich udostępnienia i tym samym nie ma podstaw do zastosowania art. 149 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzeczono, jak w pkt I sentencji postanowienia. Powyższe nie zwalnia jednak Sądu od dokonania oceny, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (tak: Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 26 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1360/12, ONSA i WSA nr 1/2013, poz. 7). Zgodnie z dyspozycję art. 149 § 1 zdanie drugie p.p.s.a., Sąd stwierdza czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, co umożliwić ma stronie ewentualne dochodzenie odszkodowania, o którym mowa w art. 4171 § 3 kodeksu cywilnego, z tytułu niezgodnego z prawem zaniechania organu co do wydania aktu administracyjnego. W przedstawionych okolicznościach faktycznych, Sąd nie znalazł podstaw do uznania, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Podniesione przez organ argumenty wskazują, iż zaniechanie udzielenia stronie skarżącej odpowiedzi było spowodowane omyłką pracownika, a więc nie było zamierzone. Organ niezwłocznie udzielił odpowiedzi po zapoznaniu się z wnioskiem na skutek wniesienia skargi. Powyższe uzasadnia rozstrzygnięcie zawarte w pkt II postanowienia. Wskazane okoliczności uzasadniały też rozstrzygnięcie z pkt III sentencji postanowienia, w którym orzeczono o niewymierzaniu organowi grzywny. Zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Przepis ten nie obliguje sądu do wymierzenia grzywny. Kwestia ta pozostawiana jest uznaniu sądu orzekającego. Sąd "może" orzec o wymierzeniu organowi grzywny. Oznacza to, iż przy rozstrzygnięciu tej kwestii należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc między innymi przyczyny zwłoki oraz podjęte w danej sprawie przez organ działania w celu załatwienia sprawy. W warunkach niniejszej sprawy zaniechanie organu, choć oczywiste, nie wymaga w ocenie Sądu, dyscyplinowania organu poprzez wymierzenie kary grzywny. Ponadto Sąd nie mógł uwzględnić skargi w części w jakiej dotyczyła żądania zobowiązania Wójta do dyscyplinarnego ukarania pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie. Rozstrzyganie w tym przedmiocie nie należy do kompetencji sądu administracyjnego. Orzekając o bezczynności organu na podstawie art. 149 p.p.s.a. sąd ten może tylko orzec o obowiązku załatwienia wniosku czy wydania aktu w terminie, stwierdzić czy bezczynność organu miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Może też orzec o grzywnie (§ 2), nie może natomiast nakazywać organowi podjęcia innych działań poza zmierzającymi do usunięcia stanu bezczynności. O kosztach orzeczono na podstawie art. 201 § 1 p.p.s.a.