II SAB/Ol 55/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Chybicki po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku P. G. o zasądzenie kosztów postępowania w sprawie ze skargi P. G. na bezczynność Powiatu w udzieleniu informacji publicznej postanawia zasądzić od Powiatu na rzecz skarżącego P. G. kwotę 887,59 zł ( słownie: osiemset osiemdziesiąt siedem złotych pięćdziesiąt dziewięć groszy) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. WSA/post.1 - sentencja postanowienia Postanowieniem z dnia 24 czerwca 2014 r. (sygn. akt II SAB/Ol 55/14), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie umorzył postępowanie sądowe w sprawie ze skargi P. G. na bezczynność Powiatu "[...]" w udzieleniu informacji publicznej. W pkt 3 tego postanowienia Sąd orzekł o kosztach postępowania, zasądzając od organu na rzecz skarżącego kwotę 309 zł. Jak wskazano w uzasadnieniu postanowienia kwota ta została wyliczona przy uwzględnieniu uiszczonego wpis od skargi w kwocie 100 zł, kosztów przejazdu pełnomocnika skarżącego do sądu administracyjnego w obie strony według ceny biletu PKP Intercity w wysokości 96 zł oraz 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (100 zł wpisu sądowego + 2 x 96 zł + 17 zł = 309 zł). Jednocześnie Sąd nie uwzględnił zwrotu wszystkich wnioskowanych przez stronę kosztów postępowania stwierdzając, że skarżącemu przysługuje zwrot rzeczywiście poniesionej opłaty sądowej (100 zł, a nie 200 zł), zaś przy określeniu wysokości kosztów podróży Sąd - uznając, że strona nie udokumentowała kosztów przejazdu samochodem należycie - zasądził koszty dojazdu środkami komunikacji publicznej. Podkreślono również, iż wskazywana przez pełnomocnika skarżącego uchwała Sądu Najwyższego z dnia 12 czerwca 2012 r., III PZP 4/12, dotyczy celowych i niezbędnych kosztów przejazdu do sądu profesjonalnego pełnomocnik strony w celu wzięcia udziału w rozprawie, którym pełnomocnik skarżącego nie jest. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł P. G. zarzucając mu naruszenie prawa procesowego, tj. m.in. art. 85 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach w sprawach cywilnych stosowanej odpowiednio na mocy art. 205 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez niezastosowanie zasady zwrotu kosztów dojazdu samochodem pełnomocnika skarżącego, jak i poprzez uznanie, że oświadczenie pełnomocnika nie jest wystarczającym dla zasądzenia zwrotu kosztów dojazdu pełnomocnika samochodem. W konkluzji skargi kasacyjnej wniesiono o uchylenie pkt 3 zaskarżonego postanowienia, przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Postanowieniem z dnia 5 listopada 2014 r. (sygn. akt I OSK 2643/14) Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie zawarte w pkt 3 wyroku WSA w Olsztynie z dnia 24 czerwca 2014 r., sygn. akt II SAB/Ol 55/14 i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że do niezbędnych kosztów postępowania prowadzonego przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem lub radcą prawnym, zalicza się poniesione przez stronę koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony lub pełnomocnika oraz równowartość zarobku lub dochodu utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie - art. 205 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) Stosownie do art. 205 § 3 p.p.s.a. przysługujące stronie należności z tytułu kosztów przejazdów oraz utraconego zarobku lub dochodu ustala się i wypłaca według zasad określonych w przepisach działu 2 tytułu III ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Zgodnie z zasadami określonymi w art. 85 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 31 sierpnia 2012 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2012 r., poz. 1101), świadkowi przysługuje zwrot kosztów podróży – z miejsca jego zamieszkania do miejsca wykonywania czynności sądowej na wezwanie sądu – w wysokości rzeczywiście poniesionych, racjonalnych i celowych kosztów przejazdu własnym samochodem lub innym odpowiednim środkiem transportu. W poprzednim brzmieniu (przed dniem 5 listopada 2012 r.) art. 85 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych nie wskazywał na rodzaj środków transportu, przy skorzystaniu z których przysługuje zwrot kosztów podróży. Obecnie przepis ten, wprost dopuszcza korzystanie z samochodu będącego w dyspozycji strony, jako środka transportu, co stanowi jasne odejście od wcześniejszej regulacji. Mając powyższe na uwadze, Sąd kasacyjny uznał, że zaprezentowana przez Sąd I instancji wykładnia art. 85 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych nie jest prawidłowa, albowiem w istocie