II SAB/Ol 54/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 października 2009r. sprawy ze skargi S. G. na bezczynność Dowódcy Jednostki Wojskowej w przedmiocie rozpoznania zażalenia na bezczynność w sprawie ustalenia warunków pełnienia zawodowej służby wojskowej postanawia odrzucić skargę W dniu 30 września 2009r. S.G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, za pośrednictwem Dowódcy Jednostki Wojskowej nr "[...]", skargę na bezczynność tego organu w rozpoznaniu zażalenia z dnia 17 sierpnia 2009r., wniesionego w trybie art. 37 Kodeksu postępowania administracyjnego, na bezczynność Dowódcy Jednostki Wojskowej nr "[...]" w ustaleniu warunków pełnienia zawodowej służby wojskowej, pobierania uposażenia, wydania przepustki, legitymacji i munduru wojskowego, o co wnosił pismami z dnia 1 lipca 2009r., 2 lipca 2009r., 28 lipca 2009r. oraz 31 lipca 2009r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, że nie znajdując podstaw do uwzględnienia zarzutów skargi wobec Dowódcy JW. Nr "[...]", pismem z dnia 31 sierpnia 2009r. udzielił skarżącemu odpowiedzi na jego pismo z dnia 17 sierpnia 2009r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Merytoryczne rozpoznanie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Stosownie do regulacji zawartej w art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), sądy administracyjne rozpoznają skargi na bezczynność organów administracji publicznej w przypadkach określonych w punktach 1-4a powołanego przepisu. Powyższe oznacza, że sąd administracyjny jest właściwy do rozpoznawania i rozstrzygania w sprawie skarg na bezczynność organu wykonującego administrację publiczną w takich granicach, w jakich służy skarga, na określone w art. 3 § 2 pkt 1-4a powołanej ustawy akta i czynności. Zgodnie z tymi unormowaniami sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez orzekanie w sprawach skarg na: decyzje administracyjne (pkt 1), postanowienia wydawane w postępowaniu administracyjnym na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (pkt 2), ponadto postanowienia wydawane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym (pkt3), akty i czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (pkt 4) oraz pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach (pkt 4a). Z przepisu art. 3 § 2 pkt 2 powołanej ustawy jednoznacznie wynika, iż przedmiotem skargi mogą być tylko postanowienia na które przysługuje zażalenie albo kończące postępowanie, albo rozstrzygające sprawę co do istoty, a contrario skarga jest niedopuszczalna, gdy postanowienie jest niezaskarżalne, nie kończy postępowania w sprawie albo nie rozstrzyga sprawy co do istoty. Oznacza to, że nie jest możliwe wniesienie skargi na bezczynność organu, gdy przepis prawa nie obliguje organu administracji publicznej do wydania rozstrzygnięcia, które byłoby samoistnie zaskarżalne w administracyjnym toku instancji. W rozpoznawanej sprawie skarga dotyczy bezczynności w rozpatrzeniu zażalenia wniesionego w trybie art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. 2000, Nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej jako kpa). Skarżący domaga się mianowicie rozstrzygnięcia przez Dowódcę JW. Nr "[...]" wniesionego zażalenia w procesowej formie postanowienia, a nie jak to uczynił organ odpowiadając skarżącemu zwykłym pismem. W związku z tym przede wszystkim wyjaśnić należy, iż art. 37 § 2 kpa nie rozstrzyga w jakiej formie organ wyższego stopnia powinien rozpatrzyć zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie. W literaturze przedmiotu jak i w orzecznictwie przyjmuje się, iż powinna być to forma postanowienia (vide: B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz, wyd. C.H. Beck, wyd. 7 z 2005r., str. 284-285 i orzeczenia tam wskazane). Postanowienie w tym przedmiocie nie może być jednak zaskarżone w drodze zażalenia, co wynika z art. 141 § 1. Bowiem przepis ten stanowi, iż na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Tym samym katalog postanowień zaskarżalnych do sądu administracyjnego, wydanych w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, jest zamknięty. Przepisy rozdziału siódmego, działu I Kodeksu postępowania administracyjnego, regulujące kwestie terminowości załatwiania spraw, nie przewidują możliwości zaskarżenia zażaleniem postanowienia wydanego w trybie art. 37 § 2 kpa. Rozstrzygnięcie takie też ani nie kończy postępowania administracyjnego w danej sprawie, ani nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty. W doktrynie do postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty zalicza się postanowienie organu współdziałającego z organem załatwiającym sprawę, wydawane w oparciu o art. 106 kpa, czy też postanowienia zatwierdzające ugodę, o których mowa w art. 119 kpa. (vide: Komentarz do ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi autorstwa B. Dautera, B. Gruszczyńskiego, A. Kabata i M. Niezgódka-Medek, Zakamycze 2005, str. 21). Postanowieniami kończącymi postępowanie administracyjne są zaś: postanowienie o niedopuszczalności odwołania i o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania (art. 134 kpa) oraz postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia (art. 59 § 2 kpa). Postępowanie prowadzone na skutek wniesienia zażalenia na podstawie art. 37 § 1 kpa nie ma cech samodzielnego postępowania administracyjnego i postanowienie wydane po jego rozpatrzeniu ma charakter incydentalny. Przepisy art. 37 mają na celu jedynie zwalczanie bezczynności organu I instancji w merytorycznym załatwieniu sprawy zawisłej przed tym organem. Wyczerpanie przez stronę trybu zażaleniowego określonego w art. 37 kpa warunkuje wniesienie skargi do sądu administracyjnego, ale na bezczynność organu I instancji. Mając powyższe na względzie należy jednoznacznie stwierdzić, że w rozpoznawanej sprawie przedmiot zaskarżenia nie podlega kontroli sądu administracyjnego. Stąd na mocy art. 58 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę należało uznać za niedopuszczalną i odrzucić.