II SAB/Ol 55/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 listopada 2009r. sprawy ze skargi E. D. na bezczynność Dyrektora Aresztu Śledczego w przedmiocie podania podstawy prawnej i faktycznej zmiany podgrupy klasyfikacyjnej postanawia odrzucić skargę. W dniu 9 października 2009r. E. D., w oparciu o art. 3 § 2 ust. 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na bezczynność Dyrektora Aresztu Śledczego, podnosząc, iż organ ten wielokrotnie odmówił podania podstawy prawnej i faktycznej oraz nie uzasadnił rzetelnie pozbawienia skarżącego przysługującej mu do dnia 31 października 2007r. podgrupy klasyfikacyjnej półotwartej. Skarżący zarzucił też organowi brak rzetelnego wyjaśnienia czym różni się zapewnienie mu bezpieczeństwa osobistego w wykonywaniu kary pozbawienia wolności z podgrupą klasyfikacyjną zamkniętą od zapewnienia mu takiej ochrony w podgrupie klasyfikacyjnej półotwartej. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Aresztu Śledczego powołał się na pismo Sądu Okręgowego III Wydział Penitencjarny i Nadzoru nad Wykonywaniem Orzeczeń Karnych w E. z dnia 27 października 2009r., który wskazał, aby pismo osadzonego zgodnie z jego wolą przekazać do rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie, na podstawie art. 102 pkt 11 kkw, w celu uniknięcia zarzutu ze strony E. D., iż pozbawiony został należnych mu praw. Dyrektor Aresztu Śledczego wyjaśnił ponadto, iż zgłoszone zarzuty były wielokrotnie rozpatrywane przez sąd penitencjarny w ramach środków odwoławczych przewidzianych w przepisach prawa karnego wykonawczego (art. 7 kkw) oraz przez Dyrektora Generalnego Służby Więziennej i Dyrektora Okręgowego SW w G., zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 sierpnia 2003r. w sprawie sposobów załatwiania wniosków, skarg i próśb osób osadzonych w zakładzie karnym i areszcie śledczym. Mimo powyższego skarżący nie uznaje negatywnego rozpoznania skarg i wniosków w zakresie zmiany podgrupy klasyfikacyjnej, opinii penitencjarnej, udostępnienia akt skargowych i udzielenia nagród skutkujących opuszczeniem jednostki penitencjarnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Merytoryczne rozpatrzenie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot, oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Stwierdzenie braku którejś z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do odrzucenia skargi. W rozpoznawanej sprawie skarga podlega odrzuceniu, bowiem przedmiot zaskarżenia nie podlega kontroli sądu administracyjnego. Wskazać należy, iż zakres właściwości rzeczowej sądu administracyjnego wyznacza art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), dalej jako p.p.s.a. Zgodnie z tym unormowaniem sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Z mocy art. 3 § 3 w/w ustawy sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których sądową kontrolę przewidują przepisy ustaw szczególnych, a stosownie do art. 4 w/w ustawy rozstrzygają również spory kompetencyjne między wymienionymi w tym przepisie organami. Sądy administracyjne są zatem właściwe wyłącznie do rozpatrywania skarg w sprawach określonych w powołanych przepisach. Podkreślić należy, że działania organów administracji publicznej wymienione w pkt 4 § 2 art. 3 cytowanej ustawy, na który powołuje się skarżący, mają charakter władczy i rozstrzygają o uprawnieniach lub obowiązkach wynikających z przepisów prawa administracyjnego materialnego lub ustrojowego (zob. artykuł B. Adamiak "Z problematyki właściwości sadów administracyjnych" Zeszyty Naukowe Sadownictwa Administracyjnego nr 2 (5)/2006, str. 9-19). Stosownie do regulacji zawartej w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. sądy administracyjne rozpoznają skargi na bezczynność organów administracji publicznej w przypadkach określonych w punktach 1-4a powołanego przepisu. Powyższe oznacza, że sąd administracyjny jest właściwy do rozpoznawania i rozstrzygania w sprawie skarg na bezczynność organu wykonującego administrację publiczną w takich granicach, w jakich służy skarga, na określone w art. 3 § 2 pkt 1-4 powołanej ustawy, decyzje administracyjne, postanowienia wydawane w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym i zabezpieczającym oraz akty i czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Wyjaśnić należy, iż nie jest możliwe wniesienie skargi na bezczynność organu, gdy przepis prawa nie obliguje organu administracji publicznej do wydania rozstrzygnięcia, które byłoby samoistnie zaskarżalne w administracyjnym toku instancji. Organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności, gdy nie podejmuje nakazanych prawem administracyjnym (materialnym lub ustrojowym) aktów lub czynności w sprawach indywidualnych w określonym przez prawo terminie. Mając powyższe na względzie stwierdzić należy, iż rozpatrywanie skarg i wniosków osadzonego nie jest sprawą administracyjną. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. Nr 90, poz. 557 ze zm.) wykonywanie orzeczeń w postępowaniu karnym, w postępowaniu w sprawach o przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe i w postępowaniu w sprawach o wykroczenia oraz kar porządkowych i środków przymusu skutkujących pozbawienie wolności odbywa się według przepisów niniejszego kodeksu, chyba że ustawa stanowi inaczej. W postępowaniu wykonawczym w kwestiach nie uregulowanych w niniejszym kodeksie stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego (art. 1 § 2 kkw). Poza tym z przepisów ogólnych tej ustawy: m.in. art. 2, 3, 6 i 7 wynika jednoznacznie, iż osadzony może zaskarżyć postępowanie organów wykonujących orzeczenie o karze, odpowiednio do sądu pierwszej instancji, który je wydał lub sądu penitencjarnego. Zatem sądem właściwym do rozpoznawania wszelkich skarg wiążących się z odbywaniem kary pozbawienia wolności jest sąd powszechny, a nie sąd administracyjny. Tym samym kwestionowane przez skarżącego postępowanie Dyrektora Aresztu Śledczego, czy też jego brak, nie może podlegać kontroli sądowoadministracyjnej. Z tych też względów, na mocy art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., skargę, jako niedopuszczalną, należało odrzucić. .