zmierza do wyłączenia możliwości ubiegania się przez stronę (pełnomocnika strony) zwrotu kosztów przejazdu własnym samochodem. Nie można przyjąć, że tylko z tego powodu, iż istnieje możliwość przejazdu publicznym środkiem transportu, nieracjonalny i niecelowy jest przejazd własnym samochodem. Skoro pełnomocnik skarżącego w dniu 24 czerwca 2014 r. stawił się na rozprawie w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie, korzystając z samochodu, to za koszt przejazdu do Sądu należy uznać rzeczywiście poniesiony koszt przejazdu tym samochodem. Reasumując, nakazano Sądowi I instancji rozpoznać przedmiotowy wniosek o zwrot kosztów postępowania dokonując oceny wysokości rzeczywiście poniesionych, racjonalnych i celowych (w szczególności co do wyboru trasy) kosztów przejazdu samochodem pełnomocnika skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. p.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Przez ocenę prawną, o której mowa w art. 190 p.p.s.a., należy zaś rozumieć osąd o prawnej wartości sprawy, a ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak też kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania takiej, a nie innej decyzji. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku (postanowieniu) Naczelnego Sądu Administracyjnego, ciążący na sądzie rozpoznającym ponownie daną sprawę, może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego. Wskazać zatem należy, że uchylając postanowienie dotyczące kosztów postępowania w mniejszej sprawie, zawarte w postanowieniu tut. Sądu z dnia 24 czerwca 2014 r. (sygn. akt II SAB/Ol 55/14) Naczelny Sąd Administracyjny zakwestionował wyłącznie brak uwzględnienia w zasądzonej kwocie kosztów dojazdu pełnomocnika skarżącego do Sądu na rozprawę w wysokości fatycznie poniesionej, wskazując przy tym, że winny to być koszty rzeczywiste, racjonalne i celowe. W związku z tym ponownie rozpatrując wniosek pełnomocnika skarżącego Sąd uwzględnił okoliczność, że odległość pomiędzy siedzibą Sądu w Olsztynie, a miejscowością "[...]", gdzie znajduje się siedziba pełnomocnika skarżącego wynosi około 391 km. Sąd uwzględnił przy tym stawkę za 1 km w wysokości 0,8358 zł, określoną w § 2 pkt 1 lit. b rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 25 marca 2002 r. w sprawie warunków ustalania oraz sposobu dokonywania zwrotu kosztów używania do celów służbowych samochodów osobowych, motocykli i motorowerów niebędących własnością pracodawcy (Dz. U. nr 27, poz. 271 ze zm.). Stosownie bowiem do art. 205 § 3 p.p.s.a. przysługujące stronie należności z tytułu kosztów przejazdów ustala się i wypłaca według zasad określonych w przepisach działu 2 tytułu III ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Zgodnie zaś z art. 85 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 10125 ze zm.) górna granica przyznawanych kosztów stanowi wysokość kosztów przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce budżetowej z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju. W dniu 24 czerwca 2014r. na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym stawił się S. P. - pełnomocnik P. G. Przedłożył wniosek o zwrot poniesionych kosztów postępowania, w tym kosztów jego przejazdu samochodem na trasie "[...]" – Olsztyn 391 km i Olsztyn-"[...]" 391 km. Sąd oceniając wniosek pełnomocnika o zwrot rzeczywistych kosztów dojazdu samochodem w świetle kryteriów wskazanych przez NSA w wyroku z dnia 5 listopada 2014r. uznał, iż nie sposób odmówić im racjonalności i celowości, w szczególności co do wyboru trasy przejazdu. Optymalna odległość z "[...]" ( ul. "[...]" – adres pełnomocnika skarżącego ) do siedziby tut. Sądu wynosi ok. 386 km ( internetowa mapa polski targeo). Zatem nie sposób podać w wątpliwość wskazanej przez pełnomocnika rzeczywiście przebytej odległości celem stawiennictwa w tut. Sądzie. Zatem koszty przejazdu na rozprawę do tut. Sądu (w dniu 24 czerwca 2014 r.) wyniosły 653,59 zł (391 km x 0,8358 zł x 2). Dodatkowo Sąd uwzględnił także zwrot uiszczonego wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości 100 zł oraz 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa udzielonego radcy prawnemu. Pozostałe koszty, tj. koszt uiszczonego wpis od skargi w kwocie 100 zł oraz 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, zostały ustalone, tak jak w postanowieniu z dnia 24 czerwca 2014 r. W związku z tym wysokość zasądzonych kosztów postępowania ustalono na kwotę 887, 59 zł. W związku z powyższym na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 w zw. z art. 190 oraz 209 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.